Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε στις 12 Ιουνίου 2026 τροποποιήσεις στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) με στόχο να αντιμετωπιστεί η πίεση που δέχονται οι αγρότες από το υψηλό κόστος λιπασμάτων. Το κεντρικό εργαλείο: τα κράτη-μέλη θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν αδιάθετους πόρους αγροτικής ανάπτυξης για να ενισχύσουν τη ρευστότητα των εκμεταλλεύσεων.

Για τον Έλληνα αγρότη, η πρόταση σημαίνει ότι — εφόσον υιοθετηθεί και ενσωματωθεί στο ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ — κονδύλια που μέχρι σήμερα παρέμεναν αναξιοποίητα στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης θα μπορούν να κατευθυνθούν άμεσα σε ενισχύσεις που βελτιώνουν τη χρηματοοικονομική θέση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων — ιδίως εκείνων που επιβαρύνονται περισσότερο από τις εισροές.

Τι περιλαμβάνει η πρόταση

Σύμφωνα με το Euractiv, η Επιτροπή εισηγείται ευελιξία στη χρήση αδιάθετων κονδυλίων αγροτικής ανάπτυξης, με ρητή αναφορά στη στήριξη αγροτών που πλήττονται από το κόστος λιπασμάτων. Η πρόταση συνδέεται ευρύτερα με τη συζήτηση για την αναθεώρηση της ΚΑΠ και τα νιτρικά — ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κεφάλαια στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Επιτροπής, Κοινοβουλίου και κρατών-μελών.

Η κίνηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων που ο Επίτροπος Αγροτικής Ανάπτυξης Christophe Hansen ανακοίνωσε στις 9 Ιουνίου 2026 — ένα πακέτο στήριξης αγροτών ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ, στοιχείο που έχουμε αναλύσει στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για τον πρωτογενή τομέα.

Λιπάσματα: το πρόβλημα που δεν φεύγει

Το κόστος λιπασμάτων παραμένει από τους βασικότερους παράγοντες συμπίεσης του αγροτικού εισοδήματος στην ΕΕ από το 2022. Η ενεργειακή κρίση εκτόξευσε τις τιμές αζωτούχων λιπασμάτων — που παράγονται με φυσικό αέριο — και παρά τη μερική αποκλιμάκωση, οι τιμές παραμένουν σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από την προ-κρίσης περίοδο. Στην Ελλάδα, οι παραγωγοί βαμβακιού, σιτηρών και κηπευτικών είναι από τους πλέον εκτεθειμένους, καθώς η λίπανση αποτελεί βαρύ κονδύλι στο κόστος παραγωγής τους — ιδίως φέτος, όπου το βαμβάκι ήδη αντιμετωπίζει καθυστέρηση και αυξημένη εντομολογική πίεση.

Τι ακολουθεί — και τι να προσέξουν οι παραγωγοί

Η πρόταση της Επιτροπής πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, κάθε κράτος-μέλος θα πρέπει να αποφασίσει αν και πώς θα αξιοποιήσει αυτή την ευελιξία στο εθνικό του Στρατηγικό Σχέδιο. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το ΥΠΑΑΤ θα κινηθεί γρήγορα ώστε να μετατρέψει την ευρωπαϊκή πρόβλεψη σε πρακτική ενίσχυση — ή αν οι αδιάθετοι πόροι θα παραμείνουν και πάλι στο «συρτάρι».

Πηγή: Euractiv

Ο βουλευτής Ξάνθης Χουσεΐν Ζεϊμπέκ φέρνει στη Βουλή ένα από τα πιο ανησυχητικά δεδομένα της ελληνικής κτηνοτροφίας: τα επίσημα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ καταγράφουν 15,6 εκατ. αιγοπρόβατα, ενώ η ΕΛΣΤΑΤ μετράει μόλις 10,3 εκατ. — διαφορά άνω του 50%, δηλαδή 5,3 εκατομμύρια ζώα που εμφανίζονται στα κρατικά αρχεία αλλά δεν επιβεβαιώνονται από την εθνική στατιστική υπηρεσία. Η κοινοβουλευτική ερώτηση κατατέθηκε προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με ημερομηνία δημοσίευσης 11 Ιουνίου 2026.

Το πρακτικό ερώτημα που θέτει ο Ζεϊμπέκ είναι άμεσο: αν τα 5,3 εκατ. επιπλέον αιγοπρόβατα δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα, τότε επιδοτήσεις κατευθύνονται σε ζώα-φάντασμα — και αντίστοιχοι πόροι αφαιρούνται από κτηνοτρόφους που τους δικαιούνται. Ταυτόχρονα, οι κτηνοτρόφοι της Ξάνθης που επλήγησαν από την ευλογιά των αιγοπροβάτων παραμένουν εδώ και μήνες χωρίς παραγωγική δραστηριότητα και χωρίς να έχουν εισπράξει τις αποζημιώσεις που τους οφείλονται.

Η απόκλιση που δεν εξηγήθηκε

Στην κοινοβουλευτική ερώτησή του, ο Ζεϊμπέκ είχε ζητήσει δύο συγκεκριμένα πράγματα: εξηγήσεις για τη διαφορά μεταξύ ΥΠΑΑΤ και ΕΛΣΤΑΤ, και ενημέρωση για τυχόν ελέγχους ή πρωτοβουλίες διασφάλισης της αξιοπιστίας των δεδομένων. Σύμφωνα με τον βουλευτή, το υπουργείο δεν απάντησε σε κανένα από τα κρίσιμα ερωτήματα.

Η απόκλιση αυτή δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Τα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό ζωοτεχνικών ενισχύσεων, συνδεδεμένων πληρωμών και αποζημιώσεων ζωονόσων. Αν ο αριθμός των ζώων είναι διογκωμένος κατά 51%, τότε και οι πόροι κατανέμονται με βάση έναν αριθμό που δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα — με συνέπειες τόσο για τον εθνικό προϋπολογισμό όσο και για τα ευρωπαϊκά κονδύλια της ΚΑΠ.

Ξάνθη: Ευλογιά και μήνες αναμονής

Η υπόθεση αποκτά οξύτερο χαρακτήρα για τους κτηνοτρόφους της Ξάνθης. Η εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων τους έχει αφήσει χωρίς παραγωγική δραστηριότητα και χωρίς σταθερό εισόδημα επί μήνες. Παρά ταύτα, οι αποζημιώσεις και οι ενισχύσεις για ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου δεν έχουν καταβληθεί.

Η παράλληλη εικόνα που σκιαγραφεί ο Ζεϊμπέκ είναι αποκαλυπτική: από τη μία, κτηνοτρόφοι με πραγματικές απώλειες ζώων περιμένουν αποζημίωση. Από την άλλη, το σύστημα πιθανώς χρηματοδοτεί ζώα που δεν υπάρχουν. Το ερώτημα αν οι δύο αυτές εικόνες συνδέονται αιτιακά — δηλαδή αν η διόγκωση των αριθμών «τρώει» πόρους από τους πραγματικούς δικαιούχους — παραμένει αναπάντητο από το υπουργείο.

Τι ζητά ο βουλευτής — τι ακολουθεί

Ο Ζεϊμπέκ απαιτεί τρία πράγματα: διαφάνεια στη διαχείριση των ενισχύσεων, άμεση καταβολή των αποζημιώσεων στους πληγέντες κτηνοτρόφους της Ξάνθης και στήριξη για ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου. Η κυβέρνηση δεν έχει δώσει χρονοδιάγραμμα για κανένα από τα τρία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αδυναμία εξήγησης τέτοιων αποκλίσεων δεν είναι αποκλειστικό πρόβλημα της Ξάνθης — αφορά κάθε νομό όπου τα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ αποκλίνουν σημαντικά από εκείνα της ΕΛΣΤΑΤ. Η υπόθεση θυμίζει το πρόβλημα που είχαμε αναλύσει με τις αποζημιώσεις μηδικής και την παγίδα του ακατάσχετου: όταν τα μητρώα δεν είναι αξιόπιστα, οι πόροι δεν φτάνουν εκεί που πρέπει — και αυτοί που πλήττονται περισσότερο είναι πάντα οι παραγωγοί με πραγματικές ζημιές.

Πηγή: Agrocapital.gr

Από το 2027, η κατοχή ηλεκτρονικού βώλου (ηλεκτρονικής σήμανσης) για κάθε αιγοπρόβατο θα αποτελεί προϋπόθεση για τη λήψη επιδοτήσεων — αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα που στέλνει το νέο σύστημα ιχνηλασιμότητας που ξεκινά πιλοτικά στην Ελλάδα. Το σύστημα αφορά όλους τους κτηνοτρόφους που εκτρέφουν αιγοπρόβατα και λαμβάνουν ενισχύσεις μέσω της ΚΑΠ.

Η πρακτική συνέπεια είναι σαφής: όποιος αιγοπροβατοτρόφος δεν έχει ηλεκτρονικά σημασμένα τα ζώα του εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, κινδυνεύει να χάσει τις επιδοτήσεις του από το 2027 και μετά. Το πιλοτικό πρόγραμμα που τρέχει τώρα είναι, ουσιαστικά, η περίοδος προσαρμογής πριν η υποχρέωση γίνει σκληρή δέσμευση.

Τι είναι ο ηλεκτρονικός βώλος και πώς λειτουργεί

Ο ηλεκτρονικός βώλος είναι μικροτσίπ που τοποθετείται στη μεγάλη κοιλία (ρούμεν) του ζώου και αποθηκεύει μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ενώτια, δεν αφαιρείται και δεν χάνεται — παραμένει στο ζώο για όλη τη ζωή του. Η ανάγνωση γίνεται με ειδικό αναγνώστη (reader) σε απόσταση, χωρίς να χρειάζεται φυσική επαφή με το ζώο.

Το σύστημα επιτρέπει την άμεση καταγραφή κινήσεων ζώων, τον εντοπισμό τους σε περίπτωση ασθένειας ή κλοπής, και την αυτόματη σύνδεση με τα μητρώα του ΟΠΕΚΕΠΕ για τον έλεγχο των δικαιούχων επιδοτήσεων. Αυτή ακριβώς η σύνδεση με τις πληρωμές είναι που κάνει το θέμα επείγον για τους κτηνοτρόφους.

Πιλοτικό τώρα — υποχρεωτικό από το 2027

Το πιλοτικό πρόγραμμα που ξεκινά δίνει στους κτηνοτρόφους χρόνο να εξοικειωθούν με τη διαδικασία τοποθέτησης και καταγραφής, πριν η ηλεκτρονική σήμανση γίνει υποχρεωτική. Η λογική είναι γνωστή από παρόμοιες εφαρμογές στην ΕΕ: πρώτα δοκιμή σε εθελοντική βάση, μετά γενίκευση με κυρώσεις.

Για τον αιγοπροβατοτρόφο που έχει κοπάδι 200–300 ζώων, η τοποθέτηση βώλων σε όλα τα ζώα δεν είναι τετριμμένη υπόθεση — απαιτεί κόστος, χρόνο και συνεργασία με κτηνίατρο. Όσοι ξεκινήσουν νωρίς μέσα από το πιλοτικό, θα έχουν σαφές πλεονέκτημα όταν έρθει η ώρα των ελέγχων.

Γιατί η ΕΕ πιέζει για ηλεκτρονική ιχνηλασιμότητα

Η κίνηση εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο ψηφιοποίησης της κτηνοτροφίας και ενίσχυσης της διαφάνειας στις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων. Η ιχνηλασιμότητα αιγοπροβάτων είναι κρίσιμη για τον έλεγχο επιδημιών (π.χ. αφθώδης πυρετός, ευλογιά), αλλά και για την καταπολέμηση της απάτης στις επιδοτήσεις — ένα πρόβλημα που η Ελλάδα γνωρίζει καλά από παλαιότερους ελέγχους του ΕΛΓΑ και του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η σύνδεση ηλεκτρονικής σήμανσης με επιδοτήσεις δεν είναι ελληνική πρωτοβουλία — είναι ευρωπαϊκή κατεύθυνση που εφαρμόζεται σταδιακά σε όλα τα κράτη μέλη. Χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία έχουν ήδη προχωρήσει σε παρόμοια συστήματα για βοοειδή και μικρά μηρυκαστικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πίεση για ψηφιοποίηση και διαφάνεια στον αγροτικό τομέα έρχεται παράλληλα με άλλες αλλαγές στα κριτήρια ενισχύσεων, όπως αναλύσαμε στο ρεπορτάζ μας για τα Σχέδια Βελτίωσης.

Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι κτηνοτρόφοι

• Να ενημερωθούν για το πιλοτικό πρόγραμμα μέσα από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες της περιοχής τους ή τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
• Να ελέγξουν αν τα ζώα τους είναι ήδη καταχωρημένα στο Εθνικό Μητρώο Αιγοπροβάτων και να τακτοποιήσουν τυχόν εκκρεμότητες.
• Να υπολογίσουν το κόστος τοποθέτησης βώλων για το σύνολο του κοπαδιού και να εξετάσουν αν υπάρχουν επιδοτούμενες δράσεις που καλύπτουν μέρος του κόστους.
• Να μην περιμένουν το 2026–2027 για να ξεκινήσουν — η εμπειρία από παρόμοια προγράμματα δείχνει ότι οι καθυστερήσεις στην τελευταία στιγμή δημιουργούν ουρές και προβλήματα.

Υπενθυμίζεται ότι οι αιγοπροβατοτρόφοι βρίσκονται ήδη σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων τεκμηρίωσης για τις ενισχύσεις — όπως έδειξε και η υπόθεση των αποζημιώσεων μηδικής, όπου η τεκμηρίωση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη λήψη ενισχύσεων.

Πηγή: Θεσσαλική Γη

Η πληρωμή της προκαταβολής (πρώτης δόσης) για τους ~7.000 υποψήφιους του προγράμματος «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας» (Παρέμβαση Π3-75.1) δεν πρόκειται να γίνει μέσα στον Ιούνιο, σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου. Το πρόγραμμα έχει κολλήσει στους ελέγχους, με τη διαχειριστική αρχή του ΣΣ-ΚΑΠ να αναμένει ακόμη αρχεία από την ΑΑΔΕ.

Ο νέος στόχος που σχεδιάζει το ΥπΑΑΤ είναι να έχει υπογραφεί σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) μέχρι τις 15 Ιουλίου 2026 — απόφαση που αναμένεται να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία και να ανοίξει τον δρόμο για τις πληρωμές. Στο μεταξύ, οι υποψήφιοι δικαιούχοι βρίσκονται εδώ και 19 μήνες να πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές και να παράγουν το 50% της Τυπικής Απόδοσης, χωρίς να έχουν εισπράξει ούτε ένα ευρώ.

Πού ακριβώς κόλλησε η διαδικασία

Σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο της διαχειριστικής αρχής, η αξιολόγηση των αιτήσεων στήριξης έχει ολοκληρωθεί σε επίπεδο ΟΠΣΚΕ — με μία κρίσιμη εξαίρεση: τον έλεγχο των εξατομικεύσεων για τα έτη 2024 και 2025. Το πρόβλημα είναι τεχνικό αλλά με βαριές συνέπειες: η ΑΑΔΕ/ΓΔΕΛΕΠ δεν έχει παραδώσει ακόμη τα στοιχεία τυπικής απόδοσης (Τ.Α.) των εκμεταλλεύσεων, βάσει της προσδιορισθείσας έκτασης και των ζώων.

Η Τυπική Απόδοση είναι η βασική προϋπόθεση ένταξης: υπολογίζεται από τα στοιχεία της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) σε συνδυασμό με συγκεκριμένους συντελεστές. Κατά την επεξεργασία εντοπίστηκαν προβλήματα αξιοπιστίας και πληρότητας στα δεδομένα του ΟΣΔΕ, γεγονός που ενεργοποίησε αυστηρότερους ελέγχους από πλευράς ΑΑΔΕ — και αυτό είναι που κρατά «παγωμένη» ολόκληρη τη διαδικασία.

Η παγίδα που έστησε το ίδιο το πρόγραμμα

Το παράδοξο είναι ότι οι νέοι αγρότες δεν περίμεναν απλώς — επένδυσαν ήδη. Αγορές γης, εξοπλισμός, ζωικό κεφάλαιο, μισθώσεις αγροτεμαχίων: όλα έγιναν με προσδοκία της επιδότησης, ακριβώς επειδή η πρόσκληση το απαιτούσε. Η λογική του προγράμματος — να αποδείξεις σοβαρή πρόθεση πριν πάρεις χρήματα — μετατράπηκε σε παγίδα όταν η κρατική πλευρά άρχισε να καθυστερεί.

Το αποτέλεσμα: δανειακές υποχρεώσεις, ασφαλιστικές εισφορές και λειτουργικό κόστος εξυπηρετούνται επί 19 μήνες χωρίς ρευστότητα. Ορισμένοι υποψήφιοι, σύμφωνα με τον βουλευτή Λάρισας ΣΥΡΙΖΑ Βασίλη Κόκκαλη — ο οποίος έφερε το θέμα στη Βουλή — βρίσκονται ένα βήμα πριν εγκαταλείψουν την παραγωγική δραστηριότητα.

Τι ζητά η ερώτηση στη Βουλή

Ο Κόκκαλης ζητά από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης να απαντήσει σε πέντε συγκεκριμένα ερωτήματα:

• Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αξιολόγηση ανά Περιφέρεια
• Ποιοι είναι οι λόγοι της καθυστέρησης
• Ποιο είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για αποτελέσματα και πρώτη δόση
• Αν έχουν εκτιμηθεί οι οικονομικές επιπτώσεις στους υποψηφίους
• Αν προτίθεται να λάβει έκτακτα μέτρα στήριξης για όσους αντιμετωπίζουν πρόβλημα ρευστότητας

Παράλληλα, ζητά εγγυήσεις ότι ανάλογες καθυστερήσεις δεν θα επαναληφθούν σε μελλοντικά προγράμματα ΚΑΠ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ίδιο πρόγραμμα Νέων Γεωργών βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο και από πλευράς επόμενης ΚΑΠ: τα Σχέδια Βελτίωσης που τρέχουν παράλληλα βρίσκονται σε διαβούλευση με ελάχιστη βαθμολογία ένταξης τους 40 βαθμούς και προθεσμία παρατηρήσεων έως 17 Ιουνίου.

Η επόμενη κίνηση που θα δείξει αν ο Ιούλιος είναι ρεαλιστικός ορίζοντας ή απλώς νέα αναβολή είναι μία: η υπογραφή της ΚΥΑ.

📌 Πηγή: Agrotypos.gr