Η χρήση του χαλκού για ψέκασμα ξεκίνησε στο Μπορντό της Γαλλίας γύρω στα 1880 και ήταν το πρώτο πραγματικό μυκητοκτόνο στην ιστορία της αμπελουργίας και της γεωργίας γενικότερα γιατί υπήρξε το πρώτο χημικό σκεύασμα με πολύ καλό αποτέλεσμα κατά πολλών μυκήτων που προσβάλουν τα φυτά (κυρίως κατά του περονόσπορου).
Ο χαλκός στην γεωργία βιολογική και συμβατική χρησιμοποιείται σε τρεις μορφές.
Σαν βορδιγάλειος πολτός που είναι θειικός χαλκός σε συνδυασμό με ασβέστη. Είναι ιδιαίτερα φυτοτοξικός και χρησιμοποιείται μόνο το χειμώνα σε φυτά και δέντρα άνω των 2 ετών.
Το υδροξείδιο του χαλκού που είναι λιγότερο τοξικό και χρησιμοποιείται και την Ανοιξη σε πολλές καλλιέργειες.
Ο οξυχλωριούχος χαλκός που είναι ο λιγότερο τοξικός από τους υπόλοιπους δύο και πλέον χρησιμοποιείται για πλήθος ασθενειών ακόμα και το καλοκαίρι, σε μερικά είδη. Γενικά μπορούμε να αναφέρουμε ότι ο χαλκός δρα κυρίως στο κυτταρικό τοίχωμα των μυκήτων που προσβάλουν τα φυτά και όταν εισέρχεται στο εσωτερικό του κυττάρου προκαλεί ανωμαλίες στην αναπνοή τους.
Αρχικά προτείνεται η χρήση βορδιγάλειου πολτού, ή υδροξειδίου του χαλκού νωρίς τον Χειμώνα μετά την πτώση των φύλλων και μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου ενώ αργότερα μπορεί να γίνει εφαρμογή του οξυχλωριούχου χαλκού ή πάλι υδροξειδίου του χαλκού που είναι λιγότερο φυτοτοξικοί για να μην κινδυνεύει η νέα βλαστήση την Ανοιξη.
Ο βορδιγάλειος πολτός είναι πιο κατάλληλος για την αντιμετώπιση μυκήτων των γενών Peronospora, Phytopthora, Plasmopara, Septoria, Monilia, Exoascus, Coryneum, Colletotrichum, Cycloconium, Cladosporium, Cercospora και για τις σκωριάσεις που οφείλονται στα γένη Uromyces, Gymnosporangium και Puccinia. Επίσης είναι πολύ αποτελεσματικός στις σήψεις των ριζών που οφείλονται στους μύκητες Pythium, Verticillium και Sclerotinia.
Η σύσταση του βορδιγάλειου πολτού είναι γαλαζόπετρα με ασβέστη σε μορφή υδατοδιαλυτών κόκων ή σκόνης που διαλύονται στο νερό για τον ψεκασμό των φυτών. Μια άλλη εφαρμογή το πολτού αυτού είναι στο βάψιμο (επάλειψη) του κορμού των δένδρων και των τομών από τα κλαδέματα, το οποίο γίνεται με πολτό μεγάλης συγκέντρωσης και με μια βούρτα.
Η επάλειψη προστατέυει τους κορμούς από μολύνσεις ασθενειών του εδάφους. Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο βορδιγάλειος πολτός χρησιμοποιείται και στην βιολογική γεωργία με μικρές όμως αναλογίες ψεκασμού.
Οταν αρχίσει η νέα βλάστηση και ανθοφορία των φυτών πρέπει να αποφεύγουμε την χρήση βορδιγάλειου πολτού και να χρησιμοποιούμε τον οξυχλωριούχο χαλκό. Ο οξυχλωριούχος χαλκός είναι λιγότερο τοξικός από τον βορδιγάλειο πολτό αλλά έχει μικρότερη προσκολλητική ικανότητα, γι αυτό πρέπει να ψεκάζεται μέχρι απορροής ή με χρήση προσκολητικού.
Δεν χρησιμοποιείται στην άνθηση των φυτών και λίγο πριν από αυτή. Εχει μεγάλο εύρος δράσης κατά πολλών μυκήτων σε πυρηνόκαρπα, μηλοειδή, ελιά, ξυνά καλλωπιστικά, κυπαρρισοειδή, ανθοφόρα, λαχανικά φυτά και στο αμπέλι.
Ο χαλκός εκτός από μυκητοκτόνο δράση έχει και σημαντική βακτηριοκτόνο δράση. Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση και προστασία από βακτήρια όπως το βακτηριακό κάψιμο της αχλαδιάς και το βακτηριακό έλκος των πυρηνοκάρπων. Η δράση του χαλκού εναντίων των βακτηρίων ενισχύει και την άμυνα των φυτών στους παγετούς.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι όλα τα χαλκούχα σκευάσματα δεν είναι ακίνδυνα και η χρήση τους απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Δεν ψεκάζουμε τις μέρες που υπάρχει παγετός και αποφεύγονται μεγαλύτερες δόσεις φαρμάκου από τις πρωτινόμενες.
Δεν είναι ιδιαίτερα τοξικά για τις μέλισσες αλλά αρκετά τοξικά για τα ψάρια και τα παραγωγικά ζώα. Η χρήση τους πρέπει να γίνεται πάντα με τις οδηγίες ειδικού γεωπόνου.
Όπως γνωρίζουμε όλοι η καλή πραγωγή της ελιάς , όπως και όλων των καλλιεργειών , εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την καλή ανθοφορία και την καρπόδεση των άνθεων.
Η ελιά παρουσιάζει το φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας , που σημαίνει ότι μία χρονιά εμφανίζει πλούσια παραγωγή , ενώ την επόμενη πολύ μειωμένη.
Ένα ώριμο δεντρο ελιάς στο στάδιο της πλήρους ανθοφορίας έχει έως και 500.000 άνθη.Από αυτά μόνο το 10-15% καταλήγει σε καρπόδεση , ενώ μόνο το 2% περίπου δίνει την ποιοτική παραγωγή της χρονιάς.
Καταλαβαίνουμε , λοιπόν , πόσο σημαντικό ρόλο παίζει ένα σωστό πρόγραμμα λίπανσης ώστε να έχουμε καλή καρπόδεση της ελιάς , με αποτέλεσμα την αυξημένη παραγωγή!
Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η ανθοφορία και η καρπόδεση της ελιάς ;
Η καρπόδεση της ελιάς είναι μία ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Δύο πολύ σημαντικοί παράγοντες είναι οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν κατά την περίοδο της ανθοφορίας και η εδαφική υγρασία.
Είναι εύκολα αντιληπτό ότι όταν την περίοδο της ανθοφορίας επικρατούν ακραίες θερμοκρασίες και έντονοι άνεμοι τα άνθη της ελιάς δεν μπορούν να γονιμοποιηθούν ικανοποιητικά. Το ίδιο συμβαίνει και όταν αυτή την περίοδο δεν υπάρχει η απαιτούμενη υγρασία στο έδαφος.
Δε θα σταθούμε σε αυτό το άρθρο , όμως , σε αυτούς τους παράγοντες αλλά στον τρίτο και σημαντικότερο: στη διαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων.
Για να εξασφαλίσουμε ικανοποιητική καρπόδεση της ελιάς πρέπει την περίοδο της ανθοφορίας να υπάρχουν διαθέσιμα στο δέντρο όλα τα απαραίτητα στοιχεία και ιχνοστοιχεία.
Πρέπει να έχουμε λιπάνει ικανοποιητικά από πριν τις ελιές μας με λιπάσματα πλούσια σε άζωτο , φώσφορο και κάλιο.Ιδιαίτερα το άζωτο και ο φώσφορος παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο κυρίως στα νεαρά δέντρα ελιάς.
Το πιο σημαντικό ιχνοστοιχείο για την παραγωγή της ελιάς είναι αναμφίβολα το βόριο και μαζί με τον ψευδάργυρο παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο στην βλάστηση της γύρης , την επικονίαση , την καρπόδεση και τελικά στην παραγωγή και στην ποιότητα των καρπών!
Σε περίπτωση τροφοπένιας βορίου και ψευδαργύρου παρατηρείται καρπόπτωση , μικροί και παραμορφωμένοι καρποί , φυλλόπτωση και ξήρανση βλάστών.
Πάμε να δούμε τώρα πότε πρέπει να ραντίζουμε τις ελιές για ικανοποιητική καρπόδεση και με ποια συγκεκριμένα σκευάσματα.
Τα πιο σημαντικά ραντίσματα που πρέπει να κάνουμε για ικανοποιητική καρπόδεση είναι τρία.
Το πρώτο ράντισμα γίνεται κατά την εναρξη της καρποφορίας
Το δεύτερο στο στάδιο της καρπόδεσης
Και το τρίτο μετασυλλεκτικά.
Στα δύο πρώτα ραντίσματα είναι ιδανικότερο να χρησιμοποιήσουμε ένα ποιοτικό διαφυλλικό λίπασμα βορίου ψευδαργύρου.Έχει αποδειχθεί πολλές φορές στην πράξη ότι τα σκευάσματα βορίου-ψευδαρύρου-μολυβαδαινίου είναι ίσως η καλύτερη επιλογή για την καρπόδεση της ελιάς.
Οι ελιές είναι πολύτιμες για τη μεσογειακή διατροφή και πολιτισμό, με την καλλιέργειά τους να αποτελεί μια αιώνια παράδοση.
Ένα από τα κρίσιμα στοιχεία για μια επιτυχημένη ελαιοκαλλιέργεια είναι το σωστό κλάδεμα καρποφορίας.
Σε αυτό το βίντεο, που βρήκαμε στο κανάλι PlantAdvisor Greece στο YouTube, παρουσιάζουνε λεπτομερώς τις τεχνικές και τις βέλτιστες πρακτικές για το κλάδεμα των ελαιοδέντρων, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και της ποιότητας των καρπών.
Μέσα από το βίντεο, θα μάθετε πώς να διατηρείτε τα δέντρα σας υγιή και παραγωγικά, ενισχύοντας την απόδοσή τους και διασφαλίζοντας την επιτυχία της επόμενης σεζόν. Είτε είστε ερασιτέχνης κηπουρός είτε έμπειρος ελαιοπαραγωγός, αυτό το βίντεο θα σας προσφέρει άφθονες γνώσεις και πρακτικές συμβουλές για την ανάπτυξη και φροντίδα των ελαιοδέντρων σας
Έκλεισε τις «πύλες» του με εξαιρετική επιτυχία το «Φεστιβάλ Ελαιολάδου & Ελιάς», το οποίο συνδιοργανώθηκε από το Επιμελητήριο Χανίων στο εκθεσιακό κέντρο της Αγυιάς, μεταξύ 23-25 Φεβρουαρίου. Τη μεγαλύτερη έκθεση για το ελαιόλαδο και τον σημαντικότερο θεσμό της ελαιοκομίας στην Ελλάδα επέλεξαν επισκέφτηκαν περισσότεροι από 9.000 επισκέπτες παραγωγοί, επαγγελματίες και καταναλωτές, ανάμεσά τους και δεκάδες ελαιουργοί από περιοχές της υπόλοιπης χώρας.
Στο Φεστιβάλ συμμετείχαν 110 εκθέτες, ανάμεσά τους και 11 Ευρωπαϊκές πολυεθνικές επιχειρήσεις, οι οποίες παρουσίασαν στους επισκέπτες τις νέες τεχνολογίες στον Ελαιοκομικό τομέα, σε συνδυασμό με πλήθος από κάθε είδους λύσεις εξοπλισμού και υπηρεσιών για τον κορυφαίο κλάδο της Κρήτης. Ιδιαίτερη τιμή για τη διοργάνωση του Επιμελητηρίου Χανίων, η παρουσία στα εγκαίνια του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, των κοινοβουλευτικών και αυτοδιοικητικών εκπροσώπων των Χανίων.
Στο πλαίσιο του ίδιου Φεστιβάλ διοργανώθηκαν επιπλέον Επιστημονικό Συνέδριο για την Ελιά & το Ελαιόλαδο, όπως και Μελισσοκομικό Συμπόσιο, με τη συμμετοχή έγκριτων επιστημόνων και ακαδημαϊκών και κορυφαίων επιχειρήσεων της Ελληνικής Αγοράς. Στο επίκεντρο τέθηκαν οι προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες για την αντιμετώπισή τους από τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, σε ειδική εκδήλωση παρουσιάστηκε και το σημαντικό πρόγραμμα για την προώθηση του Αβοκάντο, με την οργάνωση – βελτίωση της παραγωγής, εκπαίδευση παραγωγών και γεωτεχνικών, συνδυαστικά με παρεμβάσεις για την εμπορία και διάθεση του προϊόντος.
Kρητική Γαστρονομία
Σε μια τόσο μεγάλη γιορτή για τον Αγροδιατροφικό τομέα, δεν θα μπορούσαν να λείπουν και τα υπόλοιπα προϊόντα της διεθνώς καταξιωμένης – μέσα από το πέρασμα των αιώνων – Κρητικής Γαστρονομίας. Στο παράλληλο «Φεστιβάλ Κερνάμε Ελλάδα», οι 80 Έλληνες σεφ με το συντονισμό της Λέσχης Αρχιμαγείρων Κρήτης «κέρασαν» μια πολυήμερη γευστική εμπειρία τους χιλιάδες επισκέπτες, οι οποίοι απόλαυσαν τον πανελλήνιο διατροφικό πλούτο να συναντά τον Κρητικό. Έτσι, προωθήθηκαν τα μοναδικά σε ποιότητα Αγροδιατροφικά προϊόντα της Κρήτης, ως αναπόσπαστο μέρος της Ελληνικής Γαστρονομίας. Στο επίκεντρο: Τυροκομικά προϊόντα, αβοκάντο, μελισσοκομικά προϊόντα, παραδοσιακά ζυμαρικά, αναψυκτικά και αφεψήματα, ελληνικός καφές, προϊόντα χαρουπιού.
Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χανίων, κ. Αντώνης Ροκάκης, δήλωσε στο κλείσιμο των Φεστιβάλ: «Η Μινωική γευστική πρόταση υπερέχει γιατί πηγάζει από έναν μοναδικό πολιτισμό ηλικίας τουλάχιστον 5.000 ετών, με επίκεντρο τα ξεχωριστά προϊόντα της ευλογημένης Κρητικής Γης και κυρίαρχη την Ελιά. Τα τελευταία χρόνια, οι εξωστρεφείς Χανιώτες επιχειρηματίες και οι πολύπειροι παραγωγοί μας, με σχέδιο και σκληρή δουλειά, κατορθώνουμε να υπερβαίνουμε τα τεράστια εμπόδια των αλλεπάλληλων οικονομικών κρίσεων, κατακτώντας διαρκώς νέες διεθνείς αγορές και ανοδικούς εξαγωγικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Το Επιμελητήριο Χανίων με μια ακόμα μαζική διοργάνωση 9.000 επισκεπτών και 110 εκθετών τοποθετήσαμε τα Χανιά στο επίκεντρο της Ελληνικής Ελαιοκομίας, προσελκύοντας πολύπλευρα οφέλη για τον τόπο μας, ιδιαίτερα για τις επιχειρήσεις και τους παραγωγούς μας».
Το Φεστιβάλ τελούσε υπό την Αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης – Περιφερειακής Ενότητας Χανίων και της Αναπτυξιακής τους Εταιρίας
Είναι γνωστό ότι οι κτηνοτρόφοι είναι δέσμιοι των υποχρεώσεών τους στις κτηνοτροφικές μονάδες καθημερινά, καθώς πρέπει να φροντίσουν και να ταΐσουν τα ζωντανά τους. Έτσι, παρά τα εξίσου οξυμένα με τους συναδέλφους τους γεωργούς προβλήματα, αδυνατούν να παραμείνουν επί μέρες στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για τη μη επίλυση των προβλημάτων τους.
Αν και εκπρόσωποι Κτηνοτροφικών Συλλόγων έχουν συμμετάσχει στις κινητοποιήσεις που λαμβάνουν χώρα στη Θεσσαλία, τα προβλήματά τους δεν έχουν ακουστεί όσο θα επιθυμούσαν οι ίδιοι. Ιδιαίτερο προβληματισμό σκόρπισε στις τάξεις τους το γεγονός ότι από τα πρόσφατα κυβερνητικά μέτρα που ανακοινώθηκαν για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα απουσίαζε η κτηνοτροφία.
Η Τρικαλινή κτηνοτρόφος Ιωάννα Καρρά έχει ξεχωρίσει τις τελευταίες μέρες για τη μαχητική της παρουσία στο μπλόκο του Ζάρκου και για τις δηλώσεις της. Η ίδια έχει χάσει από τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου πάνω από 700 ζώα και καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς η μονάδα της στο χωριό Ζηλευτή.
Προβλήματα
«Δυστυχώς, δεν ακούσαμε τίποτα από τον πρωθυπουργό για την προστασία της φέτας, τις ελληνοποιήσεις και τις χαμηλές τιμές στις οποίες πουλάμε το γάλα. Οι κτηνοτρόφοι νιώθουμε ξεχασμένοι από την πολιτεία», σημειώνει.
Και προσθέτει: «Για παράδειγμα, σχετικά με το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα 5.2 για την αντικατάσταση ζωικού κεφαλαίου που χάθηκε από τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου, δεν υπάρχει καμία διαβούλευση και καμία ενημέρωση. Μιλάνε για 45 εκατ. ευρώ, όταν στη Θεσσαλία μόνο χάθηκαν 2.000 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Ουσιαστικά, αντιστοιχούν 22.500 ευρώ για κάθε μονάδα. Με αυτά τα χρήματα, εμείς θα πρέπει να αντικαταστήσουμε το ζωικό κεφάλαιο και τον μηχανολογικό εξοπλισμό».
Η ίδια συνεχίζει: «Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη. Δεν έχουμε εισόδημα από τις 7 Σεπτεμβρίου, που πλημμυρίσαμε. Ουσιαστικά, επιβιώνουμε με τη σύνταξη των γονιών μας. Χρωστάμε σε δάνεια με υψηλά επιτόκια, τις εισφορές μας στα ταμεία, στους προμηθευτές. Ακόμη και οι συνάδελφοί μας που δεν πλημμύρισαν βρίσκονται στα όριά τους, αφού το κόστος παραγωγής είναι στα ύψη, ενώ φέτος μειώθηκε η τιμή που πουλάμε το γάλα. Τα πράγματα θα είναι δύσκολα όχι μόνο για μας, αλλά και για τους καταναλωτές. Δυστυχώς, μετά τον Ιούνιο, οι αυξήσεις στα τρόφιμα θα ξεπεράσουν το 60%».
Στις πρώτες μέρες του Μαρτίου αναμένεται να ενεργοποιηθεί η πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων από μη μισθωτούς με χρέη στον ΕΦΚΑ, οι οποίοι επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν, ενώ λίγο νωρίτερα θα εκδοθεί και η απαραίτητη υπουργική απόφαση.
Η σχετική δυνατότητα αφορά αγρότες με χρέη από 6.000 έως 10.000 ευρώ –από απλήρωτες εισφορές–, όπως επίσης και ελεύθερους επαγγελματίες με οφειλές από 20.000 έως 30.000 ευρώ, οι οποίοι πληρούν και τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, δηλαδή έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος ηλικίας και έχουν καταβάλει εισφορές για τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης. Επιπλέον, οι καταθέσεις τους δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 6.000 ευρώ (ή τα 12.000 ευρώ, εφόσον πρόκειται για ελεύθερους επαγγελματίες).
Υποχρεωτική η άρση τραπεζικού απορρήτου
Εισερχόμενοι στην πλατφόρμα, οι ενδιαφερόμενοι θα κληθούν, μεταξύ άλλων, να συναινέσουν στην άρση του τραπεζικού τους απορρήτου, ώστε να ελεγχθεί αν οι καταθέσεις τους βρίσκονται κάτω από το προαναφερθέν όριο. Εφόσον η αίτηση εγκριθεί, η σύνταξη θα εκδίδεται κανονικά, αλλά ο ασφαλισμένος αγρότης θα τη λαμβάνει «κουρεμένη» κατά 60% σε μηνιαία βάση, μέχρις ότου το χρέος πέσει στα 6.000 ευρώ. Από το σημείο αυτό και έπειτα, για την εναπομείνασα οφειλή θα γίνεται συμψηφισμός με τμήμα της σύνταξης σε έως 60 δόσεις, όπως ισχύει σήμερα, μέχρι να εξοφληθεί.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΦΚΑ, ο αριθμός των αγροτών με οφειλές από 6.000 έως 10.000 ευρώ αγγίζει τους 27.000, με το ληξιπρόθεσμο ποσό να ανέρχεται σε 175 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, σχεδόν 110.000 έχουν χρέη από 20.000 έως 30.000 ευρώ, με το συνολικό οφειλόμενο ποσό να ανέρχεται σε 2,6 δισ. ευρώ
Η φωνή των αγροτών μας ήταν και φωνή της Ελλάδας και στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας, αλλά και στις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και της ομάδας των EUMED-9, δηλαδή των εννέα χωρών του νότου της ΕΕ, τόνισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Λευτέρης Αυγενάκης σε συνέντευξή του στα parapolitika FM.
Όπως είπε ο ΥπΑΑΤ οι αλλαγές στην ΚΑΠ, για τις οποίες η χώρας μας πρωτοστατεί, θα γίνουν, σύμφωνα με τη δέσμευση της Βελγικής προεδρίας πριν από τις ευρωεκλογές και με δεδομένο ότι το ευρωκοινοβούλιο θα διαλυθεί τον Απρίλιο, την περίοδο εκείνη θα πρέπει να προσδιορίζεται χρονικά και η απόφαση της Συνόδου Κορυφής από την οποία θα εγκριθούν οι αλλαγές.
Με πιο ομαλό και ρεαλιστικό τρόπο η πράσινη μετάβαση
Αναφερόμενος στις προτάσεις που έχει καταθέσει η χώρα μας, ο ΥπΑΑΤ είπε ότι η Ελλάδα στοχεύει στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην εφαρμογή της ΚΑΠ και στην εξάλειψη της τιμωρητικής, σε ένα βαθμό, φυσιογνωμίας, που είχε επιβληθεί από την πλευρά των «Πρασίνων» με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, διευκρινίζοντας ότι σαφώς είναι υπέρ της πράσινης μετάβασης, αλλά με πιο ομαλό και ρεαλιστικό τρόπο.
Με τις προτάσεις που κατέθεσε η χώρα μας, όπως είπε ο υπουργός, στοχεύει:
– Στην απλοποίηση, διευκόλυνση και επιτάχυνση των διαδικασιών των ελέγχων,
– στην επιτάχυνση διαπραγμάτευσης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ,
– στην απλοποίηση των διαδικασιών για τις επιμέρους τροποποιήσεις του,
– στην απλοποίηση εφαρμογής των λεγόμενων οικολογικών σχημάτων,
– στην ευελιξία στην ανακατανομή αχρησιμοποίητων κονδυλίων και
– στην απλούστευση των διαδικασιών για αντιμετώπιση των επιπτώσεων σε περιπτώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων και πυρκαγιών, με τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού και αξιοποίηση του 2% της ΚΑΠ κάθε χώρας.
Όπως εξήγησε ο Λευτέρης Αυγενάκης, με την πολιτική που ασκεί η Ελλάδα, αξιοποιούνται όλες οι συμμαχίες που έχει δημιουργήσει σε διεθνές επίπεδο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και, φυσικά οι παραδοσιακά καλές σχέσεις μας με το ΕΛΚ, καθώς και η συμμαχία των εννέα χωρών του Νότου, δηλαδή η ομάδα των EUMED-9, η οποία σε επίπεδο υπουργών Γεωργίας, έχει ενεργοποιηθεί με πρωτοβουλία της χώρας μας.
Τις επόμενες ημέρες μάλιστα αναμένεται κοινή ανακοίνωση για το θέμα από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, στο οποίο συμμετέχει και ο προεδρεύων του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας, Βέλγος υπουργός Γεωργίας Νταβίντ Κλαρινβάλ.
Σύσκεψη για τη Θεσσαλία την Παρασκευή
Επίσης, ο ΥπΑΑΤ ανακοίνωσε ότι την Παρασκευή, 1 Μαρτίου, στις 13.00, θα πραγματοποιηθεί στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο πλαίσιο των τακτικών, εβδομαδιαίων, συναντήσεων και εν όψει της σύσκεψης του πρωθυπουργού για τη Θεσσαλία, σύσκεψη στην οποία θα μετέχουν ο ΥπΑΑΤ Λευτέρης Αυγενάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης, ο υφυπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτικής Προστασίας Χρήστος Τριαντόπουλος, ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος και ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς.
Στη συνάντηση θα μετάσχουν επίσης, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης από τις παρακάρλιες περιοχές και δήμων που έχουν πληγεί και εκπρόσωποι των ΤΟΕΒ, κτηνοτροφικών, γεωργικών, μελισσοκομικών οργανώσεων και γενικά παραγωγικών και θεσμικών φορέων της περιοχής, όπως επίσης και οι Θεσσαλοί – μέλη του Συντονιστικού της Πανελλαδικής των Μπλόκων.
Αγρότες από την Κρήτη και πανεπιστημιακοί καθηγητές συνεργάζονται σε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα γεωργίας υψηλής ακριβείας για την καλλιέργεια αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών.
Το εργαλείο τους; Ένα έξυπνο κινητό.
Στο καινοτόμο πρόγραμμα με τίτλο «Έρευνα για την υποστήριξη του αγροτικού κόσμου στην καλλιέργεια αρωματικών φυτών στην Κρήτη» που εφαρμόζεται στην Κρήτη από πιστοποιημένους βιοκαλλιεργητές, «με θαυμαστά αποτελέσματα».
Στόχος του προγράμματος είναι να δοθούν στους υποψήφιους καλλιεργητές οι σωστές οδηγίες για το ποια από τα δεκάδες βότανα του νησιού είναι κατάλληλα για καλλιέργεια στα χωράφια που διαθέτει ο κάθε παραγωγός, ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή.
Εμπνευστής του προγράμματος είναι ο καθηγητής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Στέργιος Πυρίντσος, με την ενεργή συμμετοχή των καθηγητών Ιατρικής του εν λόγω πανεπιστημίου Ηλία Καστανά, Χρήστου Λιονή και Γιώργου Σουρβίνου.Το πρόγραμμα που εφαρμόζεται υλοποιήθηκε από τον Βοτανικό Κήπο του Πανεπιστημίου Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης.
Ο αγρότης και το smartphone του
Οπως αναφέρει το ρεπορτάζ, τα τελευταία χρόνια, πολλοί νέοι στην Κρήτη αποφασίζουν να δραστηριοποιηθούν στον αγροτικό τομέα και δείχνουν ενδιαφέρον για την αγορά των φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών.Το πρόβλημα είναι ότι δεν ξέρουν από πού να ξεκινήσουν. Άλλοι είναι απολύτως άπειροι και άλλοι είναι έμπειροι αγρότες που ωστόσο επιθυμούν να εγκαταλείψουν τις συνήθεις καλλιέργειες που πλέον δεν αποδίδουν οικονομικά.
Εδώ έρχεται να δώσει λύσεις το συγκεκριμένο πρόγραμμα
Η διαδικασία που θα ακολουθήσει ο υποψήφιος καλλιεργητής βιολογικών βοτάνων είναι απλούστατη: Πηγαίνει στο ή στα χωράφια του και, μέσω του GPS που διαθέτει το έξυπνο κινητό του, καταγράφει τις γεωγραφικές συντεταγμένες του χωραφιού. Τις περνά έπειτα στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα και του δίνονται άμεσα οι εκτιμήσεις για μια μεγάλη γκάμα βοτάνων και μυρωδικών που είναι κατάλληλα για τη γη του, σε μια κλίμακα από το 0 έως το 1. Όσο πλησιάζει η εκτίμηση προς το 1, τόσο πιο κατάλληλο είναι το χωράφι του για το κάθε φυτό. Κατά βάση, να σημειωθεί ότι επιλέγονται για καλλιέργεια βότανα που έτσι κι αλλιώς φύονται φυσικά στην περιοχή.
Μέχρι στιγμής το ενδιαφέρον των αγροτών είναι σημαντικό και έχουν δημιουργηθεί ομάδες και ενώσεις παραγωγών που ακολουθούν τις οδηγίες του προγράμματος. Ένας από αυτούς, που δηλώνει πολύ ικανοποιημένος από την άριστη συνεργασία και βοήθεια που έλαβε, είναι και ο Γιώργος Νταγκουνάκης, επικεφαλής της ένωσης παραγωγών «Κρήτες Ριζοτόμοι», με έδρα το Ρέθυμνο.
«Η ένωση αριθμεί προς το παρόν δέκα καλλιεργητές, είμαστε ακόμη λίγοι. Όμως ευελπιστούμε και σε νέες συμμετοχές», λέει ο κ. Νταγκουνάκης, ο οποίος καλλιεργεί πιστοποιημένα βιολογικά μυρωδικά, όπως δίκταμο, φασκόμηλο, θυμάρι, ρίγανη και άλλα, σε περιοχές του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου και τα διαθέτει σε αποξηραμένη μορφή.
Ελπίζει ότι σταδιακά, με τους συναδέλφους του, θα επεκταθεί και στην επεξεργασία των φυτών για την παραγωγή αιθέριων ελαίων – η ζήτηση από τις φαρμακευτικές εταιρείες του εξωτερικού είναι μεγάλη, όπως μεγάλες είναι και οι απαιτήσεις τους για άριστης ποιότητας προϊόν.
Μοναδικό στην Ελλάδα
Είναι γνωστό ότι τα φαρμακευτικά φυτά εν γένει έχουν τεράστια σημασία τόσο στην καθημερινή παραδοσιακή θεραπευτική όσο και στη διατροφή, και χρησιμοποιούνται ως αρτύματα ή αφεψήματα. Ωστόσο ο καθηγητής κ. Πυρίντσος τονίζει πως «ένα σημαντικό μέρος της φαρμακευτικής χλωρίδας αποτελεί υλικό εμπορίας με μεγάλη ζήτηση και εκτός Κρήτης». Επίσης αναφέρει ότι «το έργο αυτό και τα αποτελέσματά του έχουν δημοσιευθεί σε διεθνές έγκυρο επιστημονικό περιοδικό και υπάρχει διάχυση της εμπειρίας στην επιστημονική κοινότητα και όχι μόνο».Αξίζει να σημειώσουμε πως επιστημονικές ομάδες από τη Γερμανία ζήτησαν τη συγκεκριμένη τεχνογνωσία, για να την ενσωματώσουν στην επιλογή θέσεων καλλιέργειας φαρμακευτικών φυτών σε περιοχές της Αφρικής.
Η σημασία για τους καταναλωτές
Καθώς ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής μυρωδικών και βοτάνων διοχετεύεται, πέραν της φαρμακοβιομηχανίας, απευθείας στους καταναλωτές, θέλουμε να γνωρίζουμε δύο βασικά σημεία: αν τα βότανα που αγοράζουμε είναι όντως ελληνικά και αν είναι προϊόντα ορθής καλλιεργητικής πρακτικής και όχι παράνομης συλλογής από τη φύση, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή των φυτών και της βιοποικιλότητας.
«Με την ουσιαστική υποστήριξη του αγροτικού κόσμου στην καλλιέργεια αυτών των φυτών υποστηρίζεται μακροπρόθεσμα και ο καταναλωτής», τονίζει ο κ. Πυρίντσος. Ευχής έργο θα ήταν το ίδιο ενδιαφέρον που δείχνουν επιστήμονες από το εξωτερικό να το δείξουν και οι αρμόδιοι των περιφερειών στην υπόλοιπη Ελλάδα, ώστε να υιοθετήσουν το πρόγραμμα και, με τη χαρτογράφηση των κατάλληλων προς καλλιέργεια περιοχών ανά περιφέρεια και ανά νομό, να εφαρμοστεί το πρόγραμμα σε όλη τη χώρα.
Η εταιρεία που δημιούργησαν το 2018 ένας Έλληνας και ένας Ιταλός συνεχίζει να ξεδιπλώνει το πλάνο ανάπτυξής της.
Συνεχίζει τις προσπάθειές της για επέκταση και καθιέρωση και στον Ελλαδικό χώρο εκ νέου, της καλλιέργειας φουντουκιάς η εταιρείαCarpus Cultura, που έχει μεταφέρει την έδρα της πρόσφατα στην ακριτική Ξάνθη. Η φουντουκιά παλαιότερα καλλιεργούνταν σε αρκετά μεγάλη κλίμακα σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και της Θράκης, για να δώσει εν συνεχεία τη θέση της, στον καπνό, με τον οποίο μεγαλούργησαν τις προηγούμενες δεκαετίες χιλιάδες αγροτικά νοικοκυριά σε όλη τη χώρα, αλλά και οι συναφείς επιχειρήσεις.
Όραμα του Χρήστου Φουσέκη, εκ των ιδιοκτητών της εταιρείας, είναι η αναβίωση συνολικότερα της καλλιέργειας, με νέες όμως, εμπορικές ποικιλίες, οι οποίες έχουν ζήτηση από την αγορά, τόσο ως επιτραπέζιες, όσο και για τη βιομηχανία (σοκολάτας). Από το 2018 ο Χρήστος Φουσέκης, με τον συνεταίρο του από την Ιταλία, από όπου πρόερχονται και τα φυτά, που δίνονται στους συνεργαζόμενους παραγωγούς, έχουν κάνει αρκετή δουλειά και το πλάνο τους υλοποιείται κατά … γράμμα.
«Φέτος ήταν πρώτη χρονιά παραγωγής για αρκετές από τις εκτάσεις που έχουμε βάλει με φουντουκιές. Ως εταιρεία έχουμε κάποιες εκτάσεις δικές μας, αναπτύσσοντας ένα πρόγραμμα φύτευσης συνολικά 2.000 στρεμμάτων. Μάλιστα έχουμε κάνει και μια θυγατρική εταιρεία με την επωνυμία Φάρμα Φουντούκι και ενταχθήκαμε στον Αναπτυξιακό. Από τα 2.000 στρέμματα του πλάνου ανάπτυξής μας, ήδη είναι γεγονός και καλλιεργούμε τα 600 σε περιοχές της Μακεδονίας, Θράκης. Τα υπόλοιπα στρέμματα, θα τα βάλουμε κι αυτά στη βόρεια Ελλάδα», τονίζει ο κ. Φουσέκης.
Οι συνεργασίες με αγρότες, οι ποικιλίες και οι τιμές παραγωγού
Παράλληλα με τα 2.000 στρέμματα της εταιρείας, γίνονται συμβάσεις και συμφωνίες με άλλους παραγωγούς, κυρίως σε περιοχές της βόρειας Ελλάδας (Μακεδονία, Θράκη). Έως σήμερα, σύμφωνα με τον κ. Φουσέκη, οι συμφωνίες αυτές αφορούν γύρω στα 1.650 στρέμματα φουντουκιάς. Οι προωθούμενες ποικιλίες είναι τρεις και συγκεκριμένα, η Tonda di Giffoni, Tonda Romana και Fertil de Coutard. Με τις τρεις αυτές ποικιλίες έχουν γίνει φυτεύσεις τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα συνολικά 2.300 στρεμμάτων, ενώ υπάρχει ενδιαφέρον και από νοτιότερες περιοχές.
«Πέρα από τις δικές μας εκτάσεις κάνουμε συμφωνίες με άλλους παραγωγούς, στους οποίους δίνουμε τα φυτά, αλλά και τεχνική υποστήριξη για την καλλιέργεια. Επίσης, 13ετή συμβόλαια απορρόφησης της παραγωγής, η οποία προωθείται μετά τη συλλογή της στην Ιταλία. Τα συγκεκριμένα φουντούκια κάνουν και για κατανάλωση ως καρπός, αλλά τα ζητάει πολύ και η βιομηχανία στην Ιταλία. Η Ιταλία εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των φουντουκιών που χρειάζεται από την Τουρκία, η οποία έχει 3.000.000 στρέμματα με φουντουκιές, αλλά η παραγωγή της πέφτει διαρκώς, γιατί μιλάμε για πολύ παλιές φυτείες. Εκτός από την απορρόφηση, οι συμφωνίες που κάνουμε με τους παραγωγούς στην Ελλάδα, προβλέπουν τιμή ασφαλείας στα 2,20 ευρώ το κιλό. Φέτος, οι παραγωγοί πληρώθηκαν 4 ευρώ ανά κιλό αφού ήταν σε υψηλά επίπεδα η τιμή στην Ιταλία, που καθορίζει το παιχνίδι», αναφέρει.
Κόστη καλλιέργειας, αποδόσεις και συγκαλλιέργεια με τριφύλλια
Σύμφωνα με τον Φουσέκη, το κόστος παραγωγής κυμάνθηκε φέτος στη φουντουκιά γύρω στα 150 ευρώ το στρέμμα. Μέσα σε αυτό το κόστος υπολογίζονται η βασική λίπανση, που χρειάζεται το δέντρο, το κόστος κλαδεμάτων, αλλά και το νερό, δεδομένου πως το φυτό πρέπει να αρδεύεται από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο. «Παρά την ξηρασία που επικράτησε στην χώρα μας και όχι μόνον, δεν παρουσιάστηκαν προβλήματα στα δέντρα μας και συμπεριφέρθηκαν πολύ καλά, δίνοντας και αποδόσεις, παραπάνω από αυτές που περιμέναμε. Η φουντουκιά ως δέντρο έχει καλές αποδόσεις και πάει καλά σε περιοχές με υψηλά ποσοστά υγρασίας», σημειώνει ο κ. Φουσέκης, ενώ εξηγεί πως ένα από τα πλεονεκτήματα του φουντουκιού είναι πως μετά τη συλλογή του, μπορεί να αποθηκευτεί για διάστημα ακόμα και 1 έτους, σε στεγαζόμενο χώρο. Ένα ακόμα πλεονέκτημα, είναι αυτό της συγκαλλιέργειας. «Στις δικές μας εκτάσεις, κάνουμε συγκαλλιέργεια με τριφύλλια, αφού έχουμε και τον αντίστοιχο εξοπλισμό, αλλά και τα μηχανήματα. Έτσι έχουμε και ένα πρόσθετο εισόδημα, μιας και οι αποδόσεις είναι καλές, ενώ εμπλουτίζεται και το έδαφος μέσω αυτής της πρακτικής», προσθέτει.
Σχέδια για μονάδα επεξεργασίας – μεταποίησης
Επόμενο βήμα, καταλήγει ο κ. Φουσέκης, αλλά πιο μακροπρόθεσμο, είναι η δημιουργία ιδιόκτητης μονάδας επεξεργασίας, αλλά και μεταποίησης φουντουκιού, ώστε να απορροφάται η εγχώρια παραγωγή και να καλύπτονται οι ανάγκες.
Κλάδεμα ονομάζουμε τη δενδροκομική εργασία, κατά την οποία αφαιρούμε τμήματα του δέντρου για να πετύχουμε ισχυρό σκελετό και κατάλληλο σχήμα που διευκολύνει τις καλλιεργητικές φροντίδες και για να επηρεάσουμε ευνοϊκά τη βλάστηση και την καρποφορία του δέντρου. Το κλάδεμα στην ελιά αποβλέπει στη διαμόρφωση του κατάλληλου σχήματος και στη ρύθμιση της καρποφορίας των δέντρων.
# Το κλάδεμα στα νεαρά δέντρα αποβλέπει στο να δώσουμε το κατάλληλο σχήμα χωρίς να καθυστερήσουμε την είσοδό τους στην καρποφορία και να δημιουργήσουμε έναν ισχυρό σκελετό, ανθεκτικό στους ισχυρούς ανέμους και στο πολύ φορτίο κατά τις χρονιές της μεγάλης καρποφορίας.
# Το κλάδεμα στα ηλικιωμένα δέντρα αποβλέπει στο να έχουμε ικανοποιητικές αποδόσεις σε συνδυασμό με καλή ποιότητα καρπού και να βελτιώσουμε τον αερισμό και τον φωτισμό της κόμης, ώστε να έχουμε θετικές επιδράσεις στην υγιή κατάσταση του δέντρου. Με το κλάδεμα προλαμβάνουμε την εξάντληση του δέντρου και το βοηθάμε να δημιουργήσει νέα βλάστηση, ενώ παράλληλα επιδιώκουμε να διατηρηθεί το σχήμα του.
Οι στόχοι του κλαδέματος
– Διατήρηση ισορροπίας βλάστησης και καρποφορίας (ισοζύγιο μεταξύ βλάστησης και καρποφορίας).
– Ελαχιστοποίηση της μη παραγωγικής περιόδου.
– Διατήρηση της καρποφόρας ζώνης.
– Παράταση της περιόδου σταθερής απόδοσης του φυτού.
– Αποφυγή της πρόωρης παρακμής ή γηρασμού του δέντρου.
– Επίτευξη οικονομικών ωφελειών.
– Εξοικονόμηση υγρασίας, που είναι περιοριστικός παράγοντας σε ξερικούς ελαιώνες.
Είδη κλαδέματος
1. Κλάδεμα διαμόρφωσης της κόμης.
2. Κλάδεμα καρποφορίας.
3. Κλάδεμα ανανέωσης.
1. Κλάδεμα διαμόρφωσης της κόμης
Επιδιώκουμε να πάρει το δέντρο ένα ορισμένο σχήμα που προσαρμόζεται στις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής και εξυπηρετεί καλύτερα τις καλλιεργητικές επιδιώξεις, όπως είναι η καλλιέργεια του εδάφους, η καταπολέμηση των παρασίτων και, προπαντός, η συγκομιδή του καρπού.
Η ελιά μπορεί να πάρει πολλά σχήματα.
Μερικά από τα σχήματα που δίδονται στα ελαιόδεντρα, στα διάφορα μέρη του κόσμου είναι τα εξής:
– Το ελεύθερο κύπελλο (το πιο διαδεδομένο στη χώρα μας).
– Το σχήμα με δύο βραχίονες για την ποικιλία Cordal (Ισπανία).
– Το πολυκωνικό, που έχει κάθε κλώνο διαμορφωμένο σε κώνο (Ιταλία).
– Το κυλινδρικό (Τυνησία).
– Το σχήμα με δύο ή τρεις κορμούς (Ισπανία – Ιταλία).
– Το χαμηλό κύπελλο.
– Το σχήμα με πολλούς κορμούς.
– Η παλμέττα.
– Το θαμνώδες σχήμα.
2. Κλάδεμα καρποφορίας
Το κλάδεμα γίνεται αμέσως μετά την ελαιοσυλλογή και μπορεί παρατείνεται το πολύ έως τέλη Μαρτίου για χοντρούς βλαστούς και μέχρι το καλοκαίρι για λεπτούς βλαστούς.
Με το κλάδεμα καρποφορίας πρέπει:
– Να διατηρείται σε καλή κατάσταση η ζώνη καρποφορίας (όχι πολύ ζωηρή βλάστηση – όχι πολύ ασθενής βλάστηση). Επιδιώκουμε μέτριου μήκους βλάστηση.
– Να αφαιρούνται τα εξασθενισμένα κλαδιά, οι λαίμαργοι βλαστοί που είναι σε κακή θέση, τα κλαδιά που εμποδίζουν τον σωστό αερισμό – φωτισμό και αλλοιώνουν το σχήμα.
– Να διατηρείται σχεδόν στο σύνολό της η ετήσια βλάστηση.
– Οι εξαντλημένες ποδιές θα πρέπει να ανανεώνονται με σωστό τρόπο.
2.1. Κλάδεμα μικρών βλαστών (καθάρισμα) το καλοκαίρι (Ιούλιος – Αύγουστος)
Με το καθάρισμα που γίνεται το καλοκαίρι έχουμε εξοικονόμηση θρεπτικών στοιχείων αλλά και υγρασίας, που είναι περιοριστικός παράγοντας σε ξηρικούς ελαιώνες, με αποτέλεσμα να έχουμε καλής ποιότητας καρπούς με μεγάλη περιεκτικότητα σε λάδι (Εικόνα 1).
Εικόνα 1. Βλαστοί που αφαιρέθηκαν κατά το καλοκαιρινό καθάρισμα
Εικόνα 1. Βλαστοί που αφαιρέθηκαν κατά το καλοκαιρινό καθάρισμα
2.2. Έξοδος δέντρων από την παρενιαυτοφορία
– Πραγματοποιούμε καθυστερημένο κλάδεμα τη χρονιά που περιμένουμε υπερβολική καρποφορία.
– Κάνουμε αραίωμα καρπών (βρώσιμες) ειδικά τη χρονιά της καρποφορίας.
– Όχι υπερβολική αζωτούχος λίπανση πριν από τη χρονιά της έντονης καρποφορίας (μπορεί να προκαλέσει υπερβολική καρπόδεση και έτσι να επιδεινώσει την κατάσταση της παρενιαυτοφορίας).
– Αποφυγή όψιμης συγκομιδής.
2.3. Για να έχουμε παραγωγή κάθε χρόνο:
– Κάνουμε μέτριο κλάδεμα κάθε χρόνο.
– Κάνουμε νωρίς συγκομιδή (πριν από τον Ιανουάριο).
Το κλάδεμα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να ευνοείται ο σχηματισμός βλαστών μέτριου μήκους και να διατηρείται η καρποφόρα ζώνη σε καλή παραγωγική κατάσταση, με αραίωμα των πυκνών κλαδίσκων και αφαίρεση του νεκρού ξύλου.
Στην ελιά επιβάλλεται να γίνεται μέτριο κλάδεμα κάθε χρόνο για:
– Δημιουργία νέας βλάστησης με καρποφόρους βλαστούς.
– Αφαίρεση των ξηρών κλαδίσκων που δεν δημιουργούν καρποφόρα όργανα και δυσκολεύουν τη συγκομιδή και την καταπολέμηση των παρασίτων.
– Διατήρηση του σχήματος και του μεγέθους του δέντρου στις διαστάσεις που επιτρέπουν τον καλό φωτισμό – αερισμό.
– Μείωση της παρενιαυτοφορίας.
Σε περιοχές με πολλές βροχοπτώσεις και σε γόνιμα εδάφη ή σε εδάφη που λιπαίνονται και ποτίζονται, το κλάδεμα δεν πρέπει να είναι αυστηρό, αλλά ελαφρύ έως μέτριο, αφού τα δέντρα είναι σε θέση να θρέψουν μεγάλο όγκο παραγωγής και να δημιουργήσουν παράλληλα καρποφόρα βλάστηση. Αν κλαδευτούν αυστηρά, σχηματίζουν ζωηρούς βλαστούς (λαίμαργους), οι οποίοι καθυστερούν να μπουν στην καρποφορία.
Πριν από κάθε κλάδεμα καρποφορίας, ο καλλιεργητής πρέπει να λάβει υπόψη του τις παρακάτω παραμέτρους:
# Το ύψος βροχοπτώσεων της περιοχής.
# Τη δυνατότητα άρδευσης ή όχι του ελαιώνα.
# Τη γονιμότητα του εδάφους.
# Το φορτίο της προηγούμενης χρονιάς.
# Το μήκος της βλάστησης.
# Την ποικιλία.
Στην περίπτωση που ο ελαιώνας είναι ποτιστικός, τα δέντρα τη χρονιά που παράγουν καρπό παράγουν και ξύλο. Εδώ, ο ελαιοκαλλιεργητής επεμβαίνει με ελαφριά κλαδέματα και, όταν υπάρχει υπερ – καρποφορία, προκειμένου αυτή να μειωθεί, πρέπει να γίνει αραίωμα καρποφόρων κλαδίσκων λίγο μετά την καρπόδεση. Με αυτό πετυχαίνουμε μείωση του φορτίου, μεγαλύτερους καρπούς και δημιουργία βλάστησης την επόμενη χρονιά (μεγαλόκαρπες επιτραπέζιες ποικιλίες).
Σε ξηρές περιοχές, το κλάδεμα πρέπει να είναι πιο αυστηρό, ώστε το δέντρο να μην έχει υπερβολική παραγωγή και δημιουργηθεί πρόβλημα θρέψης του καρπού και δημιουργίας ξύλου, λόγω έλλειψης νερού. Στην Εικόνα 2 φαίνεται το επιθυμητό ιδανικό μήκος ετήσιας βλάστησης (5 – 10 εκατοστά), που επιτυγχάνεται με το ελαφρό κλάδεμα κάθε χρόνο. Αυτό το μήκος βλάστησης θα ανθίσει και θα δώσει οπωσδήποτε καρπούς το επόμενο έτος.
Στην Εικόνα 4. φαίνεται ένα καλά κλαδεμένο ελαιόδεντρο αμέσως μετά την ολοκλήρωση του κλαδέματος. Αφαιρούνται πολλοί μικροί βλαστοί ομοιόμορφα από όλη την κόμη του δέντρου.
Εικόνα 4. Καλά κλαδεμένο ελαιόδεντρο
Σε αντίθεση, στην Εικόνα 5. φαίνονται ελαιόδεντρα στα οποία έχει εφαρμοστεί λανθασμένο αυστηρό κλάδεμα. Έχουν αφαιρεθεί κεντρικοί χονδροί βλαστοί, με αποτέλεσμα το δένδρο να αντιδράσει με την παραγωγή λαίμαργων βλαστών μεγάλου μήκους μη καρποφόρων το επόμενο έτος.
Εικόνα 5. Αυστηρό λανθασμένο κλάδεμα
3. Κλάδεμα ανανέωσης
Στα ενηλικιωμένα δέντρα (γερασμένα), η ετήσια βλάστηση αρχίζει να γίνεται όλο και μικρότερη και η καρποφορία περιορίζεται ακόμη και όταν τα δέντρα λιπαίνονται και ποτίζονται κανονικά. Στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζεται αυστηρό κλάδεμα που αποβλέπει στην ανανέωση της κόμης και στον υποβιβασμό της καρποφόρας ζώνης σε χαμηλότερα επίπεδα.
Το κλάδεμα ανανέωσης γίνεται στις εξής περιπτώσεις:
1. Λόγω εγκατάλειψης των δέντρων, δίχως να υφίστανται καλλιεργητικές φροντίδες (κυρίως κλάδεμα).
2. Τα δέντρα μας είναι καχεκτικά με γερασμένους βραχίονες (ευκαιρία να τα αναγκάσουμε με κορμοτομή να ανακτήσουν την νεανικότητά τους).
3. Όταν ένα μεγάλο μέρος της κόμης του δέντρου έχει ζημιωθεί από πυρκαγιά.
4. Όταν από ισχυρούς ανέμους έχουν σπάσει μεγάλοι βραχίονες.
5. Όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε δέντρα χαμηλότερου ύψους και όγκου για μείωση τους κόστους εκτέλεσης των καλλιεργητικών εργασιών και ιδίως της συλλογής του ελαιοκάρπου.
6. Όταν εξαιτίας χαλαζόπτωσης ή άλλων αιτιών έχουμε πολύ σοβαρή προσβολή της κόμης, των βραχιόνων και κεντρικών κλάδων από το βακτήριο Pseudomonas.
7. Όταν η κόμη του δέντρου έχει υποστεί μεγάλη ζημιά εξαιτίας προσβολής του ριζικού συστήματος από Verticilium.
Τύποι κλαδέματος ανανέωσης
# Σκελετικό κλάδεμα: Γίνεται καθάρισμα ώστε να μένουν κλαδιά με διάμετρο μεγαλύτερη από 3 – 4 εκατοστά.
# Περιορισμός του υπέργειου τμήματος μέχρι το επίπεδο των κύριων διακλαδώσεων/βραχιόνων (Εικόνα 6).
Εικόνα 6. Περιορισμός του υπέργειου
# Στο επίπεδο του κορμού: Σε αυτή την περίπτωση, αφαιρείται όλη η κόμη του δέντρου και μένει ένα μέρος του κορμού (Εικόνα 7).
Εικόνα 7. Αφαίρεση όλης της κόμης του τμήματος του δέντρου μέχρι το επίπεδο δέντρου
4. Διαχείριση κλαδευμάτων
Η βλάστηση που αφαιρείται από τα δέντρα με το κλάδεμα (μικροί και μεγάλοι κλαδίσκοι, βραχίονες, κορμοί) μπορεί να αξιοποιηθεί στο σύνολό της. Οι χοντροί βλαστοί, βραχίονες και κορμοί με διάμετρο μεγαλύτερη από 10 εκατοστά χρησιμοποιούνται για καύση σε σόμπες και τζάκια οικιών.
Οι βλαστοί με διάμετρο μικρότερη από 10 εκατοστά, καθώς επίσης και η υπόλοιπη βλάστηση, αντί να καούν στο χωράφι, μπορούν να τεμαχιστούν με ειδικούς θρυμματιστές αυτοκινούμενους (Εικόνα 8α) ή φερόμενους από τρακτέρ (Εικόνα 8β), σε μικρά τεμάχια διαμέτρου 1 – 2 εκατοστά και να διασκορπιστούν στο έδαφος ως βελτιωτικό υλικό μετά από την κομποστοποίησή τους (Εικόνα 9).
