Από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν, οι διεθνείς τιμές χημικών λιπασμάτων έχουν ανέβει κατά 50%, σύμφωνα με τον τιμοκατάλογο λιπασμάτων της Παγκόσμιας Τράπεζας. Οι ΗΠΑ FAO αναφέρει αυξανόμενες απειλές για τη διατροφική ασφάλεια. Ο ΑΠΕ-ΜΠΕ συνθέτει πώς αντιδρούν χώρες από τη Βραζιλία ως τη Σενεγάλη — και τι σημαίνει για τον Έλληνα παραγωγό.

Για τον αγρότη στην Ελλάδα, μια κρίση που ξεκίνησε σε θέατρο στρατιωτικών επιχειρήσεων χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μεταφράζεται σε αύξηση κόστους παραγωγής τώρα, σε υψηλότερη τιμή στρεμματικής λίπανσης για τη σεζόν 2027 και σε πίεση να αξιολογηθούν εναλλακτικές που πριν λίγα χρόνια φαίνονταν πολυτέλεια. Όπως παρατηρήσαμε στις εκκρεμότητες της μηδικής, το κόστος εισροών ήταν ήδη πρόβλημα πριν ανοίξει αυτό το νέο μέτωπο.

Γιατί το Ιράν επηρεάζει τα λιπάσματα στη Θεσσαλία

Η σύνδεση είναι φυσική αέριο → λιπάσματα. Ο Κόλπος παράγει το 30% των χημικών λιπασμάτων που εμπορεύονται παγκοσμίως (IFPRI). Τα Στενά του Ορμούζ, κλειστά ή περιορισμένης κυκλοφορίας λόγω του πολέμου, περιορίζουν την προσφορά φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται στην παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων — κυρίως ουρίας, που ήταν ήδη σε κρίση τιμής. Αυτή η γεωγραφική ευπάθεια δεν είναι νέα, αλλά ο πόλεμος την ενεργοποίησε ταυτόχρονα και πλήρως. Η αβεβαιότητα για τη διεθνή αγορά εμπορευμάτων έχει ήδη αφήσει τα ίχνη της στις ελληνικές εξαγωγές, όπως αναλύσαμε με τα στοιχεία Eurostat για το Q1 2026.

Τι κάνουν οι άλλοι: Βραζιλία, Ινδία, Σενεγάλη

Βραζιλία: Εισάγει πάνω από το 80% των λιπασμάτων που χρειάζεται — πρώτη στο πλήγμα. Ο κλάδος βιολιπασμάτων αυξήθηκε 15% από το 2023 ως το 2024, με ευνοϊκό νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στους παραγωγούς να παράγουν τα δικά τους βιολιπάσματα σε χαμηλό κόστος. Τα βιολιπάσματα — που περιέχουν βακτήρια και μικροοργανισμούς που βοηθούν τα φυτά να προσλάβουν άζωτο από τον αέρα — αποδεικνύονται πιο αποτελεσματικά στα τροπικά κλίματα από τα χημικά ακριβώς επειδή οι υψηλές βροχοπτώσεις τα ξεπλένουν.

Ινδία: Ο Μόντι ανακοίνωσε τον Μάιο «εθνική αποστολή» φυσικής γεωργίας με στόχο μείωση χρήσης λιπασμάτων στο μισό. 1,7 εκατ. αγρότες στο Τελανγκάνα και το Άντρα Πραντές έχουν ήδη υιοθετήσει το jivamrita — μείγμα κοπριάς αγελάδας, ούρων, αλεύρου, χώματος και ζάχαρης — αντί των χημικών. Η μετάβαση απαιτεί πιο εντατική εργασία και διαδικασία προσαρμογής, αλλά μακροπρόθεσμα μειώνει εξάρτηση και κόστος.

Σενεγάλη: Πρωτοπόροι παραγωγοί που είχαν εγκαταλείψει τα χημικά χρόνια πριν εκπαιδεύουν τώρα τους συναδέλφους τους στη χρήση κοπριάς και compost από σκουλήκια — αξιοποιώντας τη γνώση που έχτισαν πριν γίνει ανάγκη.

Ο παράδοξος ρόλος των επιδοτήσεων

Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι οι κυβερνήσεις παγκοσμίως επιδοτούν τη γεωργία με 700 δισ. δολάρια, μεγάλο μέρος των οποίων κατευθύνεται στην παραγωγή χημικών λιπασμάτων. Αυτό κάνει τις εναλλακτικές λύσεις συστηματικά λιγότερο ανταγωνιστικές — ακόμη κι όταν είναι τεχνικά ώριμες. Το Μεξικό είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: παρόλο που υπάρχει ενδιαφέρον για οργανικά λιπάσματα, οι κυβερνητικές επιδοτήσεις στα χημικά δεν αφήνουν χώρο για εναλλακτικές.

Τι σημαίνει για Ελλάδα — η ευκαιρία στα βιολογικά

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ενδιαφέρουσα θέση: ο αριθμός βιολογικών παραγωγών τριπλασιάστηκε τα τελευταία 4 χρόνια, και ο στόχος ΕΕ για 25% βιολογική παραγωγή ως το 2030 είναι γνωστός. Οι βιολογικοί παραγωγοί ήδη χρησιμοποιούν οργανικά λιπάσματα και δεν εκτίθενται με τον ίδιο τρόπο στις διακυμάνσεις της αγοράς χημικών. Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί στρατηγικό πλεονέκτημα — εφόσον η νέα ΚΑΠ μετά το 2028 υποστηρίξει πράγματι αυτή τη μετάβαση και δεν παραμείνει στις εξαγγελίες.

Η κρίση του Ορμούζ δεν ρωτά κανέναν αν είναι έτοιμος. Χώρες που είχαν ήδη επενδύσει σε εναλλακτικές αντέχουν καλύτερα. Αυτό είναι το μάθημα που η ελληνική αγροτική πολιτική έχει μπροστά της.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ενημερωτική σύσκεψη για την πορεία ολοκλήρωσης των προγραμμάτων Σχεδίων Βελτίωσης και Νέων Αγροτών πραγματοποιήθηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο Θεσσαλίας, με πρωτοβουλία της Αντιπεριφέρειας Πρωτογενούς Τομέα σε συνεργασία με το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Κεντρικής Ελλάδας και την Π.Ο.Σ.Γ. Στη συνάντηση συμμετείχαν υπηρεσιακοί παράγοντες, γεωτεχνικοί, σύμβουλοι επιχειρήσεων και μελετητές.

Το κεντρικό μήνυμα ήταν κοινό: η καθυστέρηση στην καταβολή των ενισχύσεων δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες για τους παραγωγούς και απειλεί τη βιωσιμότητα εκμεταλλεύσεων που έχουν επενδύσει πάνω στις εξαγγελίες αυτών των προγραμμάτων.

Τρία εκκρεμή μέτωπα

Στη σύσκεψη ανέδειξαν τρία διακριτά προβλήματα που αφορούν διαφορετικούς δικαιούχους:

Υπομέτρο 6.1 — 3η Πρόσκληση «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών»: Δικαιούχοι που ολοκλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους αναμένουν εκκρεμείς πληρωμές χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα εξόφλησης.

Παρέμβαση Π3-75.1 / 2024 — Νέοι Αγρότες: Οι υποψήφιοι του προγράμματος 2024 παραμένουν χωρίς αποτελέσματα αξιολόγησης — δεν γνωρίζουν ούτε αν εγκρίθηκαν. Η πληρωμή δεν αναμένεται ούτε τον Ιούνιο, με την ΑΑΔΕ να κρατά εκκρεμή αρχεία ΟΣΔΕ.

Συνεχιζόμενες πράξεις Σχεδίων Βελτίωσης: Εκκρεμότητες σε εγκεκριμένα Σχέδια που βρίσκονται σε εξέλιξη, με παραγωγούς που έχουν υλοποιήσει επενδύσεις χωρίς να έχουν εισπράξει τα αντίστοιχα κονδύλια.

Τι ζητά η Θεσσαλία

Ο Αντιπεριφερειάρχης Δημήτρης Τσέτσιλας δηλώνει ότι η Περιφέρεια θα συνεχίσει να προωθεί τα ζητήματα αυτά στο ΥΠΑΑΤ και θα αναζητεί «άμεσες και λειτουργικές λύσεις». Η σύσκεψη δεν είναι μόνο διαμαρτυρία — είναι και μηχανισμός συντονισμού γεωτεχνικών και συμβούλων που θέλουν να γνωρίζουν πού βρίσκονται οι φάκελοι των πελατών τους.

Η διαφορά από μια κοινοβουλευτική ερώτηση — όπως εκείνη που κατέθεσε ο Κόκκαλης για τους Νέους Αγρότες — είναι ότι εδώ μιλάει θεσμικά η Περιφέρεια, με τη συμμετοχή επιστημονικών φορέων. Σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει φτάσει σε επίπεδο αδυναμία δουλειάς για γεωτεχνικούς και συμβούλους που δεν μπορούν να κλείσουν φακέλους. Σε έναν κόσμο όπου η νέα ΚΑΠ μετά το 2028 χτίζεται ήδη για τους νέους παραγωγούς, το να μη λειτουργεί σωστά το παρόν πρόγραμμα υπονομεύει τη μετάβαση που η ΕΕ σχεδιάζει.

Πηγή: thessalikigi.gr

Εκτεταμένες ζημιές σε δενδροκαλλιέργειες και σιτηρά προκάλεσε σφοδρή χαλαζόπτωση στην ευρύτερη περιοχή της Ολυμπιάδας Ελασσόνας. Ο Αγροκτηνοτροφικός Σύλλογος Ολύμπου Ελασσόνας εκφράζει αλληλεγγύη στους πληγέντες και ζητά από την κυβέρνηση άμεσες εκτιμήσεις ζημιών και αποζημίωση στο 100% της απώλειας παραγωγής.

Το πιο σκληρό χτύπημα έπεσε σε σιτοπαραγωγούς που βρίσκονταν λίγες ώρες πριν την ολοκλήρωση της συγκομιδής. Η σοδειά ήταν έτοιμη να παραδοθεί — και η κακοκαιρία την κατέστρεψε στο τελευταίο τελευταίο βήμα. Για αυτούς τους παραγωγούς η ζημιά δεν είναι μερική, είναι η χρονιά ολόκληρη.

Αντιχαλαζικά που δεν άντεξαν

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αναφορά του Συλλόγου για ορισμένα περιβόλια όπου τα αντιχαλαζικά δίκτυα δεν αντιστάθηκαν στη σφοδρότητα του φαινομένου. Αυτό σημαίνει ότι παραγωγοί που είχαν επενδύσει σε συστήματα προστασίας βρίσκονται με ζημιές παρά τις προφυλάξεις τους — ένα στοιχείο που δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο τη θέση τους απέναντι στον ΕΛΓΑ, όπου τα αντιχαλαζικά αντιμετωπίζονται ως παράγοντας μείωσης αποζημίωσης.

«ΕΛΓΑ αναχρονιστικός και άδικος»

Ο Σύλλογος Ολύμπου εκμεταλλεύεται την ευκαιρία για να ασκήσει κριτική στον κανονισμό του ΕΛΓΑ: τον χαρακτηρίζει «αναχρονιστικό και άδικο», με «κόφτες» που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες παραγωγών που πλήττονται από ακραία φαινόμενα. Ζητά εξατομικευμένες εκτιμήσεις — όχι συνολικές και μαζικές — ώστε κάθε παραγωγός να αποζημιωθεί για τις πραγματικές απώλειές του.

Η κριτική αυτή ακούγεται συχνά μετά από κάθε σοβαρή κακοκαιρία. Για τους δενδροκαλλιεργητές ειδικά, η εμπειρία δείχνει ότι ακόμη και η ad hoc αποζημίωση για τον παγετό του 2025 παραμένει εκκρεμής μέχρι τον Αύγουστο — γεγονός που υπογραμμίζει πόσο αργή είναι η διαδικασία ακόμα και σε δηλωμένες περιπτώσεις.

Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι παραγωγοί

Το πρώτο βήμα είναι η αναγγελία ζημιάς στον τοπικό ανταποκριτή ΕΛΓΑ — η προθεσμία είναι σύντομη και η απουσία αναγγελίας αποκλείει αυτόματα κάθε αποζημίωση. Σε συνέχεια της πρόσφατης παράτασης ασφαλίστρων ΕΛΓΑ, όσοι δεν είχαν ακόμη ενεργή ασφάλιση μπορούν να ελέγξουν αν βρίσκονται ακόμη εντός της προθεσμίας.

Δύο σοβαρά τεχνικά προβλήματα εντοπίζουν οι παραγωγοί μηδικής κατά την υποβολή αιτήσεων για την ενίσχυση de minimis στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ. Το πιο κραυγαλέο: ένα μόνο ξερικό στρέμμα στην εκμετάλλευση αναγκάζει το σύστημα να κατατάξει αυτόματα ολόκληρη την έκταση — και τα 100 ή 200 στρέμματα — ως ξερική, με άμεση συνέπεια τον υπολογισμό ενίσχυσης με τα ποσά της χαμηλότερης κατηγορίας.

Στην πράξη αυτό σημαίνει: αντί για 80 ευρώ/στρέμμα στις αρδευόμενες εκτάσεις, το σύστημα εφαρμόζει 40 ευρώ/στρέμμα για το σύνολο. Για εκμετάλλευση 100 στρεμμάτων με 1 ξερικό και 99 αρδευόμενα, η απώλεια φτάνει τα 4.000 ευρώ — από ένα λάθος κωδικοποίησης.

Δύο προβλήματα ταυτόχρονα

Το σφάλμα αρδευόμενων/ξερικών είναι το πιο συγκεκριμένο, αλλά δεν είναι το μόνο. Παράλληλα, παραγωγοί που είχαν δεσμεύσεις αγροτεμαχίων από τον έλεγχο monitoring στη Βασική Ενίσχυση ή τις Συνδεδεμένες διαπιστώνουν ότι οι ίδιες περικοπές μεταφέρονται αυτόματα και στο de minimis — έστω κι αν τα τεμάχια αυτά καλλιεργούνται κανονικά. Αγροτεμάχια με μηδενικά ποσά στη Βασική Ενίσχυση εμφανίζονται το ίδιο μηδενικά και εδώ.

Το αποτέλεσμα: παραγωγοί που πιστεύουν ότι πληρούν όλες τις προϋποθέσεις βλέπουν ποσά σημαντικά χαμηλότερα από το αναμενόμενο — και δεν ξέρουν αν πρέπει να αποδεχθούν, να περιμένουν διόρθωση ή να υποβάλουν ένσταση.

ΑΑΔΕ: υπόσχεση χωρίς αποτέλεσμα

Αρμόδιοι της ΑΑΔΕ φέρονται να διαβεβαίωσαν ότι το σφάλμα κατηγοριοποίησης θα διορθωνόταν. Δύο ημέρες μετά, σύμφωνα με τις αναφορές παραγωγών, η δυσλειτουργία εξακολουθεί να υφίσταται αναλλοίωτη.

Το de minimis της μηδικής ήταν ήδη ένα πρόγραμμα με ιστορικό γραφειοκρατικών εκκρεμοτήτων — όπως αναλύσαμε στο ρεπορτάζ μας για τα αδιάθετα αποθέματα και την ανυπόγραφη ΚΥΑ. Η πλατφόρμα άνοιξε μόλις πρόσφατα — και ήδη βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο ταυτόχρονα σφάλματα που επηρεάζουν άμεσα το ύψος της ενίσχυσης.

Τι να κάνουν οι παραγωγοί τώρα: ελέγξτε στην πλατφόρμα ΑΑΔΕ αν η έκτασή σας εμφανίζεται με τη σωστή κατηγορία (αρδευόμενη/ξερική) και αν υπάρχει διαφορά από αυτό που δηλώσατε στην ΕΑΕ, αποτυπώστε τη διαφορά εγγράφως — η διόρθωση που εξαγγέλθηκε πρέπει να έρθει πριν η πληρωμή οριστικοποιηθεί.

Πηγή: thessalikigi.gr

Νέα απόφαση κατανομής αποζημιώσεων ύψους 671.651 ευρώ για ζώα που θανατώθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης επιζωοτιών υπέγραψε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως ανακοίνωσε στη Βουλή ο Υφυπουργός Αθανάσιος Καββαδάς στις 12 Ιουνίου 2026. Η απόφαση αφορά το διάστημα θανατώσεων από 30 Απριλίου 2026 έως σήμερα.

Για τους κτηνοτρόφους της Θεσσαλίας — που έχουν δεχθεί τα βαρύτερα πλήγματα τα τελευταία χρόνια — η απόφαση κατανέμει 238.766 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου το 35,5% του συνόλου. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί η αναλυτική κατανομή ανά άλλη περιφέρεια ή ανά είδος ζώου.

Τι ανακοίνωσε ο Καββαδάς στη Βουλή

Η ανακοίνωση έγινε κατά τη συζήτηση επίκαιρης ερώτησης του βουλευτή Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλη Κόκκαλη. Ο Υφυπουργός ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπέγραψε χθες απόφαση για νέα κατανομή αποζημιώσεων για τα θανατωθέντα ζώα από επιζωοτίες, ύψους 671.651 ευρώ, που αφορά το διάστημα των θανατώσεων από 30/04/26 έως σήμερα. Συγκεκριμένα, για την Περιφέρεια σας τη Θεσσαλία αναλογεί το ποσό των 238.766 ευρώ».

Σε ό,τι αφορά τη συνολική εικόνα, ο Καββαδάς έδωσε ένα αριθμό που αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης: από το 2024 έως σήμερα, 550.000 ζώα έχουν θανατωθεί στο πλαίσιο των μέτρων εκρίζωσης των νοσημάτων.

Το ιστορικό: από τις θεομηνίες στις επιζωοτίες

Ο Υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι οι φυσικές καταστροφές και οι επιζωοτίες διέπονται από διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο — άρα και από διαφορετικές διαδικασίες αποζημίωσης. Για τις θεομηνίες Daniel και Elias του 2023, ο ΕΛΓΑ κατέβαλε αποζημιώσεις που ξεπέρασαν τα 20 εκατ. ευρώ, ενώ με νομοθετική ρύθμιση η αποζημίωση ανά αιγοπρόβατο ανέβηκε από τα 86 ευρώ που προβλέπει ο κανονισμός στα 150 ευρώ ανά ζώο. Παράλληλα, επεκτάθηκαν τα ηλικιακά όρια αποζημίωσης ώστε να καλυφθούν περισσότεροι πληγέντες.

Το πλαίσιο αυτό είναι διαφορετικό από τις τρέχουσες αποζημιώσεις για τις επιζωοτίες, οι οποίες καταβάλλονται βάσει αποφάσεων κατανομής — όπως η χθεσινή — και όχι μέσω του ΕΛΓΑ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ζήτημα των αποκλίσεων στα μητρώα αιγοπροβάτων μεταξύ ΥΠΑΑΤ και ΕΛΣΤΑΤ — διαφορά που αγγίζει τα 5,3 εκατ. ζώα — παραμένει ανοιχτό, με άμεσες συνέπειες στην αξιοπιστία των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό αποζημιώσεων.

Ηλεκτρονική ταυτοποίηση: το επόμενο βήμα

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των επιζωοτιών, η κυβέρνηση εφαρμόζει αυστηρά πρωτόκολλα βιοασφάλειας και περιοριστικά μέτρα. Παράλληλα, από το 2027 οι ηλεκτρονικοί βώλοι στα αιγοπρόβατα θα αποτελούν προϋπόθεση για επιδοτήσεις — μέτρο που αναμένεται να βελτιώσει την ακρίβεια των μητρώων και να περιορίσει τις αποκλίσεις που καταγράφονται σήμερα.

Για τους κτηνοτρόφους που επλήγησαν από ευλογιά και αναμένουν αποζημίωση, το επόμενο βήμα είναι να επαληθεύσουν με τον αρμόδιο φορέα αν ο φάκελός τους καλύπτει το διάστημα θανατώσεων από 30 Απριλίου 2026 και αν τα ζώα τους έχουν καταγραφεί στην απόφαση κατανομής.

Πηγή: ertnews.gr