Αφθώδης πυρετός: Ζώνες 3 και 10 χιλιομέτρων, εμβολιασμός έκτακτης ανάγκης και οι αποζημιώσεις της Λέσβου
Ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο μετρά αποζημιώσεις από τις 15 Μαρτίου 2026. Με απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 2026 το ΥΠΑΑΤ αντικατέστησε το παλιό σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τον αφθώδη (του 2008) με νέες ειδικές διατάξεις. Τι σημαίνουν για την εκτροφή σας — και τι αποζημιώσεις υπάρχουν.
Οι δύο ζώνες γύρω από μια εστία
| Ζώνη προστασίας | Ζώνη επιτήρησης | |
| Ακτίνα | Τουλάχιστον 3 χιλιόμετρα | Τουλάχιστον 10 χιλιόμετρα (μαζί με τη ζώνη προστασίας) |
| Ζώα | Απαγόρευση κυκλοφορίας και μεταφοράς ευαίσθητων ζώων στους δρόμους | Έξοδος ζώων μόνο με ειδική άδεια για απευθείας σφαγή |
| Προϊόντα | Δεν βγαίνουν από τις εκμεταλλεύσεις ζώα, νωπό κρέας, γάλα, κοπριά, ζωοτροφές, χόρτο, άχυρο — εκτός αν υποστούν εγκεκριμένη επεξεργασία | Αυστηρός έλεγχος στη διακίνηση γάλακτος, κρέατος και κοπριάς |
| Έλεγχοι | Απογραφή όλων των εκμεταλλεύσεων και περιοδικές κλινικές εξετάσεις | Απογραφή των εκμεταλλεύσεων |
| Πόσο κρατά | Μέχρι να ολοκληρωθεί η απολύμανση και να βγουν αρνητικά όλα τα ζώα της ζώνης — και μετά άλλες 15 ημέρες ως ζώνη επιτήρησης | Τουλάχιστον 30 ημέρες από τη θανάτωση και απολύμανση της εστίας, με αρνητικά αποτελέσματα σε όλες τις εκμεταλλεύσεις |
Εμβόλιο: μόνο σε έκτακτη ανάγκη
- Ο εμβολιασμός ρουτίνας ή προληπτικός απαγορεύεται. Απαγορεύεται και η εισαγωγή, αποθήκευση και πώληση εμβολίων χωρίς έγκριση.
- Εμβολιασμός έκτακτης ανάγκης γίνεται μόνο με απόφαση (σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή, σε κατεπείγουσα περίπτωση, του Υπουργού) και με εμβόλια από την ενωσιακή τράπεζα αντιγόνων.
- Δύο μορφές: προστατευτικός (τα ζώα μένουν ζωντανά) και κατασταλτικός (μέσα στη ζώνη προστασίας, πριν τη θανάτωση).
- Κάθε εμβολιασμένο ζώο παίρνει ειδικό σήμα και καταγράφεται.
- Στις πρώτες 30 ημέρες μετά τον εμβολιασμό: ζώα βγαίνουν από τη ζώνη μόνο για σφαγή, και το γάλα διατίθεται μόνο μετά από εγκεκριμένη θερμική επεξεργασία.
Πότε ξαναστήνετε το κοπάδι
Η ανασύσταση της εκτροφής γίνεται μόνο όταν δεν ισχύουν πια περιοριστικά μέτρα, με έγκριση και υπό την επίβλεψη της κτηνιατρικής αρχής (Καν. (ΕΕ) 2020/687). Για όσο χρόνο απαγορεύεται, υπάρχει η αποζημίωση απώλειας εισοδήματος (Ευλογιά: Απώλεια εισοδήματος 70 € ανά πρόβατο τον χρόνο).
Οι αποζημιώσεις της Λέσβου
- Αξία των θανατωμένων ζώων: 100% της αγοραίας αξίας — ο αφθώδης είναι «νόσημα έκτακτης ανάγκης», όπως και η ευλογιά.
- Απώλεια εισοδήματος: για θανατώσεις από 15 Μαρτίου έως 30 Ιουνίου 2026 — αιγοπρόβατα, βοοειδή (200 € τον χρόνο) και χοίροι (120 €). Στην πληρωμή του Αυγούστου 2026, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (όπου ανήκει η Λέσβος) πήρε 1.341.767,50 € για 194 εκμεταλλεύσεις και 40.915 ζώα.
- Τυροκομεία της Λέσβου (de minimis): αποζημίωση ίση με την αξία του γάλακτος της Λέσβου που αγόρασαν από 15 Μαρτίου έως 5 Απριλίου 2026, έως το 1/12 του κύκλου εργασιών τους του 2025 και με όριο de minimis 300.000 € στην τριετία.
Για τις πρώτες πληρωμές στη Λέσβο δείτε την είδησή μας. Όλες οι αποζημιώσεις: Ευλογιά και αφθώδης: Ο οδηγός του κτηνοτρόφου.
Πηγές: ΥΑ 236005/15-9-2026 (ΑΔΑ ΨΗΚΥ4653ΠΓ-ΨΩ3), τροποποίηση της ΥΑ 1747/386028/2023 (Β’ 7121)· ΚΥΑ 44441/2026 (Β’ 971), άρθρο 2· ΚΥΑ 206042/2026 (Β’ 4923)· απόφαση πληρωμής ΑΔΑ ΕΘ614653ΠΓ-ΙΧ6· de minimis τυροκομείων Λέσβου (ΑΔΑ ΨΕ004653ΠΓ-ΓΝΞ).
Διαβάστε επίσης: Ευλογιά και αφθώδης: Ο οδηγός του κτηνοτρόφου · Ευλογιά: Απώλεια εισοδήματος 70 € ανά πρόβατο τον χρόνο
Ευλογιά και αφθώδης: τα βασικά με μια ματιά
- Αξία θανατωμένων ζώων: 100% της αγοραίας αξίας, με αίτηση μέσα σε 20 ημέρες από την ολοκλήρωση της θανάτωσης.
- Απώλεια εισοδήματος: 70 € ανά πρόβατο ή αίγα, 35 € ανά αρνί, ερίφιο, κριό ή τράγο, 200 € ανά βοοειδές, 120 € ανά χοίρο τον χρόνο — χωρίς αίτηση.
- Αποκλείονται: παράνομος εμβολιασμός, μη τήρηση βιοασφάλειας, εκτροφές χωρίς μητρώο, απογραφή ή σήμανση.
- Οι αποζημιώσεις είναι αφορολόγητες και ακατάσχετες.
