Ευλογιά: Πότε χάνετε την αποζημίωση – Παράνομο εμβόλιο, απογραφή, σήμανση, βιοασφάλεια και πρόστιμα

Η πιο πικρή εμπειρία για έναν κτηνοτρόφο: χάνετε το κοπάδι από ευλογιά — και μετά, για τυπικούς λόγους, χάνετε την αποζημίωση. Οι αποφάσεις του ΥΠΑΑΤ λένε ξεκάθαρα πότε συμβαίνει αυτό. Τα περισσότερα διορθώνονται πριν έρθει η νόσος.

Καμία αποζημίωση αν η εκτροφή…

• δεν είναι γραμμένη στο επίσημο μητρώο (ΟΠΣΚ) και δεν έχει κωδικό εκμετάλλευσης,
• δεν έχει ενημερωμένο μητρώο εκτροφής,
• δεν έχει κάνει απογραφή για τη φετινή ή την περσινή χρονιά,
• έχει ζώα χωρίς σωστή σήμανση (ενώτια),
• δεν εφαρμόζει μέτρα βιοασφάλειας.

Αυτά τα πέντε τα γράφει η ΚΥΑ 44441/2026 (άρθρο 21) για όλες τις αποζημιώσεις του προγράμματος. Η ετήσια απογραφή των αιγοπροβάτων κλείνει κάθε χρόνο στις 15 Δεκεμβρίου — μην την αφήσετε.

Ο παράνομος εμβολιασμός

Ο νόμος για την ευλογιά (ν. 5251/2025, άρθρο 2) αποκλείει ρητά από τις αποζημιώσεις όσους εμβολίασαν παράνομα τα ζώα τους. Το ίδιο γράφει και η απόφαση για την απώλεια εισοδήματος.

Τι λέει το σχέδιο έκτακτης ανάγκης του ΥΠΑΑΤ (15/9/2026): ο εμβολιασμός ρουτίνας ή προληπτικός κατά των νοσημάτων του σχεδίου απαγορεύεται. Εμβολιασμός γίνεται μόνο ως μέτρο έκτακτης ανάγκης, με απόφαση και υπό τον έλεγχο του ΥΠΑΑΤ. Απαγορεύεται επίσης η εισαγωγή, παρασκευή, αποθήκευση και πώληση εμβολίων για αυτά τα νοσήματα χωρίς έγκριση της κτηνιατρικής αρχής.

Η συζήτηση για τον εμβολιασμό στην ευλογιά συνεχίζεται — δείτε τι ζητούν οι κτηνοτρόφοι σε Άρτα και Πρέβεζα. Όσο όμως δεν υπάρχει απόφαση, εμβόλιο εκτός νόμου σημαίνει μηδέν αποζημίωση.

Η συνεργασία με την κτηνιατρική υπηρεσία

• Η αποζημίωση προϋποθέτει συνεργασία και συμμόρφωση με τις αποφάσεις και τις υποδείξεις των κτηνιάτρων. Όποιος δεν συμμορφώνεται αποκλείεται.
• Αν με τις πράξεις του γίνει υπαίτιος για περαιτέρω εξάπλωση, επιβάλλεται και πρόστιμο (ν. 4235/2014 και ΥΑ 434/82574/2014).
• Για ψευδή στοιχεία η πληρωμή σταματά ή, αν έχει γίνει, ανακτάται εντόκως.

Οι αιμοληψίες και οι κλινικοί έλεγχοι είναι μέρος της επιτήρησης — δείτε τι προβλέπουν οι ορολογικοί έλεγχοι.

Οι προθεσμίες

• Αίτηση για τα θανατωμένα ζώα: 20 ημέρες από την ολοκλήρωση της θανάτωσης — μετά, καμία αποζημίωση (Αποζημίωση θανάτωσης ζώων από ευλογιά ή αφθώδη: Η αίτηση σε 20 ημέρες, τα χαρτιά και ποιος κάνει τι).
• Αν η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε εσάς, το αίτημα γίνεται δεκτό, εφόσον το τεκμηριώσει η κτηνιατρική αρχή (άρθρο 21, παρ. 6).

Ασφάλεια και άλλες ενισχύσεις

Αν πήρατε χρήματα για το ίδιο από άλλον φορέα ή ασφαλιστικό συμβόλαιο, το δηλώνετε στην υπεύθυνη δήλωση. Η κρατική αποζημίωση δίνεται ολόκληρη μόνο αν το σύνολο δεν ξεπερνά το 100% της ζημιάς — αλλιώς μειώνεται αναλογικά.

Πηγές: ΚΥΑ 44441/20-2-2026 (Β’ 971), άρθρα 21 και 24· ν. 5251/2025 (Α’ 207), άρθρο 2· ΚΥΑ 206042/2026 (Β’ 4923), άρθρο 2· ΥΑ 236005/15-9-2026 (ΑΔΑ ΨΗΚΥ4653ΠΓ-ΨΩ3), άρθρο 18 Μέρος Β· Εγκύκλιος ΑΑΔΕ Ε.2045/2026 (απογραφή έως 15/12).

Διαβάστε επίσης: Ευλογιά και αφθώδης: Ο οδηγός του κτηνοτρόφου · Αποζημίωση θανάτωσης ζώων από ευλογιά ή αφθώδη: Η αίτηση σε 20 ημέρες, τα χαρτιά και ποιος κάνει τι

Ευλογιά και αφθώδης: τα βασικά με μια ματιά

• Αξία θανατωμένων ζώων: 100% της αγοραίας αξίας, με αίτηση μέσα σε 20 ημέρες από την ολοκλήρωση της θανάτωσης.
• Απώλεια εισοδήματος: 70 € ανά πρόβατο ή αίγα, 35 € ανά αρνί, ερίφιο, κριό ή τράγο, 200 € ανά βοοειδές, 120 € ανά χοίρο τον χρόνο — χωρίς αίτηση.
• Αποκλείονται: παράνομος εμβολιασμός, μη τήρηση βιοασφάλειας, εκτροφές χωρίς μητρώο, απογραφή ή σήμανση.
• Οι αποζημιώσεις είναι αφορολόγητες και ακατάσχετες.