Ευζωία χοίρων: Νέες ποινές έως 100% και όριο 10 ζώων ανά μητέρα
Σε τροποποίηση του πλαισίου για το πρόγραμμα «Καλή μεταχείριση των Χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» (Υπομέτρο 14.1) προχώρησε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με την απόφαση 257665/7-10-2026 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6089. Η 4η αυτή τροποποίηση επανακαθορίζει τους κανόνες υπολογισμού του επιλέξιμου ζωικού κεφαλαίου, ορίζει συγκεκριμένες ανοχές στους επιτόπιους ελέγχους και εισάγει διαβαθμισμένες κυρώσεις που φτάνουν έως και την πλήρη απώλεια της ενίσχυσης.
Για τους χοιροτρόφους, η σημαντικότερη πρακτική αλλαγή αφορά τη θέσπιση αυστηρής αναλογίας έως δέκα λοιπών χοιρινών ανά προσδιορισθείσα χοιρομητέρα, η οποία επηρεάζει άμεσα το τελικό ποσό της πληρωμής. Παράλληλα, θεσπίζονται εξαιρέσεις από τον διπλασιασμό των ποινών και την ανάκτηση χρημάτων, αποκλειστικά για περιπτώσεις όπου οι διοικητικοί έλεγχοι και των δύο ετών διενεργούνται εκ των υστέρων, δηλαδή μετά τη λήξη των ανειλημμένων δεσμεύσεων.
Το νέο όριο επιλεξιμότητας και οι διασταυρώσεις
Η νέα ρύθμιση θέτει ως ανώτατο πλαφόν τον υπολογισμό δέκα λοιπών χοιρινών για κάθε προσδιορισθείσα χοιρομητέρα. Το όριο αυτό εφαρμόζεται τόσο στον βασικό υπολογισμό του αριθμού των επιλέξιμων ζώων όσο και κατά τον έλεγχο τήρησης των επιμέρους δεσμεύσεων του προγράμματος.
Η επιλεξιμότητα των εκτροφών για πληρωμή θα ελέγχεται πλέον μέσω συνδυαστικών διασταυρώσεων τριών επιπέδων:
- Του μητρώου της εκμετάλλευσης.
- Της ετήσιας απογραφής στην Κεντρική Βάση Δεδομένων (ΚΒΔ).
- Των πορισμάτων από επιτόπιους ελέγχους, όπου αυτοί έχουν πραγματοποιηθεί.
Υπενθυμίζεται ότι, όπως είχαμε αναφέρει, η διαδικασία πιστοποίησης και εκκαθάρισης των παλαιών ανειλημμένων υποχρεώσεων του Υπομέτρου 14.1 έχει ήδη τυποποιηθεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες φορολογικές αρχές.
Περικοπές ενισχύσεων και ειδική κλίμακα ανοσοευνουχισμού
Το αναθεωρημένο πλαίσιο προβλέπει οριζόντια μείωση κατά 20% της ετήσιας ενίσχυσης ανά δέσμευση για παραβάσεις που αφορούν:
- Την ποιότητα του πόσιμου νερού.
- Την προσθήκη μυκοδεσμευτικών ουσιών στις ζωοτροφές.
- Τη διαδικασία του ανοσοευνουχισμού.
Η μείωση είναι 20% για μία δέσμευση, 40% για δύο και 60% για τις τρεις. Σε επανάληψη μέσα στην περίοδο δέσμευσης, τα ποσοστά διπλασιάζονται, μέχρι το 100% της ενίσχυσης του έτους.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη δέσμευση του ανοσοευνουχισμού, όπου η ποινή υπολογίζεται με βάση την πραγματική αναλογία των ζώων της εκμετάλλευσης:
| Αναλογία λοιπών χοιρινών ανά χοιρομητέρα | Ποσοστό μείωσης ενίσχυσης ανοσοευνουχισμού |
|---|---|
| 10 ζώα και άνω | 0% (πλήρης πληρωμή) |
| Από 5 έως κάτω από 10 ζώα | Μείωση 40% |
| Κάτω από 5 ζώα | Μείωση 100% (πλήρης απώλεια ενίσχυσης) |
Όρια ανοχής και προστασία από αναδρομικές ποινές
Η απόφαση ενσωματώνει τεχνικές ανοχές ώστε να περιοριστούν οι απορρίψεις από οριακές αποκλίσεις. Συγκεκριμένα, για τη χρήση μυκοδεσμευτικών στις ζωοτροφές ορίζεται ως αποδεκτή ελάχιστη ποσότητα τα 3,5 κιλά ανά Μονάδα Ζωικού Κεφαλαίου (ΜΖΚ). Αντίστοιχα περιθώρια αποκλίσεων προβλέπονται στον αριθμό των απαιτούμενων δειγμάτων και στις εργαστηριακές αναλύσεις του πόσιμου νερού.
Τέλος, θεσπίζεται δικλίδα προστασίας για τους κτηνοτρόφους σε περιπτώσεις καθυστερημένων κρατικών ελέγχων: εφόσον οι επιτόπιοι έλεγχοι και η έγκριση δαπάνης και για τα δύο έτη της δέσμευσης πραγματοποιηθούν μετά το πέρας του προγράμματος, δεν θα επιβάλλεται απένταξη ούτε καταλογισμός επιστροφής ενισχύσεων προηγούμενου έτους για επαναλαμβανόμενη μη τήρηση του ελάχιστου χώρου ομαδικού σταβλισμού. Υπό τις ίδιες συνθήκες, για τις υπόλοιπες τρεις δεσμεύσεις ακυρώνεται ο διπλασιασμός των ποσοστών μείωσης.
Πηγή: Απόφαση 257665/7-10-2026, ΦΕΚ Β΄ 6089
