Πλημμύρα, φωτιά, αρρώστια: Τι προβλέπει η νέα ΚΑΠ για καταστροφές και κρίσεις

Ο Daniel στη Θεσσαλία, οι πυρκαγιές κάθε καλοκαίρι, η ευλογιά στα κοπάδια: η ελληνική ύπαιθρος ξέρει τι σημαίνουν οι καταστροφές και οι κρίσεις. Η πρόταση για τη νέα ΚΑΠ απλώνει τέσσερα δίχτυα για τέτοιες περιπτώσεις.

1. Επενδύσεις αποκατάστασης

Το Άρθρο 13 παρ. 3 επιτρέπει επιδότηση για να ξαναστηθεί το παραγωγικό δυναμικό που καταστράφηκε από φυσικές καταστροφές, ακραία καιρικά φαινόμενα ή καταστροφικά συμβάντα — το προοίμιο κατονομάζει πυρκαγιές, καταιγίδες, πλημμύρες, επιβλαβείς οργανισμούς και ασθένειες.

Προϋπόθεση	Όριο
Καταστροφή γεωργικού παραγωγικού δυναμικού	τουλάχιστον 30%
Καταστροφή δασοκομικού παραγωγικού δυναμικού	τουλάχιστον 20%

Σε αυτή την περίπτωση επιτρέπεται και η αγορά ζώων και φυτών για αποκατάσταση, που κανονικά δεν επιδοτείται.

2. Ενισχύσεις για κρίσεις

Οι «ενισχύσεις σε γεωργούς για την αντιμετώπιση κρίσεων» είναι ξεχωριστή παρέμβαση (Άρθρο 5 στ. ιθ). Σύμφωνα με την Επιτροπή, από το 2028 τα κράτη θα έχουν πρόσβαση σε έως 45 δισ. € αδιάθετων πόρων των εθνικών σχεδίων για ανάγκες των αγροτών και της υπαίθρου — χρήματα που κανονικά ανοίγουν μόνο στην ενδιάμεση αναθεώρηση.

3. Ενιαίο δίχτυ ασφαλείας 6,3 δισ. €

Για αναταράξεις στις αγορές (π.χ. κατάρρευση τιμών, γεωπολιτικές κρίσεις), η πρόταση προβλέπει ενιαίο δίχτυ ασφαλείας 6,3 δισ. €, που ενσωματώνει το σημερινό γεωργικό αποθεματικό και προορίζεται αποκλειστικά για τους αγρότες.

4. Έκτακτα μέτρα της Επιτροπής

Για «συγκεκριμένα προβλήματα» και επείγουσες περιπτώσεις, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει άμεσα εφαρμοστέες πράξεις που παρεκκλίνουν από τον Κανονισμό, ώστε να συνεχιστεί η καταβολή της εισοδηματικής στήριξης (Άρθρο 22). Τα μέτρα ισχύουν έως 12 μήνες.

Παράδειγμα χρήσης: αν μια καταστροφή εμποδίζει τους αγρότες να τηρήσουν έναν όρο (π.χ. μια καλλιεργητική πρακτική), η χώρα μπορεί επίσης να δώσει προσωρινή παρέκκλιση από τις προστατευτικές πρακτικές λόγω καιρού (Άρθρο 3 παρ. 8).

Και η ασφάλιση;

Η επιδότηση ασφαλίστρων και ταμείων αλληλοβοήθειας για ζημιές άνω του 20% αναλύεται στο άρθρο μας για τη διαχείριση κινδύνων και τον ΕΛΓΑ.

Διαβάστε επίσης: Νέα ΚΑΠ 2028-2034: Ο πλήρης οδηγός της πρότασης για τον Έλληνα αγρότη

Πού βρίσκεται η νέα ΚΑΠ και τι ακολουθεί

• Είναι ακόμη πρόταση, όχι νόμος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κατέθεσε στις 16 Ιουλίου 2025. Για να ισχύσει πρέπει να συμφωνήσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — ποσά και λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν.
• Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας (28-29 Σεπτεμβρίου 2026): οι υπουργοί καλωσόρισαν την πρόοδο, αλλά ζήτησαν απλούστερους κανόνες, μεγαλύτερη ευελιξία στη φθίνουσα ενίσχυση και στο πλαφόν και βελτίωση των ορισμών «γεωργού» και «ενεργού γεωργού». Στο επόμενο Συμβούλιο, στις 26 Οκτωβρίου 2026, συμφώνησαν μερική κοινή θέση: υποχρεωτικός ορισμός του ενεργού γεωργού σε κάθε χώρα και μεγαλύτερη στήριξη στους νέους· φθίνουσα, πλαφόν και ποσά μένουν ανοιχτά και θα κριθούν μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: κατατέθηκαν 3.500 τροπολογίες. Ο εισηγητής προτείνει να καταργηθεί η φθίνουσα μείωση, το πλαφόν των 100.000 € να γίνει προαιρετικό για τα κράτη, να μπει υποχρεωτικό πλαφόν 500.000 € και υποχρεωτική αναδιανεμητική ενίσχυση 15%. Ψηφοφορία στην επιτροπή Γεωργίας τον Δεκέμβριο 2026, στην Ολομέλεια τον Ιανουάριο 2027.
• Χρήματα: τα τελικά ποσά κρίνονται μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034, που ήταν στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής 15-16 Οκτωβρίου 2026.
• Ως το τέλος του 2027 δεν αλλάζει τίποτα: ισχύει το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027. Οι νέοι κανόνες προτείνεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Πηγή: Πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό των όρων εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης στην κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο 2028-2034, COM(2025) 560 final – 2025/0241 (COD), 16.7.2025. Κατάσταση διαπραγματεύσεων: σημείωμα της Προεδρίας του Συμβουλίου 12978/26 (10.9.2026), ανακοίνωση του Συμβουλίου Γεωργίας 28-29.9.2026 και σχέδιο έκθεσης της επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.