Βρυξέλλες: Έκτακτη στήριξη για το ελαιόλαδο ζητά η Ιταλία

Η Ιταλία ζήτησε επίσημα από το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ την ενεργοποίηση του αποθεματικού αγροτικής κρίσης για τον κλάδο του ελαιολάδου, λίγο μετά την έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου 2026/27 την 1η Οκτωβρίου. Η ιταλική κυβέρνηση εκτιμά ότι η αγορά περνά περίοδο αυξανόμενης δυσχέρειας, με πτωτική πίεση στις τιμές παραγωγού, διογκούμενα αποθέματα και κόστη παραγωγής που παραμένουν υψηλά.

Για τους Ιταλούς ελαιοπαραγωγούς, το αίτημα σημαίνει μία συγκεκριμένη ελπίδα: ευρωπαϊκά κονδύλια που θα μπορούσαν να στηρίξουν τις τιμές ή να απορροφήσουν μέρος του πλεονάζοντος αποθέματος, ακριβώς τη στιγμή που η νέα σοδειά αρχίζει να μπαίνει στις δεξαμενές πάνω σε παλιό λάδι που δεν έχει ακόμη πουληθεί.

Το ιστορικό της υπόθεσης

Η κρίση στην ιταλική ελαιοκομία δεν είναι καινούργια για τους αναγνώστες μας. Τον Απρίλιο είχαμε καταγράψει το πρώτο μεγάλο καμπανάκι συναγερμού από την Coldiretti για «τσουνάμι» φθηνών εισαγωγών, ενώ τον Ιούνιο οι περιφέρειες Πούλια και Καλαβρία είχαν ζητήσει επισήμως μέτρα στήριξης από τη Ρώμη.

Το νέο στοιχείο τώρα είναι ότι το αίτημα ανέβηκε επίπεδο: δεν αποτελεί πλέον περιφερειακό παράπονο, αλλά επίσημη διεκδίκηση της ιταλικής κυβέρνησης απευθείας στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ, με συγκεκριμένο αίτημα — την ενεργοποίηση του αποθεματικού κρίσης.

Τα αποθέματα εκτοξεύτηκαν πάνω από 40%

Το ισχυρότερο επιχείρημα της ιταλικής αντιπροσωπείας είναι αριθμητικό και αποτυπώνει το μέγεθος του αδιεξόδου:
– Ιούλιος 2026: Τα ιταλικά αποθέματα ελαιολάδου έφτασαν τους 233.000 τόνους.
– Ιούλιος 2025: Βρίσκονταν στους 162.000 τόνους.

Πρόκειται για μια εκρηκτική αύξηση άνω του 40% μέσα σε έναν μόλις χρόνο. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι κάθε δεξαμενή που θα έπρεπε να αδειάσει πριν τη νέα σοδειά παραμένει γεμάτη, δημιουργώντας ασφυκτική στενότητα χώρου και πίεση για ρευστοποίηση με όποια τιμή βρεθεί.

Σε επίπεδο ΕΕ, τα αποθέματα στο κλείσιμο της περιόδου 2025/26 (30 Σεπτεμβρίου) εκτιμώνται σε περίπου 420.000 τόνους — ποσότητα αισθητά υψηλότερη από προηγούμενες περιόδους. Το μέγεθος αυτό δείχνει πως το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά ιταλικό, αλλά πανευρωπαϊκό, κάτι που είχαμε ήδη επισημάνει όταν αναλύσαμε το «αντίστροφο 2022-2024» που φέρνει πιέσεις στους Έλληνες παραγωγούς — μια αγορά που πέρασε μέσα σε δύο χρόνια από την έλλειψη στην υπερπροσφορά.

Η πτώση ξεπερνά το 50% σε βασικές περιοχές

Το δεύτερο σκέλος του ιταλικού επιχειρήματος αφορά τις τιμές. Μετά τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα του 2023-2024, οι τιμές του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου άρχισαν να υποχωρούν στα τέλη του 2025 και η πτώση εντάθηκε μέσα στο 2026. Σε ορισμένες από τις κύριες παραγωγικές ζώνες της Ιταλίας, η πτώση ξεπερνά πλέον το 50% σε σχέση με τα επίπεδα-ρεκόρ.

Το μέγεθος αυτής της διόρθωσης γίνεται πιο κατανοητό αν συγκριθεί με ό,τι καταγράφαμε τον περασμένο μήνα στην ισπανική αγορά, όπου η τιμή στην παραγωγή είχε υποχωρήσει στα 3,40 ευρώ το κιλό τον Σεπτέμβριο, από 5 ευρώ τον Νοέμβριο του 2025 — μια πτώση περίπου 32% σε δέκα μήνες. Αν η ιταλική πτώση ξεπερνά το 50% σε ορισμένες ζώνες, σημαίνει ότι η συρρίκνωση στην Ιταλία είναι ακόμη πιο απότομη από την ισπανική, παρότι και οι δύο αγορές κινούνται στην ίδια κατεύθυνση.

Τι αλλάζει με τη νέα σοδειά

Η ιταλική αντιπροσωπεία τονίζει ότι η κατάσταση αποκτά επείγοντα χαρακτήρα ακριβώς επειδή η νέα παραγωγή της περιόδου 2026/27 έρχεται να προστεθεί σε μια αγορά που δεν έχει ακόμη απορροφήσει το παλιό απόθεμα. Πρακτικά, παραγωγοί και ελαιοτριβεία καλούνται να αντιμετωπίσουν τα κόστη της νέας εσοδείας —ενέργεια, καύσιμα, λιπάσματα, όλα επιβαρυμένα από την κρίση στη Μέση Ανατολή— τη στιγμή που δεν έχουν ακόμη ρευστοποιήσει το προηγούμενο προϊόν τους.

Είναι το ίδιο σκηνικό έλλειψης ρευστότητας που είχαμε καταγράψει τον Αύγουστο, όταν οι ισπανικές δεξαμενές αδειάζουν ενώ οι τιμές συνεχίζουν να πέφτουν — μόνο που εκεί το πρόβλημα ήταν η συμπίεση παρά την έλλειψη αποθέματος, ενώ στην Ιταλία το πρόβλημα είναι η υπερσυσσώρευση.

Για τους Έλληνες παραγωγούς, η εξέλιξη έχει άμεση σημασία: αν η Κομισιόν ενεργοποιήσει το αποθεματικό κρίσης για την Ιταλία, θα δημιουργηθεί προηγούμενο που θα μπορούσε να επικαλεστεί και η Ελλάδα, ιδίως τώρα που η εγχώρια τιμή έχει ξεπεράσει εκείνη της Ισπανίας στα 3,58 ευρώ/κιλό — ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που όμως παραμένει εύθραυστο όσο η ευρωπαϊκή αγορά κατακλύζεται από αποθέματα και φθηνές εισαγωγές, όπως οι προσφορές τυνησιακού λαδιού στα 3,10 ευρώ που ήδη ασκούν πίεση.

Το αίτημα της Ιταλίας δεν είναι διαδικαστική κίνηση — είναι ομολογία ότι η αγορά δεν μπορεί να αυτορυθμιστεί πριν αρχίσει να ρέει η νέα παραγωγή, και η απόφαση της Κομισιόν θα καθορίσει αν το 2026/27 θα είναι χρονιά διόρθωσης ή χρονιά βαθύτερης κρίσης για ολόκληρο τον μεσογειακό κλάδο.

*Μείνετε συντονισμένοι στο e-agrotis.gr για να παρακολουθείτε βήμα-βήμα τις αποφάσεις των Βρυξελλών, τις διεθνείς ισορροπίες και τις εξελίξεις στις τιμές παραγωγού καθ’ όλη τη διάρκεια της νέας ελαιοκομικής περιόδου.*

Πηγή: olimerca.com