Νέα ΚΑΠ 2028-2034: Ο πλήρης οδηγός της πρότασης για τον Έλληνα αγρότη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε στις 16 Ιουλίου 2025 την πρόταση για την Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2028-2034. Από τότε, στα καφενεία και στους συλλόγους, οι ερωτήσεις είναι οι ίδιες: θα κοπεί η επιδότηση; τι γίνεται με τους συνταξιούχους; πόσα λεφτά έρχονται στην Ελλάδα;

Σε αυτόν τον οδηγό διαβάσαμε ολόκληρο το κείμενο της πρότασης Κανονισμού (25 άρθρα και 2 παραρτήματα) και σας εξηγούμε τι γράφει — όχι τι «ακούγεται». Κάθε ενότητα παραπέμπει σε αναλυτικό άρθρο της σειράς μας.

Προσοχή: μιλάμε για πρόταση. Ό,τι ακολουθεί μπορεί να αλλάξει στις διαπραγματεύσεις Κοινοβουλίου και Συμβουλίου. Ως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 ισχύει κανονικά το σημερινό Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ.

Οι πέντε μεγάλες αλλαγές με μια ματιά

1. Ένα ταμείο αντί για δύο πυλώνες. Το ΕΓΤΕ (ενισχύσεις) και το ΕΓΤΑΑ (αγροτική ανάπτυξη) μπαίνουν σε ένα κοινό Ταμείο Εθνικών και Περιφερειακών Εταιρικών Σχέσεων. Κάθε χώρα καταρτίζει ένα σχέδιο για όλα τα κονδύλια.
2. Νέα «βασική» ενίσχυση που μειώνεται στα μεγάλα ποσά. Λέγεται φθίνουσα εισοδηματική στήριξη με βάση την έκταση: περικοπές πάνω από τις 20.000 € τον χρόνο και ανώτατο όριο 100.000 € ανά γεωργό.
3. Συνταξιούχοι εκτός έως το 2032. Όσοι έχουν την ηλικία σύνταξης και παίρνουν σύνταξη γήρατος δεν θα λαμβάνουν πλέον τη στήριξη ανά εκτάριο.
4. «Δέσμη εκκίνησης» για τους νέους με ενίσχυση εγκατάστασης έως 300.000 € και υποχρεωτική εθνική στρατηγική ανανέωσης των γενεών.
5. Νέα πράσινη αρχιτεκτονική. Η αιρεσιμότητα γίνεται «υπεύθυνη διαχείριση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων» και τα οικολογικά σχήματα ενώνονται με τα γεωργοπεριβαλλοντικά σε ένα εργαλείο κινήτρων.

Τα 19 είδη στήριξης της πρότασης

Το Άρθρο 5 απαριθμεί όλες τις παρεμβάσεις που θα μπορεί να έχει το εθνικό σχέδιο. Οι παρεμβάσεις α) έως ια) και οι τομεακές λογίζονται ως «εισοδηματική στήριξη» — δηλαδή χρηματοδοτούνται από τα «κλειδωμένα» κονδύλια για τους αγρότες.

Παρέμβαση	Τι σημαίνει στην πράξη
α) Φθίνουσα εισοδηματική στήριξη με βάση την έκταση	Η νέα ενίσχυση ανά επιλέξιμο εκτάριο, διαφοροποιημένη ανά ομάδα γεωργών ή περιοχή
β) Συνδεδεμένη εισοδηματική στήριξη	Ανά εκτάριο ή ανά ζώο, για τομείς σε δυσκολία· όχι για καπνό και κρασί
γ) Ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι	Παραμένει
δ) Φυσικοί και ειδικοί περιορισμοί	Η σημερινή «εξισωτική» για ορεινές και μειονεκτικές περιοχές
ε) Μειονεκτήματα από υποχρεωτικές απαιτήσεις	Αποζημίωση σε περιοχές Natura και λόγω της Οδηγίας για τα νερά
στ) Γεωργοπεριβαλλοντικές και κλιματικές δράσεις	Εθελοντικές δεσμεύσεις και «σχέδιο μετάβασης» — εδώ ενώνονται τα οικολογικά σχήματα
ζ) Ενίσχυση μικροκαλλιεργητών	Έως 3.000 € τον χρόνο, προαιρετικά για τον γεωργό
η) Εργαλεία διαχείρισης κινδύνων	Ασφάλιστρα και ταμεία αλληλοβοήθειας για ζημιές άνω του 20%
θ) Επενδύσεις γεωργών και δασοκαλλιεργητών	Επιδότηση για μηχανήματα, κτίρια, άρδευση, ενέργεια, ψηφιακά
ι) Εγκατάσταση νέων, εκκίνηση επιχειρήσεων, μικρές εκμεταλλεύσεις	Κατ’ αποκοπή ποσά ή δάνεια, έως 300.000 €
ια) Υπηρεσίες αρωγής στην εκμετάλλευση	Αντικαταστάτης όταν ο αγρότης είναι άρρωστος, σε άδεια ή σε κατάρτιση
ιβ) LEADER	Τοπικά προγράμματα — υποχρεωτικά τουλάχιστον στις μειονεκτικές αγροτικές περιοχές
ιγ) Γνώση και καινοτομία	Σύμβουλοι, κατάρτιση, επιχειρησιακές ομάδες EIP-AGRI
ιδ) Εδαφική και τοπική συνεργασία	Συνεργατικά σχήματα, διαδοχή εκμεταλλεύσεων
ιε) Εξόχως απόκεντρες περιφέρειες	Δεν αφορά την Ελλάδα
ιστ) Μικρά νησιά του Αιγαίου	Παραμένουν ως ξεχωριστή παρέμβαση
ιζ) Σχολικό πρόγραμμα	Φρούτα, λαχανικά και γάλα στα σχολεία
ιη) Τομεακές παρεμβάσεις	Οπωροκηπευτικά, ελαιόλαδο και ελιές, μέλι, κρασί κ.ά.
ιθ) Ενισχύσεις για κρίσεις	Έκτακτη στήριξη όταν «χτυπά» κρίση

Τι μένει ίδιο

• Η ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι (Άρθρο 5 στ. γ) — κρίσιμο για τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία.
• Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις για τομείς σε δυσκολία.
• Η εξισωτική για ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, με βάση τις σημερινές οριοθετήσεις.
• Η ξεχωριστή παρέμβαση για τα μικρά νησιά του Αιγαίου.
• Το LEADER και τα τομεακά προγράμματα (ελαιόλαδο, μέλι, οπωροκηπευτικά, κρασί).

Τι ΔΕΝ λέει ακόμα η πρόταση

Πολλά από όσα ενδιαφέρουν περισσότερο τον αγρότη δεν βρίσκονται σε αυτόν τον Κανονισμό, αλλά στον κανονισμό του ενιαίου Ταμείου και στο εθνικό σχέδιο που θα φτιάξει το ΥΠΑΑΤ:

• Πόσα ευρώ ανά στρέμμα θα πάρει κάθε ομάδα γεωργών στην Ελλάδα.
• Τα ακριβή ποσοστά επιδότησης στις επενδύσεις.
• Ποιος θεωρείται «μικροκαλλιεργητής» — τον ορισμό τον δίνει κάθε κράτος.
• Το ποσό της ειδικής ενίσχυσης του βαμβακιού και των συνδεδεμένων.

Γι’ αυτό έχει σημασία η εθνική διαβούλευση που τρέχει: ό,τι μπει στο ελληνικό σχέδιο θα κρίνει τα ποσά στην τσέπη του παραγωγού.

Η σειρά μας για τη νέα ΚΑΠ

Κάθε θέμα το αναλύουμε σε ξεχωριστό άρθρο, με παραδείγματα και τους αριθμούς του κειμένου:

• Εισόδημα: φθίνουσα ενίσχυση και πλαφόν · συνταξιούχοι · ενεργός γεωργός και επιλέξιμα εκτάρια · μικροκαλλιεργητές · συνδεδεμένες και βαμβάκι.
• Χρήματα: πόσα παίρνει η Ελλάδα και τι είναι το ενιαίο ταμείο.
• Νέοι και οικογένεια: δέσμη εκκίνησης · υπηρεσίες αντικατάστασης.
• Περιβάλλον και κανόνες: υπεύθυνη διαχείριση · οικολογικά σχήματα και σχέδιο μετάβασης · βιολογικά · εξισωτική και Natura · εργάτες γης.
• Επενδύσεις και κρίσεις: επενδύσεις · διαχείριση κινδύνων και ΕΛΓΑ · καταστροφές και κρίσεις.
• Κλάδοι: κτηνοτροφία · ελαιόλαδο, μέλι, κρασί · όσπρια.
• Γνώση και ψηφιακά: σύμβουλοι · LEADER · ψηφιακή ταυτότητα εκμετάλλευσης.

Πού βρίσκεται η νέα ΚΑΠ και τι ακολουθεί

• Είναι ακόμη πρόταση, όχι νόμος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε τον Κανονισμό στις 16 Ιουλίου 2025. Για να ισχύσει πρέπει να συμφωνήσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — ποσά και λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν.
• Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας: συζήτηση στις 28-29 Σεπτεμβρίου 2026· η Ιρλανδική Προεδρία στοχεύει σε κοινή θέση των κρατών (μερική γενική προσέγγιση) στις 26-27 Οκτωβρίου 2026.
• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: η ψηφοφορία στην Ολομέλεια προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο 2027· ακολουθούν οι τριμερείς διαπραγματεύσεις.
• Χρήματα: τα τελικά ποσά κρίνονται μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 (Σύνοδος Κορυφής 15-16 Οκτωβρίου 2026).
• Ως το τέλος του 2027 δεν αλλάζει τίποτα: ισχύει το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027. Οι νέοι κανόνες προτείνεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Πηγή: Πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό των όρων εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης στην κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο 2028-2034, COM(2025) 560 final – 2025/0241 (COD), 16.7.2025. Κατάσταση διαπραγματεύσεων: σημείωμα της Προεδρίας του Συμβουλίου 12978/26 (10.9.2026).