Χατζηδάκης: Αναδασμοί και συνεργασίες αντί μικρού κλήρου
Την επανεκκίνηση των αναδασμών και τη συγκέντρωση των εκμεταλλεύσεων μέσω συνεργατικών σχημάτων έθεσε ως βασική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα της ελληνικής παραγωγής ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ο μικρός και πολυτεμαχισμένος κλήρος συνιστά δομικό εμπόδιο που στερεί ανταγωνιστικότητα, επισημαίνοντας πως η αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων δεν μπορεί να συνεχιστεί με τη σημερινή μορφή.
Για τους παραγωγούς, η τοποθέτηση αυτή σηματοδοτεί ότι στο επόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο η πρόσβαση στα επενδυτικά προγράμματα θα συνδεθεί στενότερα με το μέγεθος των εκμεταλλεύσεων και τη συμμετοχή σε συλλογικά σχήματα. Παράλληλα, στο τραπέζι τίθεται το κρίσιμο δημογραφικό ζήτημα της υπαίθρου, καθώς μέσα στα επόμενα χρόνια θα πρέπει να αντικατασταθεί πάνω από το ένα τρίτο του ενεργού αγροτικού πληθυσμού.
Το δημογραφικό κενό στο ΟΣΔΕ και τα νούμερα της υπαίθρου
Όπως αναλύσαμε πρόσφατα για το πακέτο των 20 δισ. ευρώ και τις προτεραιότητες της νέας ΚΑΠ, η κυβερνητική στρατηγική εστιάζει πλέον σε αυστηρά μετρήσιμα μεγέθη. Τα στοιχεία που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος της πρόκλησης για τα επόμενα χρόνια:
| Δείκτης / Παράμετρος | Στοιχείο | Σημασία για τον παραγωγό |
|---|---|---|
| Δηλώσεις ΟΣΔΕ | 600.000 παραγωγοί | Συνολική βάση δικαιούχων στη χώρα |
| Παραγωγοί ≥65 ετών | >200.000 (33,3%) | 1 στους 3 αγρότες αποχωρεί τα επόμενα χρόνια |
| Κατάρτιση διαχειριστών | 94,4% μόνο εμπειρική | Μόλις 5,6% διαθέτει τυπική αγροτική εκπαίδευση |
| Αρδευτικό νερό | 80%–85% των υδάτων | Υψηλό κόστος χωρίς ομοιόμορφη διαχείριση |
| Κόστος λιπασμάτων | 61 εκατ. ευρώ | 21 εκατ. (ΕΕ) + 40 εκατ. ευρώ (εθνικοί πόροι) |
| Στήριξη κτηνοτροφίας | >220 εκατ. ευρώ | Κάλυψη ζωοτροφών και απώλειας εισοδήματος |
«Σήμερα υποβάλουν δηλώσεις ΟΣΔΕ 600.000 αγρότες. Περισσότεροι από 200.000 αγρότες ηλικίας 65 ετών και άνω θα πρέπει να αναπληρωθούν τα επόμενα χρόνια. Αν δεν δημιουργήσουμε σήμερα την επόμενη γενιά παραγωγών, αύριο καμία πολιτική επιδοτήσεων δεν θα μπορεί να καλύψει το κενό», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης, προαναγγέλλοντας εξειδικευμένο «πακέτο εκκίνησης» για νέους και νεοεισερχόμενους.
Αναδασμοί και συνεργασίες αντί για τεμαχισμένα χωράφια
Το κομβικό σημείο της παρέμβασης αφορά τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση σκοπεύει να υπερβεί το πρόβλημα του μικρού κλήρου. Καθώς η φυσική συνένωση αγροτεμαχίων μέσω αναδασμών απαιτεί χρόνο και σύνθετες διοικητικές διαδικασίες, ως άμεση λύση προκρίνεται η συνένωση δυνάμεων.
«Ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος είναι ένα από τα διαχρονικά προβλήματα της ελληνικής γεωργίας. Η επανεκκίνηση των αναδασμών είναι κομβικής σημασίας και πρέπει να συνδυαστεί με ομάδες παραγωγών, σύγχρονους συνεταιρισμούς, κοινές επενδύσεις, κοινή χρήση μηχανημάτων και καλύτερη πρόσβαση στις αγορές. Το μέγεθος που δεν έχουμε στη γη μπορούμε να το αποκτήσουμε μέσα από τη συνεργασία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κατεύθυνση αυτή δείχνει ότι στα επερχόμενα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης τα πριμ ενίσχυσης και οι επιδοτήσεις μηχανολογικού εξοπλισμού θα κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε σχήματα κοινής χρήσης μηχανημάτων και ομάδες παραγωγών, πιέζοντας τις μεμονωμένες, μικρές εκμεταλλεύσεις να συνεργαστούν για να παραμείνουν οικονομικά βιώσιμες.
Το μέτωπο του myAgro και οι πληρωμές
Αναφερόμενος στη λειτουργία του μηχανισμού πληρωμών, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο επιστροφής στο προηγούμενο καθεστώς, σε συνέχεια όσων είχαμε αναφέρει για το νέο ψηφιακό σύστημα πληρωμών και τη διασύνδεση με την ΑΑΔΕ.
Αναγνώρισε ωστόσο ότι η μετάβαση παρουσιάζει δυσκολίες, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τη φορολογική αρχή για επιτάχυνση των διαδικασιών: «Υπάρχει το νέο σύστημα myAgro που δημιουργήθηκε μετά από διαβούλευση, του οποίου οι νηπιακές ασθένειες αντιμετωπίζονται κάθε μέρα. Πιστεύω ότι στις αμέσως επόμενες μέρες θα ληφθούν όλες οι αποφάσεις οι οποίες χρειάζονται για να έχουμε επιτάχυνση της υποβολής των δηλώσεων και επομένως και των πληρωμών».
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι βασικές εισοδηματικές ενισχύσεις παραμένουν διασφαλισμένες στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης των Βρυξελλών, ενώ στις επόμενες προτεραιότητες εντάσσονται το Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα, η εθνική στρατηγική για τη μείωση του κόστους του αρδευτικού νερού και τα μέτρα βιοασφάλειας στην κτηνοτροφία.
Στην πράξη, η κυβερνητική γραμμή επιχειρεί να αλλάξει το μοντέλο κατανομής των πόρων: οι ενισχύσεις δεν θα λειτουργούν πλέον ως αυτόνομο συμπλήρωμα εισοδήματος για κατακερματισμένα αγροτεμάχια, αλλά ως μοχλός πίεσης για τη δημιουργία μεγαλύτερων παραγωγικών μονάδων.
