Ευλογιά: Στο ΣτΕ προσφεύγουν κτηνοτρόφοι για τις αποζημιώσεις
Στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Βόλου κατέθεσαν νέα αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου κτηνοτρόφοι από τη Μαγνησία, εκπροσωπούμενοι από τον δικηγόρο και πρώην υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Βασίλη Κόκκαλη, ζητώντας την παραπομπή της υπόθεσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας μέσω πιλοτικής δίκης. Η νομική κίνηση στρέφεται κατά των οικονομικών συνεπειών της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και επιχειρεί να δημιουργήσει δεδικασμένο για το σύνολο του κτηνοτροφικού κόσμου της χώρας.
Για τους πληγέντες παραγωγούς, το διακύβευμα αφορά άμεσα χρήματα που κόπηκαν από τα κρατικά ταμεία. Η αγωγή διεκδικεί αναδρομικές αποζημιώσεις για τα κοπάδια που χάθηκαν κατά το διάστημα αναμονής των κτηνιατρικών κλιμακίων, καθώς και πλήρη κάλυψη για τις καταστραφείσες αποθηκευμένες ζωοτροφές – δύο σκέλη που άφησαν εκτός ενισχύσεων χιλιάδες παραγωγούς πανελλαδικά.
Η αίτηση για πιλοτική δίκη στο Συμβούλιο της Επικρατείας
Η σημερινή πρωτοβουλία αλλάζει επίπεδο τη δικαστική μάχη. Σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας, όταν καταγράφηκε η πρώτη αγωγή δύο κτηνοτρόφων στον Αλμυρό, η διεκδίκηση είχε τοπικό χαρακτήρα. Πλέον, ζητείται η ενεργοποίηση του μηχανισμού της πρότυπης (πιλοτικής) δίκης του Ν. 3900/2010, ώστε το ΣτΕ να λάβει ενιαία και δεσμευτική απόφαση για όλες τις εκκρεμείς και μελλοντικές υποθέσεις αποζημιώσεων.
«Από τη στιγμή που το ελληνικό κράτος, η πολιτεία, δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις απέναντι στους πολίτες και συγκεκριμένα στους κτηνοτρόφους για δίκαιη αποζημίωση, αναγκάζονται και άλλοι κτηνοτρόφοι να καταθέσουν αγωγή αποζημίωσης λόγω της ευλογιάς», δήλωσε ο κ. Κόκκαλης, προσθέτοντας: «Το σημαντικό σήμερα είναι ότι ζητάμε τη διεξαγωγή πιλοτικής δίκης και να εισαχθεί η υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ώστε να κρίνει μία φορά για όλους τους κτηνοτρόφους της χώρας».
Το νομικό κενό: Ποια ζώα και κονδύλια έμειναν απλήρωτα
Σύμφωνα με το δικόγραφο, η υπουργική απόφαση του 2025 περιόρισε δραστικά το πεδίο των πληρωμών, αποζημιώνοντας αποκλειστικά τα ζώα που θανατώθηκαν παρουσία της κρατικής κτηνιατρικής υπηρεσίας. Η πρακτική αυτή συγκρούεται, κατά τους νομικούς εκπροσώπους, με το Προεδρικό Διάταγμα του 1994 αλλά και με τον ευρωπαϊκό κανονισμό.
«Το επίδικο είναι η μη καταβολή αποζημίωσης για τα ζώα τα οποία απεβίωσαν πριν θανατωθούν, κατά παράβαση του Προεδρικού Διατάγματος του 1994. Η μη καταβολή αποζημίωσης για τις αποθηκευμένες ζωοτροφές, η οποία προβλέπεται από τον ευρωπαϊκό κανονισμό, και άλλα κονδύλια», εξήγησε ο κ. Κόκκαλης.
Η δικηγόρος Νικολέττα Μπουρνόβα σημείωσε ότι οι καθυστερήσεις των κρατικών υπηρεσιών μετέτρεψαν τους κτηνοτρόφους σε οικονομικά θύματα. Όταν μεσολαβούσαν εβδομάδες από τη δειγματοληψία μέχρι τη σφαγή, η νόσος αποδεκάτιζε το κοπάδι μέσα στον στάβλο, αφήνοντας τον παραγωγό χωρίς αποζημίωση για τα νεκρά ζώα.
Το πρόβλημα συμπληρώνει τις ευρύτερες απώλειες που κατέγραψε το ρεπορτάζ μας, καθώς οι παραγωγοί με θανατωμένα κοπάδια έμειναν απλήρωτοι για τη συνδεδεμένη αιγοπροβάτων, δεχόμενοι διπλό πλήγμα ρευστότητας.
Τα πραγματικά δεδομένα των απωλειών
Τα παραδείγματα που κατατέθηκαν στη δικαιοσύνη αποτυπώνουν με ακρίβεια το εύρος της ζημιάς ανά μονάδα:
| Περίπτωση παραγωγού | Αρχικό κοπάδι | Ζώα που αποζημιώθηκαν | Ζώα εκτός αποζημίωσης (απώλεια) | Χρόνος αναμονής κλιμακίου |
|---|---|---|---|---|
| Εκτροφή 1 (Μ. Γκίζα) | 294 ζώα | 228 ζώα | 66 ζώα (22,4% του κοπαδιού) | — |
| Εκτροφή 2 (Μαγνησία) | 20 ζώα | 1 ζώο | 19 ζώα (95,0% του κοπαδιού) | >1 μήνας (2 Σεπτ. – 7 Οκτ.) |
Η κτηνοτρόφος Μαρία Γκίζα περιέγραψε την οικονομική ζημιά της δικής της εκμετάλλευσης: «Αναγκαστήκαμε να προσφύγουμε στη Δικαιοσύνη για τα χρήματα που χάσαμε, γιατί το κράτος ήταν ανίκανο να αποζημιώσει σωστά και δίκαια την αξία των ζώων μας. Εμείς είχαμε 294 και αποζημιωθήκαμε για τα 228».
Στη δεύτερη εκτροφή, η δειγματοληψία έγινε στις 2 Σεπτεμβρίου σε 20 ζώα, αλλά το κλιμάκιο επανήλθε στις 7 Οκτωβρίου. Στο μεσοδιάστημα 35 ημερών επιβίωσε μόλις ένα ζώο, με αποτέλεσμα το κράτος να καταβάλει αποζημίωση για μία μόνο κεφαλή, αγνοώντας τις υπόλοιπες 19 που χάθηκαν από τη μετάδοση του ιού εντός της καραντίνας.
Τι σηματοδοτεί η δικαστική εξέλιξη
Η μεταφορά της υπόθεσης στο ΣτΕ αποκαλύπτει ότι το μοντέλο αποζημιώσεων που επέλεξε το ΥΠΑΑΤ αφήνει σοβαρά νομικά κενά. Εάν το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο κάνει δεκτό το αίτημα της πιλοτικής δίκης και δικαιώσει τους κτηνοτρόφους, το Δημόσιο θα υποχρεωθεί να ανοίξει ξανά τους φακέλους για χιλιάδες παραγωγούς σε Θεσσαλία και υπόλοιπη χώρα, καλύπτοντας αναδρομικά το κόστος των ζωοτροφών και των νεκρών ζώων προ θανάτωσης.
