Επιτραπέζια ελιά 2026/27: Μειωμένες ποσότητες, αποθέματα και κάμψη εξαγωγών

Σε κλίμα συγκρατημένης ανησυχίας ξεκινά η συγκομιδή του πράσινου ελαιόκαρπου για την περίοδο 2026/2027, καθώς η ελαφρά μείωση της παραγωγής συνδυάζεται με ιστορικά υψηλά αποθέματα και κάμψη των εξαγωγών. Σύμφωνα με την επίσημη αποτίμηση της Εθνικής ΔΟΕΠΕΛ μετά από ευρεία τηλεδιάσκεψη των μελών της στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια εύθραυστη ισορροπία μεταξύ προσφοράς, συσσωρευμένου στοκ και διεθνούς ζήτησης.

Για τους παραγωγούς σε Χαλκιδική και Στερεά Ελλάδα, τα δεδομένα αυτά μεταφράζονται σε άμεση πίεση στις τιμές εκκίνησης. Παρότι η ποιότητα του καρπού αξιολογείται ως εξαιρετική, το γεγονός ότι οι μεταποιητές διατηρούν δεξαμενές γεμάτες με ακριβό περσινό προϊόν περιορίζει την αγοραστική τους διάθεση, ενώ ταυτόχρονα το κόστος συγκομιδής παραμένει στα ύψη λόγω της οξείας έλλειψης εργατικών χεριών.

Η εκτίμηση της παραγωγής ανά ποικιλία
Η εικόνα της ηρτημένης εσοδείας διαφέρει ανάλογα με την περιοχή και την ποικιλία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε η διεπαγγελματική οργάνωση:
– Ποικιλία Χαλκιδικής: Η παραγωγή εκτιμάται ελαφρώς μειωμένη συγκριτικά με πέρυσι, ωστόσο η είσοδος νέων φυτεύσεων σε παραγωγική ηλικία συγκρατεί τις απώλειες. Εφόσον οι καιρικές συνθήκες των επόμενων εβδομάδων αποδειχθούν ευνοϊκές (απουσία πρόωρων καυσώνων ή χαλαζοπτώσεων), ο τελικός όγκος μπορεί να προσεγγίσει τα περσινά επίπεδα. Όπως είχαμε καταγράψει σε προηγούμενο ρεπορτάζ, η αισιοδοξία για το δυναμικό της περιοχής σκοντάφτει διαρκώς στα κόστη και την εμπορική διαχείριση.
– Ποικιλία Αμφίσσης: Καταγράφεται σαφέστερη και πιο αισθητή μείωση της εσοδείας σε σχέση με την προηγούμενη σεζόν, με το μέγεθος και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του καρπού πάντως να διατηρούνται σε υψηλά στάνταρ.

Υπό ομαλές συνθήκες, η συντριπτική πλειονότητα του συγκομιζόμενου καρπού θα κατευθυνθεί στην επιτραπέζια χρήση, διασφαλίζοντας την πλήρη κάλυψη της εγχώριας κατανάλωσης και των συμβατικών υποχρεώσεων των εξαγωγέων.

Το «βαρίδι» των αποθεμάτων και η πτώση των εξαγωγών
Το κρισιμότερο στοιχείο της φετινής εξίσωσης εντοπίζεται στο εμπορικό σκέλος. Στην τηλεδιάσκεψη της ΔΟΕΠΕΛ τονίστηκε ότι η έναρξη της σεζόν 2026/27 επιβαρύνεται από υψηλά αποθέματα, τα οποία δημιουργήθηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο στη βάση υπερεκτιμημένων προβλέψεων και αγοράστηκαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα τιμών. Αυτό το «ακριβό στοκ» δεσμεύει ρευστότητα και δημιουργεί διστακτικότητα στους μεταποιητές.

Την κατάσταση επιδεινώνουν τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το πρώτο εξάμηνο του 2026. Για πρώτη φορά έπειτα από ένα μακρύ σερί συνεχούς ανόδου, οι ελληνικές εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς εμφάνισαν κάμψη:

Η οριακή μεν, υπαρκτή δε υποχώρηση των πωλήσεων στο εξωτερικό χτυπά καμπανάκι στη μεταποίηση, καθώς αποδεικνύει ότι τα διεθνή ράφια έχουν όρια στην απορρόφηση ακριβού προϊόντος, παρά το γεγονός ότι στην Ισπανία καταγράφηκε βουτιά 30% στην παραγωγή της Ανδαλουσίας, εξέλιξη που θεωρητικά θα άνοιγε χώρο για την ελληνική παραγωγή.

Εργάτες γης και ενέργεια τινάζουν το κόστος
Πέρα από τις ισορροπίες της αγοράς, ο πρωτογενής τομέας ξεκινά τη συγκομιδή αντιμέτωπος με δύο δυσεπίλυτα προβλήματα:
1. Έλλειψη εργατικού δυναμικού: Η απουσία εξειδικευμένων εργατών γης συνιστά τον μεγαλύτερο λειτουργικό κίνδυνο, καθώς καθυστερεί τη συλλογή σε μια καλλιέργεια όπου η έγκαιρη κοπή καθορίζει άμεσα την ποιότητα και το μέγεθος του πράσινου καρπού, εκτοξεύοντας παράλληλα τα ημερομίσθια.
2. Ενεργειακό κόστος: Η διατήρηση υψηλών τιμών σε ηλεκτρικό ρεύμα και καύσιμα συμπαρασύρει το σύνολο των εισροών (λιπάσματα, φυτοπροστασία, μεταφορές και υλικά συσκευασίας).

Η διοίκηση της ΔΟΕΠΕΛ επανέλαβε ότι έχει υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις προς τα αρμόδια υπουργεία για τα ζητήματα αυτά, χωρίς ωστόσο να έχουν υιοθετηθεί μέχρι στιγμής. Υπενθυμίζεται ότι ο κλάδος βρίσκεται ήδη σε ένταση με την πολιτεία, καθώς οργανώσεις παραγωγών βρίσκονται σε ασφυξία λόγω καθυστερήσεων σε χρηματοδοτικά προγράμματα και εκκρεμοτήτων με το Ελαιοκομικό Μητρώο.

Η φετινή εμπορική περίοδος θα κριθεί στην ταχύτητα εκκαθάρισης των παλαιών αποθεμάτων και στη ρεαλιστική τιμολόγηση στο χωράφι, ώστε να μην αποκοπεί το ελληνικό προϊόν από τον διεθνή ανταγωνισμό.