Ευλογιά αιγοπροβάτων: Τι απαντά η Κομισιόν για αποζημιώσεις και ζωοτροφές
Σαφές μήνυμα ότι υφίσταται συγκεκριμένο πλαίσιο ευρωπαϊκών και εθνικών χρηματοδοτικών εργαλείων για τη στήριξη των κτηνοτρόφων απέναντι στην ευλογιά των αιγοπροβάτων έστειλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω γραπτής τοποθέτησης του Επιτρόπου Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν. Απαντώντας σε σχετική κοινοβουλευτική παρέμβαση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Σάκη Αρναούτογλου, η Κομισιόν ξεκαθάρισε ταυτόχρονα ότι η αξιολόγηση και ο υπολογισμός των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων ανήκουν αποκλειστικά στην ευθύνη των κρατών-μελών.
Για τον Έλληνα παραγωγό που παραμένει εγκλωβισμένος στους υγειονομικούς περιορισμούς, η τοποθέτηση αυτή μεταφέρει το κέντρο βάρους στην Αθήνα: οι Βρυξέλλες υποδεικνύουν από πού μπορούν να αντληθούν τα κονδύλια για ζωοτροφές και απώλεια εισοδήματος, ωστόσο η ενεργοποίηση και η κατανομή των ενισχύσεων απαιτούν εθνικό σχεδιασμό και άμεση υποβολή αιτημάτων από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Τα 4 χρηματοδοτικά εργαλεία που υποδεικνύει η Κομισιόν
Στην επίσημη απάντησή του, ο Επίτροπος Γεωργίας κατέγραψε αναλυτικά τα κανάλια από τα οποία μπορούν να αποζημιωθούν οι πληγέντες κτηνοτρόφοι:
1. Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ: Ενεργοποίηση μέτρων διαχείρισης κινδύνου, τομεακών παρεμβάσεων και επενδυτικών σχεδίων για την αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου.
2. Γεωργικό Αποθεματικό (Crisis Reserve): Δυνατότητα λήψης έκτακτων μέτρων και άμεσης ενίσχυσης σε περιπτώσεις σοβαρών διαταραχών της αγοράς και της παραγωγής.
3. Εθνικές ενισχύσεις de minimis: Κρατική ενίσχυση ήσσονος σημασίας για την κάλυψη άμεσων αναγκών ρευστότητας και πρόσθετου κόστους συντήρησης των κοπαδιών.
4. Κρατικές Ενισχύσεις και Κανονισμός Απαλλαγής: Κάλυψη δαπανών που συνδέονται αυστηρά με την πρόληψη, τον έλεγχο, την καταπολέμηση και την εξάλειψη των ζωονόσων.
Τι ισχύει για τους μετακινούμενους κτηνοτρόφους
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις επιπτώσεις της νόσου στη μετακινούμενη κτηνοτροφία, καθώς οι παραγωγοί που υποχρεώνονται σε καθεστώς περιορισμού επιβαρύνονται με δυσβάσταχτα κόστη κλειστής εκτροφής. Ο κ. Χάνσεν σημείωσε ότι οι δράσεις για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία μπορούν να χρηματοδοτηθούν μέσω των οικολογικών σχημάτων (eco-schemes), υπενθυμίζοντας ότι σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται ήδη στο εγκεκριμένο ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ.
Από την πλευρά του, ο Σάκης Αρναούτογλου υπογράμμισε ότι το οικονομικό βάρος καθίσταται μη βιώσιμο για τους παραγωγούς, ζητώντας από την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στην αξιοποίηση των εργαλείων. «Τα εργαλεία υπάρχουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας πως το 2026 αποτελεί το Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Ποιμένων. «Η Κυβέρνηση οφείλει να περάσει από τις διαπιστώσεις στις πράξεις», κατέληξε στην τοποθέτησή του.
Η συνέχεια των διεκδικήσεων στις Βρυξέλλες
Η νέα τοποθέτηση της Κομισιόν έρχεται σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας για τη δέσμευση της ΕΕ μετά την αρχική παρέμβαση για την κτηνοτροφία. Ενώ προηγουμένως η συζήτηση περιοριζόταν σε πολιτικές διακηρύξεις, πλέον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαριθμεί επίσημα τους νομικούς και χρηματοδοτικούς διαύλους.
Το ζήτημα της ρευστότητας παραμένει κρίσιμο, ειδικά μετά την πρόσφατη πληρωμή 16,8 εκατ. ευρώ για ευλογιά και πανώλη, η οποία κάλυψε μόνο μέρος των συνολικών απωλειών σε ζωικό κεφάλαιο και παραγωγή γάλακτος.
Η ευρωπαϊκή απάντηση καθιστά σαφές ότι δεν υπάρχει νομικό κώλυμα από τις Βρυξέλλες για πρόσθετες αποζημιώσεις. Το επόμενο βήμα αφορά τον σχεδιασμό της ελληνικής διοίκησης για το ποια από τα εργαλεία —από το de minimis έως το γεωργικό αποθεματικό— θα ενεργοποιηθούν ώστε να φτάσει έγκαιρα το ρευστό στους στάβλους.
