Σημαντική τομή στο καθεστώς διακίνησης και παραγωγής φυτοπροστατευτικών προϊόντων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης φέρνει νέα τροπολογία που κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σύμφωνα με την προτεινόμενη διάταξη, ουσίες των οποίων η έγκριση απορρίπτεται από τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, θα τίθενται υπό πλήρη απαγόρευση παραγωγής, αποθήκευσης, μεταφοράς και εξαγωγής από το έδαφος της Κοινότητας.
Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα τους παραγωγούς και τους εξαγωγείς αγροτικών προϊόντων, καθώς επιχειρείται να κλείσει ένα χρόνιο παράθυρο αθέμιτου ανταγωνισμού. Μέχρι σήμερα, δραστικές ουσίες που κρίνονταν απαγορευμένες για χρήση στην ευρωπαϊκή γεωργία λόγω επικινδυνότητας, επιτρεπόταν να παράγονται εντός ΕΕ και να εξαγονται σε τρίτες χώρες, από τις οποίες στη συνέχεια εισάγονταν τρόφιμα που είχαν καλλιεργηθεί με τις ίδιες επικίνδυνες ουσίες.
Το πλήρες κείμενο της προτεινόμενης απαγόρευσης
Η τροπολογία 534 (επί του Άρθρου 6, παράγραφος 1, σημείο 6 του Κανονισμού 1107/2009) ορίζει ρητά τις υποχρεώσεις που προκύπτουν όταν απορρίπτεται η έγκριση μιας δραστικής ουσίας:
> «Where the approval of an active substance is refused, the Commission Regulation adopted pursuant to paragraph 3 shall provide that the active substance shall not be produced, stored, transported, or placed on the market within the Union.», αναφέρει το κείμενο της τροπολογίας.
*(Σε μετάφραση: Όταν η έγκριση μιας δραστικής ουσίας απορρίπτεται, ο Κανονισμός της Επιτροπής που εγκρίνεται σύμφωνα με την παράγραφο 3 προβλέπει ότι η δραστική ουσία δεν παράγεται, δεν αποθηκεύεται, δεν μεταφέρεται και δεν διατίθεται στην αγορά εντός της Ένωσης.)*
Προστασία του ανταγωνισμού και της ευρωπαϊκής αγοράς
Η αιτιολογική έκθεση της πρότασης εστιάζει στην ανάγκη διασφάλισης ίσων όρων ανταγωνισμού (level playing field) για τους Ευρωπαίους αγρότες. Η εξαγωγή απαγορευμένων ουσιών σε τρίτες χώρες επιτρέπει σε παραγωγούς εκτός ΕΕ να χρησιμοποιούν φθηνότερα ή δραστικότερα αλλά επικίνδυνα σκευάσματα, αποκτώντας συγκριτικό πλεονέκτημα κόστους έναντι των Κοινοτικών παραγωγών που συμμορφώνονται με αυστηρά περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα.
Παράλληλα, η θέσπιση της απαγόρευσης παραγωγής και μεταφοράς ενισχύει την προστασία της υγείας των καταναλωτών, εμποδίζοντας την «επιστροφή» επικίνδυνων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω εισαγόμενων αγροτικών προϊόντων.
Τι σημαίνει η αλλαγή για τους εξαγωγείς και τους παραγωγούς
Η οριστική διακοπή της παραγωγής και μεταφοράς των μη εγκεκριμένων ουσιών εντός της ΕΕ αναμένεται να πιέσει τις διεθνείς αγορές προς την υιοθέτηση αυστηρότερων προτύπων. Για τους Έλληνες και Ευρωπαίους παραγωγούς, η ρύθμιση αυτή προσφέρει θεσμική προστασία απέναντι σε εισαγωγές προϊόντων χαμηλότερου κόστους που παράγονται με εισροές που απαγορεύονται στην Ευρώπη, αποκαθιστώντας τη διαφάνεια και την ισορροπία στην εσωτερική αγορά.
