Επιτραπέζια σταφύλια: +41% προσφορά, +3% ζήτηση στις ΗΠΑ

Αύξηση 41% στην προσφορά και μόλις 3% στη ζήτηση: αυτή είναι η εικόνα της αμερικανικής αγοράς επιτραπέζιου σταφυλιού την περίοδο 2017–2025, σύμφωνα με την πρώτη στατιστική έκθεση του Global Grape Group (GGG) που παρουσιάστηκε στο Global Grape Convention 2026. Η συμμαχία, που συγκροτήθηκε το 2025 από τους κλαδικούς φορείς Χιλής, Περού και Μεξικού, στοχεύει στην τόνωση της κατανάλωσης στις ΗΠΑ — τον βασικό προορισμό και των τριών χωρών.

Ο Έλληνας αμπελουργός δεν φορτώνει για Νέα Υόρκη. Το μέγεθος όμως που αποκαλύπτει η έκθεση τον αφορά άμεσα: παγκοσμίως καλλιεργούνται σήμερα 1,98 εκατ. εκτάρια με επιτραπέζιο σταφύλι και η παραγωγή ξεπερνά τους 35 εκατ. τόνους. Όταν η μεγαλύτερη αγορά απορρόφησης φτάνει σε κορεσμό, οι υπερβάλλουσες ποσότητες ψάχνουν διέξοδο — και η Ευρώπη είναι ο πρώτος εναλλακτικός προορισμός για Περού και Χιλή.

Τι δείχνουν τα νούμερα

Την παρουσίαση έκαναν ο Álvaro Aspée, εκτελεστικός διευθυντής της Επιτροπής Επιτραπέζιου Σταφυλιού των Frutas de Chile, και ο Pablo Cortés, εμπορικός διευθυντής της Agronometrics. Σύμφωνα με τον Aspée, η συνδυασμένη προσφορά των τριών χωρών προς τις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 41% μέσα σε οκτώ χρόνια — περίπου 30 εκατ. επιπλέον κιβώτια — ενώ η ζήτηση κινήθηκε στο 3%. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση έμεινε καθηλωμένη για δύο δεκαετίες μεταξύ 3,6 και 3,7 κιλών, πριν ανέβει στα 4,3 κιλά το 2024.

Πιο αποκαλυπτικός είναι ο δείκτης των αιχμών. Με όριο τα 3,5 εκατ. κιβώτια την εβδομάδα, το κατώφλι ξεπεράστηκε:

Από δύο εβδομάδες υπερπροσφοράς σε δεκατρείς μέσα σε τρεις σεζόν. Αυτό δεν είναι στατιστική λεπτομέρεια — είναι ο μηχανισμός με τον οποίο καταρρέουν οι τιμές παραγωγού μέσα σε δεκαπέντε μέρες, όσο καλή κι αν είναι η ποιότητα.

Η ελληνική εικόνα: καλή αρχή, αβέβαιη συνέχεια

Η φετινή ελληνική εμπορική περίοδος ξεκίνησε από την Κρήτη με τιμές παραγωγού 1,10 έως 1,50 ευρώ το κιλό ανάλογα με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, ενώ οι πρώτες ποσότητες κατευθύνθηκαν ήδη σε διεθνείς αγορές. Πέρυσι η σεζόν είχε ανοίξει στο 1,30 ευρώ για τα άσπερμα, όπως είχαμε αναφέρει με την έναρξη της συγκομιδής σε Χαλκιδική και Καβάλα. Οι φετινές ενδείξεις είναι καλύτερες, χωρίς έντονη πίεση από τον αιγυπτιακό ανταγωνισμό στα πρώιμα.

Η ελληνική σεζόν είναι αντίθετη χρονικά με τη νοτιοαμερικανική — Ιούλιος με Οκτώβριος εδώ, Νοέμβριος με Απρίλιος εκεί. Η προστασία όμως που δίνει το ημερολόγιο δεν είναι απόλυτη. Δύο σημεία τριβής υπάρχουν ήδη: οι όψιμες ποικιλίες που μπαίνουν σε ψυκτικούς θαλάμους και βγαίνουν στην αγορά Νοέμβριο–Δεκέμβριο, ακριβώς όταν φτάνει το περουβιανό προϊόν στα ευρωπαϊκά λιμάνια· και η γενικότερη πίεση στη ραφιέρα του σούπερ μάρκετ, όπου ο εισαγωγέας διαπραγματεύεται με βάση τις διεθνείς ισορροπίες, όχι με βάση το κόστος του κρητικού αμπελώνα.

Πού πάει η υπόθεση

Ο Cortés ανακοίνωσε ότι η πλήρης έκθεση θα δημοσιευθεί επίσημα στην Ισπανία τους επόμενους μήνες, με στοιχεία για εκτάσεις, ποικιλίες, παραγωγή, εξαγωγές, εισαγωγές, εμπορικές ροές και παράθυρα προσφοράς. Ο πρόεδρος της Provid Perú, Manuel Izaga Díaz, τόνισε ότι η πρωτοβουλία είναι ανοιχτή σε νέους συμμετέχοντες, ενώ ο πρόεδρος των Frutas de Chile, Iván Marambio, τοποθέτησε τη συμμαχία σε γεωπολιτικό πλαίσιο, χαρακτηρίζοντας Χιλή, Περού και Μεξικό μεσαίες δυνάμεις του παγκόσμιου κλάδου φρούτων και προτείνοντας απευθείας τομεακή συνεργασία μεταξύ χωρών με κοινά συμφέροντα.

Εδώ είναι το πραγματικό μήνυμα για την Ελλάδα. Τρεις ανταγωνιστικές χώρες κάθισαν στο ίδιο τραπέζι και συμφώνησαν να μετρήσουν από κοινού την αγορά τους, επειδή διαπίστωσαν ότι το πρόβλημα δεν είναι ο διπλανός εξαγωγέας αλλά η στάσιμη κατανάλωση. Ο ελληνικός κλάδος του επιτραπέζιου σταφυλιού — κατακερματισμένος σε Κρήτη, Κορινθία, Καβάλα και Χαλκιδική — δεν διαθέτει αντίστοιχο εργαλείο ούτε αξιόπιστα δικά του δεδομένα προσφοράς σε πραγματικό χρόνο.

Η γραμμή ερμηνείας είναι απλή: όταν η παγκόσμια προσφορά αυξάνεται δεκατρείς φορές ταχύτερα από τη ζήτηση, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μετατοπίζεται από την ποσότητα στην ποιότητα, στην ποικιλιακή επιλογή και στη μετασυλλεκτική διαχείριση. Η φετινή χρονιά ευνόησε τον ελληνικό αμπελώνα, παρά τις πιέσεις από περονόσπορο και ωίδιο που είχαμε καταγράψει την άνοιξη. Το ζήτημα είναι αν θα βρεθεί κάποιος να διαβάσει τα διεθνή δεδομένα πριν φυτευτεί το επόμενο στρέμμα — γιατί το ίδιο μοτίβο «αυξημένη παραγωγή, καθηλωμένη ζήτηση» το ζει ήδη το βαμβάκι στη διεθνή αγορά.

Πηγή: freshplaza.com