Δεκαπέντε ευρωπαϊκές αγροδιατροφικές οργανώσεις εκφράζουν την έντονη αντίδρασή τους με κοινή επιστολή προς τον Επίτροπο Γεωργίας της ΕΕ, Christophe Hansen. Στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας βρίσκεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για κατακόρυφη μείωση του προϋπολογισμού προώθησης αγροτικών προϊόντων το 2027 κατά 45%, κατεβάζοντας τον πήχη στα 112 εκατ. ευρώ, έναντι 205 εκατ. ευρώ που είχαν δεσμευτεί για το 2026.
Για τους Έλληνες και Ευρωπαίους παραγωγούς, αυτή η περικοπή μεταφράζεται πρακτικά σε δραστικά λιγότερες ευκαιρίες χρηματοδότησης για την προβολή των προϊόντων τους σε τρίτες χώρες, αλλά και εντός των συνόρων της ΕΕ. Η συρρίκνωση των διαθέσιμων πόρων σημαίνει ότι εκατοντάδες ώριμα προγράμματα προώθησης –τα οποία στηρίζουν άμεσα τις εξαγωγές και την προστιθέμενη αξία των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ– κινδυνεύουν να μείνουν εκτός νυμφώνος, πλήττοντας τη ρευστότητα και την εξωστρέφεια των συνεταιρισμών.
Η εξέλιξη αυτή δεν προκύπτει ως μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται στη γενικότερη τάση συμπίεσης των ευρωπαϊκών πόρων για τον πρωτογενή τομέα. Όπως είχαμε αναφέρει σχετικά με τις πιέσεις στον ευρύτερο σχεδιασμό της Ένωσης, η αναζήτηση πόρων για άλλες ευρωπαϊκές προτεραιότητες καταλήγει συχνά να αφαιρεί ζωτικά εργαλεία από την ευρωπαϊκή γεωργία.
Η πορεία των κονδυλίων και η ανατροπή
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι οργανώσεις στην επιστολή τους, το προτεινόμενο ποσό των 112 εκατ. ευρώ διαμορφώνει έναν προϋπολογισμό χαμηλότερο ακόμη και από το «ισχνό» 2025, ακυρώνοντας τη δυναμική που πήγε να χτιστεί για το 2026.
| Έτος | Προϋπολογισμός Προώθησης (εκατ. €) |
| 2024 | 185,9 |
| 2025 | 120,0 |
| 2026 | 205,0 |
| 2027 (Πρόταση) | 112,0 |
Οι οργανώσεις υπενθυμίζουν ότι πριν από λίγους μήνες, το μπάτζετ του 2026 είχε παρουσιαστεί από την ίδια την Κομισιόν ως έμπρακτη απόδειξη της ευρωπαϊκής στήριξης προς τον αγροδιατροφικό τομέα. Η απότομη αυτή αναδίπλωση υπονομεύει την προβλεψιμότητα, η οποία είναι απολύτως αναγκαία για να μπορέσουν οι φορείς να σχεδιάσουν πολυεθνικά προγράμματα προώθησης που απαιτούν βάθος χρόνου.
Βαρύ πλήγμα στα προγράμματα MULTI και στις εξαγωγές
Το μεγαλύτερο μέρος των περικοπών επικεντρώνεται στα προγράμματα MULTI, τα οποία υλοποιούνται από οργανώσεις διαφορετικών κρατών-μελών μέσω κοινών εκστρατειών. Ειδικά όσον αφορά την προώθηση σε τρίτες χώρες, η χρηματοδότηση των προγραμμάτων MULTI προβλέπεται να κατακρημνιστεί από τα 18 εκατ. ευρώ σε μόλις 5 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση άνω του 70%.
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται μια σημαντική αντίφαση στη στρατηγική των Βρυξελλών. Από τη μία πλευρά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επενδύει πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο σε διπλωματικές αποστολές υψηλού επιπέδου για το άνοιγμα νέων αγορών. Από την άλλη, αφαιρεί τα πρακτικά χρηματοδοτικά εργαλεία που επιτρέπουν στους Ευρωπαίους παραγωγούς να σταθούν ανταγωνιστικά σε αυτές τις νέες αγορές. Σε ένα διεθνές εμπορικό περιβάλλον με έντονο ανταγωνισμό, όπως αναλύσαμε πρόσφατα με αφορμή τις ευρύτερες περικοπές, η πολιτική προώθησης αποτελεί το βασικό όχημα για τη διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών προϊόντων.
Υψηλή απόδοση επένδυσης, αλλά λιγότεροι πόροι
Οι υπογράφοντες την επιστολή φέρνουν στο τραπέζι σκληρά οικονομικά δεδομένα για να τεκμηριώσουν τη θέση τους. Η ευρωπαϊκή πολιτική προώθησης λειτουργεί πολλαπλασιαστικά: υπολογίζεται ότι κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στην προώθηση των εξαγωγών αποφέρει 172 ευρώ πρόσθετων εξαγωγών.
Αυτή η δυναμική δεν περιορίζεται μόνο στο χωράφι ή τη στάνη, αλλά διαχέεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, δημιουργώντας θέσεις εργασίας στη μεταποίηση, τις μεταφορές, το λιανεμπόριο και την εστίαση. Η σταθερά υψηλή ζήτηση για τα συγκεκριμένα κονδύλια επιβεβαιώνει την επιτυχία του μέτρου. Κάθε χρόνο υποβάλλονται πολύ περισσότερες ποιοτικές προτάσεις από όσες αντέχει να χρηματοδοτήσει ο προϋπολογισμός. Το νέο «ψαλίδι» εγγυάται ότι δεκάδες ώριμα έργα θα απορριφθούν.
Οι 15 ευρωπαϊκές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η περικοπή θα αποδυναμώσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας και θα μειώσει την προβολή του σήματος «Enjoy, it’s from Europe», το οποίο έχει καθιερωθεί διεθνώς. Ζητούν, τέλος, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει άμεσα την κατανομή για το 2027, επαναφέροντας τη χρηματοδότηση τουλάχιστον στο επίπεδο των 205 εκατ. ευρώ του 2026.
