Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει δραστικές περικοπές της τάξης του 45% στον προϋπολογισμό για την προώθηση των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων το 2027, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των φορέων του πρωτογενούς τομέα και οργανώσεων όπως η Copa-Cogeca. Σύμφωνα με τα πρώτα σχέδια που παρουσιάστηκαν στις Βρυξέλλες, τα διαθέσιμα κεφάλαια αναμένεται να συρρικνωθούν βίαια, ακυρώνοντας στην πράξη τον σχεδιασμό πολλών εξαγωγικών επιχειρήσεων και συνεταιρισμών.
Για τους παραγωγούς, αυτό μεταφράζεται σε σχεδόν 100 εκατομμύρια ευρώ λιγότερα για τη διαφήμιση και την προώθηση των προϊόντων τους στις διεθνείς και ευρωπαϊκές αγορές. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, καθώς συμπίπτει με το άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς σε φθηνότερες εισαγωγές μέσω της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur. Το 2027, το διαθέσιμο ποσό θα πέσει στα 112 εκατ. ευρώ, από τα 205 εκατ. ευρώ που έχουν προϋπολογιστεί για το 2026.
Το μέγεθος της περικοπής και οι χαμένοι
Η προτεινόμενη μείωση δεν ρίχνει τον προϋπολογισμό μόνο κάτω από το ρεκόρ του 2026, αλλά τον διαμορφώνει σε επίπεδα χαμηλότερα τόσο από το 2025 (120 εκατ. ευρώ) όσο και από το 2024 (185,9 εκατ. ευρώ). Εκπρόσωποι του αγροδιατροφικού τομέα επισημαίνουν ότι, ενώ η εξοικονόμηση για τα κεντρικά ταμεία της ΕΕ θα είναι πρακτικά αμελητέα, η ζημιά στην εξωστρέφεια της ευρωπαϊκής γεωργίας θα είναι δυσανάλογα μεγάλη.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το μεγαλύτερο βάρος των περικοπών θα πέσει στα προγράμματα που έχουν τον πιο έντονο διασυνοριακό και διεθνή χαρακτήρα.
| Πρόγραμμα / Κατηγορία | Προϋπολογισμός 2026 | Πρόταση 2027 | Ποσοστό Μείωσης |
| Σύνολο Κονδυλίων | 205 εκατ. € | 112 εκατ. € | -45% |
| Πολυεθνικά Προγράμματα (MULTI) | 60 εκατ. € | 20 εκατ. € | -67% |
| Καμπάνιες σε Τρίτες Χώρες | 18 εκατ. € | 5 εκατ. € | -72% |
| Απλά Προγράμματα (SIMPLE) | 100 εκατ. € | 92 εκατ. € | -8% |
Όπως φαίνεται καθαρά, τα πολυεθνικά προγράμματα (MULTI), τα οποία υλοποιούνται από κοινού από οργανώσεις διαφορετικών κρατών-μελών για το χτίσιμο της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας τροφίμων, αποδεκατίζονται. Ακόμα χειρότερη είναι η εικόνα για τις καμπάνιες σε αγορές εκτός ΕΕ, όπου η μείωση αγγίζει το 72%, περιορίζοντας ουσιαστικά την ικανότητα των Ευρωπαίων να ανοίξουν νέες αγορές.
Η «παγίδα» της Mercosur και η αντίδραση της Copa-Cogeca
Η δυσαρέσκεια των αγροτικών οργανώσεων δεν οφείλεται μόνο στα νούμερα, αλλά στο timing και τα διπλά μηνύματα των Βρυξελλών. Η πρόταση μείωσης συζητήθηκε σε συνεδρίαση που είχε ως θέμα, ειρωνικά, τη σημασία της προώθησης στο μεταβαλλόμενο παγκόσμιο εμπόριο, με βάση πρόσφατες έρευνες του Ευρωβαρόμετρου για την αναγνωρισιμότητα των ευρωπαϊκών τροφίμων.
«Αυτή η απόφαση δεν μπορεί να διαχωριστεί από τη Mercosur», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Jerzy Wierzbicki, πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας «Προώθηση» της Copa-Cogeca. «Αρχικά ανακοινώθηκε ένας προϋπολογισμός-ρεκόρ για την προώθηση ως στήριξη προς τους παραγωγούς λόγω του ανοίγματος της αγοράς, και σήμερα προτείνεται να τους αφαιρεθεί ένα από τα βασικά εργαλεία οικοδόμησης ανταγωνιστικότητας. Είναι πολύ πιο λογικό να επενδύουμε στην προώθηση παρά να χρηματοδοτούμε αργότερα τις επιπτώσεις των κρίσεων στην αγορά».
Αντιφάσεις στην αγροτική πολιτική της ΕΕ
Η στρατηγική της Κομισιόν αναδεικνύει μια βαθιά αντίφαση στην ευρωπαϊκή πολιτική. Από τη μία πλευρά, η ΕΕ απαιτεί από τους παραγωγούς της να ακολουθούν τα αυστηρότερα (και ακριβότερα) περιβαλλοντικά πρότυπα στον κόσμο. Από την άλλη, την ώρα που υπογράφει συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου που βάζουν στα ευρωπαϊκά ράφια φθηνά προϊόντα αμφίβολων προδιαγραφών, στερεί από τους δικούς της αγρότες τους πόρους για να αναδείξουν την ποιοτική υπεροχή των προϊόντων τους.
Όπως έχουμε αναλύσει στο e-agrotis.gr, οι πιέσεις στα κοινοτικά ταμεία είναι ήδη ασφυκτικές. Οι διαπραγματεύσεις για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, όπου η Ελλάδα ζητά αύξηση κονδυλίων απέναντι στις πιέσεις άλλων κρατών, δείχνουν ότι η γεωργία καλείται να κάνει περισσότερα με λιγότερα.
Παράλληλα, όταν τα στατιστικά δείχνουν ότι 5,6 εκατ. εργαζόμενοι έφυγαν από τη γεωργία, εγείροντας ερωτήματα για την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης, η περικοπή των εργαλείων εξωστρέφειας λειτουργεί αποτρεπτικά για την παραμονή των νέων στον κλάδο.
Το 2027 είναι το τελευταίο έτος του τρέχοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Οι οργανώσεις του τομέα ξεκαθαρίζουν ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν είναι οριστική και προαναγγέλλουν σκληρό λόμπινγκ τους επόμενους μήνες, με στόχο να διατηρηθεί η χρηματοδότηση τουλάχιστον στα 205 εκατ. ευρώ και να διασωθούν τα προγράμματα προώθησης σε τρίτες χώρες.
Πηγή: farmer.pl
