Την ανάγκη για άμεση αλλαγή πορείας στον σχεδιασμό της εγχώριας αγροτικής πολιτικής, με επίκεντρο την ενίσχυση της πραγματικής παραγωγής και την αναμόρφωση των συνεταιρισμών, έθεσε επιτακτικά ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Βασίλης Κόκκαλης. Μιλώντας στη Διακομματική Επιτροπή για τη μελέτη των προβλημάτων του πρωτογενούς τομέα, ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης ξεκαθάρισε πως το πόρισμα της επιτροπής θα μείνει κενό γράμμα αν δεν συνοδευτεί από τολμηρές, εφαρμόσιμες λύσεις.
Στην πράξη, η παρέμβαση θέτει επί τάπητος ζητήματα που καίνε καθημερινά τον παραγωγό: από τον τρόπο που σχεδιάζονται οι ενισχύσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και τις οριζόντιες ποινές στα βιολογικά, μέχρι τον αποκλεισμό των νέων αγροτών από την αγορά γης. Το μήνυμα είναι σαφές: το σημερινό μοντέλο, όπου ο αγρότης καλείται να είναι ταυτόχρονα παραγωγός, οικονομολόγος και νομικός για να ξεμπλέξει με τα προγράμματα, έχει εξαντλήσει τα όριά του.
Το ζήτημα της σύνδεσης των επιδοτήσεων με την πραγματική παραγωγή αποτελεί πλέον κοινό τόπο στον δημόσιο διάλογο. Όπως έχουμε αναλύσει στο e-agrotis.gr, η κατεύθυνση για έξτρα στήριξη στους «πραγματικούς παραγωγούς» αποτελεί και κυβερνητική εξαγγελία, ωστόσο η υλοποίηση μέσω του ΟΣΔΕ και των ελεγκτικών μηχανισμών παραμένει το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη μέρα της ΚΑΠ.
Το «αγκάθι» της γης για τους Νέους Αγρότες
Ο κ. Κόκκαλης εστίασε στην αποτυχία των προγραμμάτων εγκατάστασης νέων γεωργών, αναδεικνύοντας μια κρίσιμη στρέβλωση του τραπεζικού συστήματος. Όπως εξήγησε, το βασικό εμπόδιο δεν είναι το ύψος του πριμ πρώτης εγκατάστασης, αλλά η αδυναμία πρόσβασης σε παραγωγική γη. Οι τράπεζες προθυμοποιούνται να χρηματοδοτήσουν την αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού, αλλά κλείνουν την πόρτα όταν πρόκειται για την αγορά αγροτεμαχίων, εγκλωβίζοντας τους νέους που θέλουν να μπουν στο επάγγελμα χωρίς να διαθέτουν κληρονομική περιουσία.
Παράλληλα, έθιξε το ζήτημα της κατάρτισης, επισημαίνοντας ένα οξύμωρο: η Ελλάδα διαθέτει το λιγότερο εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό στον πρωτογενή τομέα σε όλη την ΕΕ, παρότι τρέχουν δεκάδες προγράμματα. Ζήτησε η εκπαίδευση να αποκτήσει επιτέλους καθαρά πρακτικό χαρακτήρα, άμεσα συνδεδεμένο με το χωράφι και τον στάβλο.
Συνεταιρισμοί χωρίς πραγματικά κίνητρα
Σκληρή ήταν η κριτική του για το σημερινό συνεργατικό πλαίσιο. Σύμφωνα με τον βουλευτή, τα κίνητρα για συμμετοχή σε συνεταιρισμούς είναι πρακτικά ανύπαρκτα, καθώς τα φορολογικά οφέλη έχουν εξισωθεί με αυτά της απλής συμβολαιακής γεωργίας. Επιπλέον, οι αγροτικοί συνεταιρισμοί αδυνατούν να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις μεγάλες εμπορικές εταιρείες στα διάφορα επενδυτικά προγράμματα. «Τα ψέματα τελείωσαν», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας ένα εντελώς νέο μοντέλο συνεργατισμού.
Φωτοβολταϊκά και στρεβλώσεις στα Βιολογικά
Ο πρώην υφυπουργός έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την ανεξέλεγκτη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων σε γη υψηλής παραγωγικότητας. Προειδοποίησε ότι η θυσία εύφορων εκτάσεων στον βωμό της ενέργειας υπονομεύει ευθέως τη διατροφική επάρκεια της χώρας και το μέλλον της αγροτικής παραγωγής.
Σε ό,τι αφορά την καθημερινότητα των πληρωμών, χαρακτήρισε «τουλάχιστον απαράδεκτο» τον τρόπο που σχεδιάστηκε το πρόγραμμα των βιολογικών καλλιεργειών. Η προσπάθεια του υπουργείου να μαζέψει τις παρατυπίες κατέληξε σε οριζόντιες κυρώσεις, με το μάρμαρο να πληρώνουν τελικά και οι απόλυτα συνεπείς παραγωγοί που είδαν τις ενισχύσεις τους να περικόπτονται άδικα.
Ζωικό κεφάλαιο: Ελληνοποιήσεις και ευλογιά
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην κτηνοτροφία, η οποία βάλλεται πανταχόθεν. Για τη διαχείριση της πρόσφατης κρίσης με την ευλογιά των προβάτων, ο κ. Κόκκαλης έκανε λόγο για «εγκληματική» αντιμετώπιση. Έθεσε καίρια ερωτήματα για το επίπεδο των ελέγχων στους μετακινούμενους κτηνοτρόφους και ζήτησε να ξεκαθαριστεί αν η Κομισιόν έχει ζητήσει ελέγχους ανίχνευσης αντισωμάτων από εμβολιασμούς. Η βιωσιμότητα του κλάδου, άλλωστε, αποτελεί κεντρικό πυλώνα και για τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την κτηνοτροφία.
Τέλος, ανέδειξε τη συνεχιζόμενη πληγή των ελληνοποιήσεων στο γάλα. Υπενθύμισε ότι η πλήρης εφαρμογή του συστήματος «Άρτεμις ΙΙ», που θα εξασφάλιζε αυστηρή ιχνηλασιμότητα και έλεγχο της αγοράς, αγνοείται εδώ και έξι χρόνια.
Κλείνοντας, κάλεσε την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ να παρουσιάσει έναν καθαρό οδικό χάρτη για το πώς ακριβώς θα συνδεθούν οι πόροι της νέας ΚΑΠ με αυτούς που πραγματικά παράγουν, καθώς μόνο έτσι θα διασφαλιστεί η επιβίωση του κλάδου.
| Τομέας Παρέμβασης | Η σημερινή παθογένεια (σύμφωνα με τον Β. Κόκκαλη) | Η προτεινόμενη κατεύθυνση |
| Νέοι Αγρότες | Τραπεζική χρηματοδότηση μόνο για εξοπλισμό, όχι για γη | Διασφάλιση πρόσβασης στην αγορά αγροτικής γης |
| Συνεταιρισμοί | Κίνητρα εξισωμένα με τη συμβολαιακή γεωργία | Νέο μοντέλο με ουσιαστικά φορολογικά/επενδυτικά πλεονεκτήματα |
| Βιολογικά | Οριζόντιες κυρώσεις που τιμωρούν και τους συνεπείς | Στοχευμένοι έλεγχοι, δίκαιος σχεδιασμός προγράμματος |
| Ελληνοποιήσεις | Καθυστέρηση έξι ετών στο σύστημα «Άρτεμις ΙΙ» | Άμεση και πλήρης εφαρμογή για ιχνηλασιμότητα στο γάλα |
| Φωτοβολταϊκά | Εγκατάσταση σε γη υψηλής παραγωγικότητας | Προστασία εύφορων εκτάσεων για διατροφική επάρκεια |
