Δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1739, ο οποίος καθιστά υποχρεωτική τη σύναψη γραπτής σύμβασης αγοραπωλησίας πριν από την παράδοση των αγροτικών προϊόντων. Με τη νέα αυτή νομοθετική πράξη, η γραπτή συμφωνία παύει να αποτελεί εξαίρεση και καθιερώνεται ως γενικός κανόνας για κάθε παραγωγό που προμηθεύει μεταποιητές, διανομείς ή λιανοπωλητές.
Όπως είχαμε αναλύσει στο e-agrotis.gr, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε ήδη τροχιοδρομήσει τη λήψη μέτρων κατά των διασυνοριακών αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Η δημοσίευση του νέου Κανονισμού έρχεται να ολοκληρώσει αυτό το πλαίσιο, μετατρέποντας τις εθνικές προστατευτικές διατάξεις σε υποχρεωτικό ευρωπαϊκό πρότυπο, το οποίο ισχύει πλέον άμεσα και για τις διασυνοριακές συναλλαγές.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει το γραπτό συμβόλαιο
Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/1739, κάθε σύμβαση πριν από την παράδοση πρέπει να ορίζει σαφώς: – Το τίμημα ή τον αντικειμενικό τρόπο υπολογισμού του. – Την ποσότητα και την ποιότητα του προϊόντος. – Τις ημερομηνίες παράδοσης και τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης. – Τις προθεσμίες πληρωμής και τους όρους παραλαβής.
Όταν η τιμή δεν είναι σταθερή, ο υπολογισμός της οφείλει να βασίζεται σε αντικειμενικά και κατανοητά κριτήρια, τα οποία να αντικατοπτρίζουν την εξέλιξη της αγοράς και το κόστος παραγωγής.
«Αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των αγροτών και των κτηνοτρόφων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση», αναφέρει η Ένωση Μικρών Αγροτών (UPA) σε ανακοίνωσή της, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα εφαρμογής των κανόνων στην πράξη.
| Τομέας / Ρύθμιση | Βασικές Προδιαγραφές Κανονισμού (ΕΕ) 2026/1739 |
|---|---|
| Γενικός Κανόνας | Υποχρεωτική γραπτή σύμβαση πριν την παράδοση |
| Προδιαγραφές Τιμής | Σταθερή τιμή ή αντικειμενικοί δείκτες κόστους παραγωγής |
| Οργανώσεις Παραγωγών | Διαπραγμάτευση έως το 36% της εθνικής παραγωγής |
| Εξαίρεση Συνεταιρισμών | Χωρίς συμβόλαιο ΜΟΝΟ αν υπάρχουν διαφανείς καταστατικοί κανόνες |
| Τομέας Γάλακτος | Υποχρεωτικό συμβόλαιο σε όλα τα παράγωγα & ρήτρα αναθεώρησης στο 6μηνο |
| Ονομασία «Κρέας» | Αποκλειστική χρήση 31 όρων (μπριζόλα, φιλέτο κ.ά.) μόνο για ζωικά προϊόντα |
Ενίσχυση Οργανώσεων Παραγωγών και η εξαίρεση των Συνεταιρισμών
Ο νέος Κανονισμός ενισχύει τον ρόλο των Οργανώσεων Παραγωγών (ΟΠ), των Ενώσεών τους (ΑΟΠ) και των συνεταιρισμών. Αυξάνεται η διαπραγματευτική τους ικανότητα εκ μέρους των μελών τους, με ποσοτικούς περιορισμούς που φτάνουν έως και το 36% της συνολικής εθνικής παραγωγής του συγκεκριμένου προϊόντος.
Παράλληλα, προβλέπεται εξαίρεση από την υποχρέωση γραπτού συμβολαίου όταν ο παραγωγός παραδίδει προϊόντα στον συνεταιρισμό ή την Οργανωση Παραγωγών στην οποία είναι μέλος. Ωστόσο, η εξαίρεση αυτή ισχύει αυστηρά και μόνο εφόσον τα καταστατικά της οργανώσεως περιλαμβάνουν διαφανείς, δημοκρατικά αποφασισμένους κανόνες για τον καθορισμό της τιμής και τις προθεσμίες πληρωμής.
Αυστηρότερο πλαίσιο στο γάλα και προστασία των όρων κρέατος
Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για τον τομέα του γάλακτος λόγω της ευάλωτης φύσης του: – Η υποχρέωση συμβολαίου επεκτείνεται από το νωπό γάλα σε όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα. – Περιλαμβάνεται ρητά ο «συλλέκτης» στις υπόχρεες συμβαλλόμενες πλευρές. – Η ρήτρα αναθεώρησης τιμής καθίσταται υποχρεωτική μετά την πάροδο 6 μηνών. – Δεν επιτρέπεται στα κράτη-μέλη να εξαιρέσουν κανένα προϊόν του τομέα.
Τέλος, ο Κανονισμός κατοχυρώνει νομικά την ονομασία «κρέας» και μια κλειστή λίστα 31 όρων (όπως φιλέτο, μπριζόλα, σπαλομπρίζολα, μπέικον, στήθος κ.ά.), ορίζοντας ότι μπορούν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προϊόντα ζωικής προέλευσης και όχι για φυτικά υποκατάστατα ή προϊόντα καλλιεργημένων κυττάρων.
Πηγή: agroinformacion.com
