Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) έθεσε σε παραγωγική λειτουργία τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την καταγραφή και διαχείριση των ηλεκτρονικών βώλων στα αιγοπρόβατα. Η εφαρμογή είναι πλέον ανοιχτή, καλώντας τους κτηνοτρόφους να προχωρήσουν στην ψηφιακή ενσωμάτωση των δεδομένων σήμανσης των κοπαδιών τους, σηματοδοτώντας την έναρξη της ουσιαστικής ιχνηλάτησης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.
Στην πράξη, η ενεργοποίηση της πλατφόρμας σημαίνει ότι οι παραγωγοί, είτε μόνοι τους μέσω των κωδικών taxisnet είτε με τη συνδρομή των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), πρέπει να ταυτοποιούν ψηφιακά κάθε ζώο της εκμετάλλευσής τους. Η ακριβής αποτύπωση του κοπαδιού στο σύστημα συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα της μονάδας, καθώς αποτελεί πλέον απαρέγκλιτο όρο για τη νόμιμη μετακίνηση των ζώων, τη σφαγή, αλλά και για την απρόσκοπτη πληρωμή των συνδεδεμένων ενισχύσεων.
Η μετάβαση σε αυτό το νέο καθεστώς καταγραφής έχει ήδη δρομολογηθεί. Όπως έχουμε αναλύσει εκτενώς, η ηλεκτρονική ιχνηλάτηση αιγοπροβάτων με βώλους τρέχει ως πιλότος από το 2026. Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου είναι η σταδιακή εξοικείωση του κλάδου, δεδομένου ότι οι ηλεκτρονικοί βώλοι στα αιγοπρόβατα καθίστανται από το 2027 αυστηρή προϋπόθεση για τις επιδοτήσεις. Πρακτικά, ένα ζώο που δεν φέρει βώλο και δεν εντοπίζεται στην ψηφιακή βάση, θα θεωρείται ανύπαρκτο για το σύστημα πληρωμών του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία καταχώρησης
Η τοποθέτηση του βώλου –ενός μικρού κεραμικού κυλίνδρου που περιέχει μικροτσίπ (RFID)– δεν είναι μια απλή διοικητική πράξη. Προωθείται με ειδικό εξοπλισμό στον προστόμαχο (κεκρύφαλο) του ζώου, όπου και παραμένει ισόβια. Στη συνέχεια, με τη χρήση ενός φορητού σαρωτή, ο μοναδικός αριθμός του μικροτσίπ διαβάζεται και τα δεδομένα ανεβαίνουν απευθείας στη νέα πλατφόρμα του ΥΠΑΑΤ.
Η μέθοδος αυτή λύνει το χρόνιο πρόβλημα με τα συμβατικά πλαστικά ενώτια (σκουλαρίκια), τα οποία συχνά καταστρέφονταν, έπεφταν στις βοσκές ή, σε περιπτώσεις κυκλωμάτων απάτης, αφαιρούνταν σκόπιμα για να καλύψουν παράνομες διαδρομές.
Το νέο δίκτυο ελέγχων της ΚΑΠ
Η λειτουργία της πλατφόρμας δεν έρχεται ως μεμονωμένη δράση, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αυστηροποίησης των ελέγχων στον πρωτογενή τομέα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τις τελευταίες κατευθύνσεις, η ΑΑΔΕ μεταφέρει πλέον στις κατά τόπους Περιφέρειες τους ελέγχους πληρωμών για τις παρεμβάσεις της ΚΑΠ.
Η αποκέντρωση των ελεγκτικών μηχανισμών, σε συνδυασμό με τα ψηφιακά δεδομένα από τους βώλους, δημιουργεί έναν στενό κορσέ διασταυρώσεων. Τα στοιχεία ταυτοποίησης θα συγκρίνονται σε πραγματικό χρόνο με τις ετήσιες δηλώσεις ΟΣΔΕ, τα τιμολόγια αγοράς ζωοτροφών και, κυρίως, τα δελτία αποστολής γάλακτος, περιορίζοντας δραστικά το περιθώριο για βάφτιση εισαγόμενων αμνοεριφίων ή γάλακτος ως εγχώριων.
Υγειονομική ασπίδα απέναντι στις επιδημίες
Πέρα από το οικονομικό σκέλος, η απόλυτη καταγραφή αποτελεί ζήτημα εθνικής κτηνιατρικής ασφάλειας. Οι πρόσφατες σαρωτικές επιδημίες πανώλης και ευλογιάς απέδειξαν με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η απουσία άμεσης ιχνηλάτησης των μετακινήσεων οδηγεί σε καταστροφικές συνέπειες. Το κράτος κλήθηκε να καταβάλει τεράστια ποσά σε αποζημιώσεις –υπενθυμίζεται η πρόσφατη διάθεση 671.651 ευρώ για θανατώσεις ζώων από ευλογιά, εκ των οποίων η μερίδα του λέοντος κατευθύνθηκε στη Θεσσαλία.
Η υποχρεωτική ψηφιοποίηση του ζωικού κεφαλαίου μέσω των βώλων ξεφεύγει πλέον από τη λογική της απλής γραφειοκρατικής συμμόρφωσης με τις κοινοτικές οδηγίες. Αποτελεί τον μοναδικό ρεαλιστικό δρόμο για την επιβίωση της ελληνικής κτηνοτροφίας, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως ανάχωμα εξάπλωσης των ζωονόσων και ως εγγύηση δίκαιου ανταγωνισμού.
