Το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ηρακλείου εξέδωσε το Δελτίο Νο9 φυτοπροστασίας για την ελιά (22 Ιουνίου 2026), καταγράφοντας φαινόμενα σοβαρής πρόωρης καρπόπτωσης και προσβολές από τρεις ξεχωριστούς εχθρούς που απαιτούν διαφορετική διαχείριση ο καθένας.
Ρυγχίτης και ωτιόρυγχος: ο κίνδυνος υπάρχει παντού
Η πρόωρη καρπόπτωση οφείλεται στη δράση ρυγχίτη (μπίμπικα) και ωτιόρυγχου, είτε από κοινού είτε ξεχωριστά. Οι εξάρσεις πληθυσμού που παρατηρούνται κατά τόπους συνδέονται με τις κλιματολογικές συνθήκες χειμώνα-άνοιξης, καθώς τα σκαθάρια αυτά διαχειμάζουν στο έδαφος. Σημαντικές προσβολές εντοπίστηκαν σε περιοχές πρώιμης και μεσοπρώιμης ζώνης — αλλά το δελτίο τονίζει ότι ο κίνδυνος ξαφνικής εμφάνισης μεγάλων πληθυσμών υπάρχει σε όλες τις ζώνες πρωιμότητας, χωρίς εξαίρεση.
Συστήνονται τακτικοί έλεγχοι, ιδιαίτερα σε ελαιώνες όπου δεν έγινε καμία επέμβαση κατά της καρπόβιας γενιάς του πυρηνοτρήτη. Αν διαπιστωθούν σημάδια προσβολής — τρύπες «κρατήρα» στην επιφάνεια καρπών, πτώση καρπών μαζί με τον ποδίσκο, ή πριονωτά φαγώματα στα φύλλα — απαιτείται άμεση επέμβαση με εγκεκριμένο σκεύασμα. Στην περίπτωση του ωτιόρυγχου πρέπει να ψεκάζονται κορμός και βραχίονες, ώστε να εμποδιστεί η δίοδος του εντόμου στο δέντρο. Ελαιώνες με μικρή ή μέτρια καρποφορία έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προστασίας.
Μαργαρόνια: κίνδυνος για νεαρά δέντρα και κλαδέματα ανανέωσης
Το δίκτυο παγίδευσης δείχνει σημαντική δραστηριότητα μαργαρόνιας σε όλες τις ζώνες. Στις καλοκαιρινές γενιές, οι προνύμφες προσβάλλουν εκτός από την ακραία βλάστηση και τους πράσινους καρπούς, προκαλώντας επιφανειακά ή βαθύτερα σπηλαιώδη φαγώματα που φτάνουν μέχρι τον πυρήνα. Ζημιώνει ιδιαίτερα νεαρά δέντρα και δέντρα με κλάδεμα ανανέωσης.
Κρίσιμη λεπτομέρεια χρονισμού: η αντιμετώπιση πρέπει να γίνει εγκαίρως, γιατί οι προνύμφες προστατεύονται μέσα στα τυλιγμένα φύλλα και γίνονται πιο ανθεκτικές στα εντομοκτόνα όσο μεγαλώνουν — καθυστέρηση λίγων ημερών μπορεί να μειώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα της επέμβασης.
Κηκιδόμυγα των βλαστών: διάγνωση από το χρώμα του φλοιού
Δευτερεύων εχθρός που προσβάλλει περιστασιακά λεπτά κλαδιά, με χαρακτηριστική διαγνωστική ένδειξη: κοκκινωπό (βυσσινί) μεταχρωματισμό στο σημείο προσβολής, με ομάδες προνυμφών κίτρινου-πορτοκαλί χρώματος ακριβώς από κάτω. Το δελτίο τονίζει σημαντικό περιορισμό: η χημική αντιμετώπιση δεν έχει αποτέλεσμα, καθώς οι προνύμφες αναπτύσσονται εσωτερικά του φλοιού — η μόνη αποτελεσματική λύση είναι έγκαιρη αφαίρεση και καταστροφή των προσβεβλημένων ξηρών κλαδιών πριν οι προνύμφες εγκαταλείψουν για να διαχειμάσουν στο έδαφος.
Πρόσθετη υπενθύμιση: άρδευση
Το δελτίο υπενθυμίζει τα Εβδομαδιαία Δελτία Άρδευσης της Περιφέρειας Κρήτης για την περίοδο 2026, με ενδεικτικές τιμές ελλειμματικής άρδευσης για ελιά, αμπέλι, αβοκάντο και εσπεριδοειδή — χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο δεδομένου ότι η σωστή διαχείριση νερού επηρεάζει την αντοχή του δέντρου απέναντι σε αυτές τις προσβολές.
