Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, έχει δώσει σαφή εντολή στην κυβέρνησή του να ηγηθεί της προσπάθειας για την καθιέρωση νέων ευρωπαϊκών φόρων, με στόχο τη χρηματοδότηση του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος αναμένεται να αγγίξει τα 2 τρισ. ευρώ. Η κίνηση αυτή στοχεύει ευθέως στην αποφυγή αυξήσεων των εθνικών εισφορών και, κυρίως, στη θωράκιση των αγροτικών επιδοτήσεων.
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο και κρίσιμο αντίκτυπο για τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους. Η διατήρηση του προϋπολογισμού της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) στα σημερινά ή και σε υψηλότερα επίπεδα εξαρτάται άμεσα από την εξεύρεση αυτών των νέων πηγών εσόδων. Χωρίς νέα έσοδα, οι Βρυξέλλες θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε οριζόντιες περικοπές στις άμεσες ενισχύσεις της επόμενης προγραμματικής περιόδου.
Αυτή η ευρωπαϊκή πίεση για τη διασφάλιση των πόρων έρχεται να κουμπώσει με τις εθνικές επιδιώξεις χωρών του Νότου. Άλλωστε, όπως είχαμε αναφέρει πρόσφατα, η ελληνική πλευρά έχει ξεκαθαρίσει σε ανώτατο επίπεδο πως είναι αδιαπραγμάτευτοι οι πόροι της ΚΑΠ στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις.
Το γαλλικό δίλημμα και οι πιέσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Παρίσι θεωρεί ότι χωρίς νέες «ίδιες πηγές εσόδων» (Own Resources), η Γαλλία θα αναγκαστεί να αυξήσει δραματικά τη συνεισφορά της στα κοινοτικά ταμεία. Η χώρα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ωφελημένους της ΚΑΠ, λαμβάνοντας τεράστια ποσά σε αγροτικές επιδοτήσεις. Ταυτόχρονα, όντας η τρίτη πιο υπερχρεωμένη οικονομία της ΕΕ, δεν έχει τα δημοσιονομικά περιθώρια για αυξημένες εισφορές.
Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, Μπενζαμέν Αντάντ, αποτύπωσε ξεκάθαρα τη στρατηγική του Παρισιού: «Χωρίς νέους πόρους δεν υπάρχει προϋπολογισμός», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «δεν μπορούμε να βασιστούμε αποκλειστικά στις εθνικές συνεισφορές. Καμία χώρα δεν μπορεί πλέον να αντέξει αυτό το βάρος».
Σε αντίθεση με τη Γερμανία και την Ολλανδία, που παραδοσιακά προκρίνουν τη «σφιχτή» δημοσιονομική πολιτική και τις περικοπές κοινοτικών δαπανών, η Γαλλία επιχειρεί να χτίσει συμμαχίες (έχοντας ήδη τη στήριξη Ισπανίας και Ιταλίας) για να μεταφέρει το βάρος στις πολυεθνικές και τους ρυπαντές.
Ποιοι φόροι βρίσκονται στο τραπέζι
Η αρχική πρόταση της Κομισιόν, που περιελάμβανε φόρους άνθρακα και εισφορές στα ηλεκτρονικά απόβλητα, συνάντησε σφοδρές αντιδράσεις. Τώρα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η γαλλική διπλωματία βάζουν στο τραπέζι ένα νέο μείγμα εσόδων. Στόχος είναι να συγκεντρωθεί ένα ποσό που θα καλύπτει περίπου το 20% του νέου προϋπολογισμού.
| Πηγή Εσόδων | Εκτιμώμενα Έσοδα (2028-2034) | Ποσοστό επί του νέου Προϋπολογισμού |
| Νέοι «Ίδιοι Πόροι» (Big Tech, Crypto, κ.ά.) | ~400 δισ. ευρώ | ~20% |
| Συνολικός Προϋπολογισμός ΕΕ | ~2 τρισ. ευρώ | 100% |
Οι νέες προτάσεις επικεντρώνονται στην επιβολή ειδικών εισφορών σε εταιρείες κρυπτονομισμάτων, σε μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες (Big Tech), καθώς και σε επιχειρήσεις διαδικτυακού τζόγου. Παράλληλα, εξετάζεται η αυστηροποίηση των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων για αεροπορικές εταιρείες τρίτων χωρών.
Η γραμμή ερμηνείας: Μια δομική κρίση της ΕΕ
Η σκληρή μάχη για τον προϋπολογισμό της ΕΕ αποκαλύπτει μια βαθύτερη δομική κρίση: το ευρωπαϊκό οικοδόμημα καλείται να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα την πράσινη μετάβαση, την άμυνα και την επισιτιστική ασφάλεια, χωρίς όμως να διαθέτει επαρκή δικά του έσοδα. Η εξάρτηση από τις εθνικές εισφορές δημιουργεί πολιτικές τριβές, ειδικά όταν χώρες όπως η Γερμανία φοβούνται εμπορικά αντίποινα από τις ΗΠΑ σε περίπτωση φορολόγησης των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών.
Βέβαια, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι ηγέτες ψάχνουν εναγωνίως νέα κονδύλια για να μην καταρρεύσει το σύστημα των επιδοτήσεων, σε εθνικό επίπεδο το μεγάλο στοίχημα παραμένει η χρηστή διαχείριση. Όπως αναλύσαμε στην υπόθεση με την επιχείρηση «Θερισμός» στον ΟΠΕΚΕΠΕ, η απώλεια πολύτιμων κοινοτικών πόρων από απάτες υπονομεύει την ίδια την επιχειρηματολογία των κρατών-μελών για αυξημένα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει θέσει ως ορόσημο τη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου 2026 για μια συνολική συμφωνία, έχοντας αναθέσει στην Ιρλανδία να επιταχύνει τις συζητήσεις ώστε να παρουσιαστεί ένα ισορροπημένο πακέτο.
