Οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 14,5% το α’ τετράμηνο του 2026, φτάνοντας τα 839,6 εκατ. ευρώ από 733,4 εκατ. ευρώ πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία Eurostat που επεξεργάστηκε το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον. Όμως ο τίτλος αυτός κρύβει μια πολύ διαφορετική εικόνα για τον αγροδιατροφικό τομέα: χωρίς τα πετρελαιοειδή, οι ελληνικές εξαγωγές είναι μειωμένες κατά 16,7%.
Η συνολική αύξηση αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στα καύσιμα — οι εξαγωγές πετρελαιοειδών (CN 27) εκτινάχθηκαν κατά 249,6%, στα 300,5 εκατ. ευρώ από 86 εκατ. ευρώ, με την κατηγορία λαδιών/παρασκευασμάτων πετρελαίου χωρίς βιοντίζελ να φτάνει τα 300,4 εκατ. ευρώ από 79,4 εκατ. ευρώ. Αφαιρώντας αυτό το ένα κεφάλαιο, η πραγματική εικόνα της ελληνικής εξαγωγικής βάσης προς την αμερικανική αγορά είναι αρνητική.
Ελιές και ροδάκινα στις απώλειες
Στα τυποποιημένα και κατεργασμένα τρόφιμα (δεύτερη σημαντικότερη κατηγορία εξαγωγών), η μείωση ήταν 3,7%, στα 100,8 εκατ. ευρώ από 104,6 εκατ. — αλλά η εικόνα διαφέρει σημαντικά ανά προϊόν:
- Ελιές: -6%, στα 55,6 εκατ. ευρώ από 59,3 εκατ.
- Ροδάκινα: -23%, στα 19,4 εκατ. ευρώ από 25,4 εκατ. — η πιο απότομη πτώση σε αυτή την κατηγορία, που έρχεται να προστεθεί στην ήδη ανησυχητική εικόνα τιμών ροδάκινων που είχαμε καταγράψει νωρίτερα
Παράλληλα, καρποί και βρώσιμα φρούτα (CN 8) υποχώρησαν κατά 4,6% (23,7 εκατ. από 24,8 εκατ.), και έλαια-ελαιόλαδο (CN 15) κατέγραψαν πτώση 9,2% (23,4 εκατ. από 25,8 εκατ.) — ακόμη ένα σημείο πίεσης για τον κλάδο ελαιολάδου, που βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με κατάρρευση τιμών στην εγχώρια αγορά λόγω ισπανικού και τυνησιακού ανταγωνισμού. Πτώση εξαγωγικής ζήτησης από τις ΗΠΑ συν πτώση τιμών εσωτερικής αγοράς συνθέτουν ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τους ελαιοπαραγωγούς αυτή την περίοδο.
Η θετική εξαίρεση: γαλακτοκομικά
Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα αγροδιατροφικά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα (CN 4) κατέγραψαν αύξηση 2,1%, στα 22,6 εκατ. ευρώ από 22,2 εκατ. — με τις εξαγωγές τυριών να ενισχύονται κατά 1,8%. Η έκθεση επισημαίνει κάτι σημαντικό: αυτό δείχνει ότι οι εξαγωγές τυριών δεν επηρεάστηκαν τελικά από τις ανησυχίες που είχε προκαλέσει ο εντοπισμός κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στη Λέσβο — εξέλιξη που, αν επιβεβαιωθεί σε επόμενα τετράμηνα, θα αποτελεί καθησυχαστικό μήνυμα για τον κλάδο γαλακτοκομικών μετά από μήνες αβεβαιότητας για πιστοποιητικά εξαγωγών USDA.
Άλλες απώλειες στον ευρύτερο διατροφικό τομέα
Σημαντική υποχώρηση καταγράφηκε σε παρασκευάσματα δημητριακών και προϊόντα αρτοποιίας (CN 19): -30,4%, στα 13,7 εκατ. από 19,6 εκατ. Τα διάφορα παρασκευάσματα διατροφής (CN 21) μειώθηκαν κατά 11,8%, με την πτώση να αποδίδεται κυρίως στη μείωση 62,9% των εξαγωγών σαλτσών — ραγδαία πτώση σε μια κατηγορία με σημαντική προστιθέμενη αξία.
Θετική εξαίρεση στα θαλασσινά: τα ιχθυηρά (CN 3) ενισχύθηκαν κατά 20,5%, στα 11,7 εκατ. από 9,7 εκατ. — ένδειξη ότι όχι όλος ο αγροδιατροφικός τομέας υποχωρεί, αλλά η εικόνα διαφέρει δραστικά ανά προϊόν.
Το δασμολογικό περιβάλλον στο βάθος
Η έκθεση σημειώνει ότι η αύξηση των συνολικών εξαγωγών οφείλεται στα πετρελαιοειδή, ενώ αγροδιατροφικά και ορισμένα βιομηχανικά προϊόντα είναι συνολικά μειωμένα κατά 16,7%. Ενδιαφέρον είναι ότι ορισμένες βιομηχανικές κατηγορίες (αλουμίνιο +8,8%) διατηρούν ανοδική πορεία παρά την επιβολή δασμών 50%, ενώ άλλες (σίδηρος-χάλυβας -68,7%) καταρρέουν υπό τους ίδιους όρους δασμών που πέρυσι δεν είχαν εμποδίσει αύξηση 183,3%. Αυτή η ανομοιογένεια δείχνει ότι η επίδραση των δασμών διαφέρει σημαντικά ανά κλάδο και δεν μπορεί να γενικευτεί απλά ως «δασμοί = μείωση εξαγωγών».
Τι σημαίνει για τον αγροδιατροφικό παραγωγό
Η εικόνα συνολικά δείχνει ότι η αμερικανική αγορά γίνεται δυσκολότερη για ελληνικά αγροδιατροφικά προϊόντα — με εξαίρεση τα γαλακτοκομικά και τα ιχθυηρά. Για ελαιοπαραγωγούς και παραγωγούς πυρηνοκάρπων ειδικά, η συγκυρία είναι διπλά πιεστική: μειωμένη ζήτηση εξωτερικού συν πιεσμένες τιμές εσωτερικής αγοράς.
