Με 560 ψήφους υπέρ, 75 κατά και 25 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη 16 Ιουνίου 2026 νέους κανόνες για την κοινή οργάνωση των αγορών αγροτικών προϊόντων, με στόχο οι τελικές τιμές τροφίμων να αντανακλούν καλύτερα το πραγματικό κόστος παραγωγής. Η πρόταση είχε κατατεθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2024.
Για τον Έλληνα αγρότη, οι αλλαγές μεταφράζονται σε τρία πράγματα: υποχρεωτικούς δείκτες αναφοράς τιμών που θα ενσωματώνονται στις συμβάσεις, ενισχυμένη διαπραγματευτική ισχύ μέσω οργανώσεων παραγωγών και — για τους γαλακτοπαραγωγούς — υποχρεωτικές γραπτές συμβάσεις με ρήτρες αναθεώρησης. Το κείμενο πρέπει ακόμα να εγκριθεί από το Συμβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ.
Τι αλλάζει για τους αγρότες
Τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να καταρτίζουν και να δημοσιεύουν στο διαδίκτυο δείκτες αναφοράς τιμών, οι οποίοι θα χρησιμοποιούνται στις συμβάσεις που υπογράφουν οι παραγωγοί. Πρόκειται για ένα εργαλείο που μέχρι τώρα απουσίαζε συστηματικά από τις ελληνικές αγορές — οι τιμές διαμορφώνονταν συχνά αποκλειστικά από τον αγοραστή.
Οι οργανώσεις παραγωγών αποκτούν νέες εξουσίες: μπορούν να διαπραγματεύονται απευθείας με αγοραστές, ενώ ρητά απαγορεύεται στους αγοραστές να παρακάμπτουν τις οργανώσεις και να απευθύνονται απευθείας σε μεμονωμένους παραγωγούς. Επιπλέον, νέα εξαίρεση από την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία επιτρέπει και στις μη αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών να οργανώνονται ελεύθερα και να αποκτούν διαπραγματευτική ισχύ.
Για τον γαλακτοκομικό τομέα — έναν από τους πιο πιεσμένους στην Ελλάδα — εισάγονται υποχρεωτικές γραπτές συμβάσεις με δυνατότητα εξαίρεσης από τους δείκτες τιμών και ρήτρες αναθεώρησης. Η ρύθμιση αυτή αναγνωρίζει ρητά ότι ο τομέας αντιμετωπίζει «δύσκολες συνθήκες» — διατύπωση που σπάνια εμφανίζεται σε ευρωπαϊκά νομοθετικά κείμενα.
Προστασία ονομασιών κρέατος — τι απαγορεύεται πλέον
Ένα από τα πιο συγκεκριμένα σημεία του κανονισμού αφορά τις ονομασίες προϊόντων κρέατος. Εισάγεται ορισμός του κρέατος ως «βρώσιμα μέρη ζώων» και καταρτίζεται κατάλογος όρων που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εργαστηριακά ή κυτταροκαλλιεργητικά προϊόντα. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται:
- Είδη: μοσχάρι, μοσχαράκι, χοιρινό, πουλερικά, κοτόπουλο, γαλοπούλα, πάπια, χήνα, αρνί, πρόβειο κρέας, προβατοειδή, κατσίκι
- Τεμάχια/κοπές: μπουτάκι κοτόπουλου, ψαρονέφρι, οσφυϊκή μοίρα, λάπα, καρέ, παϊδάκια, σπάλα, κότσι, μπριζόλα, φτερούγα, στήθος, μπούτι, στήθος μοσχαριού, ριμπ-άι, μπριζόλα Τ-μπόουν, κιλότο, στέικ, συκώτι, μπέικον
Για την ελληνική κτηνοτροφία — αρνί, κατσίκι, τυρί από πρόβειο γάλα — η ρύθμιση αυτή έχει άμεση σημασία: αποτρέπει τον αθέμιτο ανταγωνισμό από εργαστηριακά υποκατάστατα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τις ίδιες εμπορικές ονομασίες.
Σήμανση «fair» και επόμενα βήματα
Οι νέοι κανόνες αποσαφηνίζουν επίσης τη χρήση των όρων «δίκαιο» (fair) και «ισότιμο» (equitable) στη σήμανση αγροτικών προϊόντων, θέτοντας κριτήρια — π.χ. συμβολή στην ανάπτυξη αγροτικών κοινοτήτων ή στήριξη οργανώσεων παραγωγών. Μέχρι τώρα, οι όροι αυτοί χρησιμοποιούνταν ελεύθερα χωρίς επαληθεύσιμο περιεχόμενο.
Η εισηγήτρια Céline Imart (ΕΛΚ, Γαλλία) χαρακτήρισε τη συμφωνία «σημαντική νίκη για τους αγρότες», επισημαίνοντας ιδιαίτερα τον υποχρεωτικό μηχανισμό διαμεσολάβησης σε περιπτώσεις διαφορών με αγοραστές.
Το κείμενο πρέπει τώρα να εγκριθεί και από το Συμβούλιο της ΕΕ. Χρονοδιάγραμμα για την έναρξη ισχύος δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον αγροτικό προϋπολογισμό της ΕΕ μετά το 2027, όπου η θέση των παραγωγών στην αλυσίδα αξίας παραμένει κεντρικό ζήτημα. Στο εσωτερικό, η πίεση για καλύτερη αμοιβή των παραγωγών αποτυπώνεται και στα αιτήματα κινητοποιήσεων, όπως αυτές που έχει προαναγγείλει η ΠΕΜ για 23–25 Ιουνίου.
Πηγή: ypaithros.gr — ΕΕ: Νέα μέτρα στήριξης των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων
