Το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών αθώωσε τον μελισσοκόμο που είχε συνδεθεί δημόσια με την πυρκαγιά στο Άλσος Βεΐκου, με αντίστοιχη απαλλακτική πρόταση της εισαγγελέως της έδρας. Το Σωματείο «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας» εκφράζει έντονη αντίδραση επειδή η αθώωση δεν έλαβε ανάλογη δημοσιότητα με τις αρχικές κατηγορίες — αναδεικνύοντας ένα πρόβλημα δεοντολογίας που ξεπερνά τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Για τον κλάδο, το ζήτημα δεν είναι μόνο η τύχη ενός ανθρώπου. Είναι το κλίμα που παράγει μια τέτοια ασυμμετρία: εύκολη η στοχοποίηση κατά τη φωτιά, σχεδόν αόρατη η αποκατάσταση μετά την αθώωση.
Τι συνέβη στο Βεΐκου
Τις πρώτες ώρες μετά την πυρκαγιά, δημοσιεύματα υπονοούσαν σύνδεση με μελισσοκομικές εργασίες. Το «φέρεται» χάθηκε γρήγορα στον θόρυβο της επικαιρότητας και ο μελισσοκόμος παρουσιάστηκε δημόσια ως υπαίτιος πριν υπάρξει δικαστική κρίση. Στην απολογία του υποστήριξε με στοιχεία ότι έφτασε στο σημείο αφού η φωτιά είχε ήδη εκδηλωθεί, και ότι ο χώρος των κυψελών του ήταν καθαρισμένος και αποψιλωμένος — σε αντίθεση, ανέφερε, με το υπόλοιπο άλσος, για το οποίο δεν είχε γίνει αντίστοιχη πρόνοια από τους υπευθύνους.
Η δικαστική κρίση τον αθώωσε. Η αθώωση δεν έγινε πρωτοσέλιδο.
Το πρόβλημα είναι θεσμικό
Ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ και το πλαίσιο του ΕΣΡ προβλέπουν σαφώς ότι οι ειδήσεις μεταδίδονται με ακρίβεια, χωρίς προεξόφληση δικαστικών αποφάσεων, και ότι κάθε κατηγορούμενος τεκμαίρεται αθώος μέχρι αμετάκλητης καταδίκης. Το Σωματείο ζητά από τα ΜΜΕ που προέβαλαν την αρχική κατηγορία να δώσουν στην αθώωση ανάλογη δημοσιότητα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κλάδος βρίσκεται σε αυτή τη θέση. Πρόσφατα είχε αντιδράσει σε επικοινωνιακό υλικό του Πυροσβεστικού Σώματος που απεικόνιζε μελισσοκόμο σε δασικό περιβάλλον — εικόνα που, κατά την άποψη εκπροσώπων του κλάδου, δημιουργούσε ανεπιθύμητο συνειρμό μεταξύ μελισσοκόμου και κινδύνου πυρκαγιάς. Το υλικό αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις, αλλά, όπως σημειώνει ο κλάδος, η εντύπωση είχε ήδη δημιουργηθεί.
Τα νούμερα αντιλέγουν
Σύμφωνα με στοιχεία αρμόδιων αρχών που επικαλείται ο κλάδος, οι πυρκαγιές που αποδίδονται σε μελισσοκομική δραστηριότητα αντιστοιχούν περίπου στο 0,4% του συνόλου. Η αντίθεση με τα δεδομένα για άλλες αιτίες είναι εντυπωσιακή:
| Αιτία | Ποσοστό |
|---|---|
| Μελισσοκομική δραστηριότητα | ~0,4% |
| Βλάβες/αστοχίες δικτύου ηλεκτροδότησης | ~37% (15/41 μεγάλες πυρκαγιές, πηγή: Reuters/Πυροσβεστική) |
Τα στοιχεία για τις ηλεκτρικές υποδομές αφορούν 41 μεγάλες πυρκαγιές που διερευνήθηκαν και αποτελούν προκαταρκτικά ευρήματα.
Στη λίστα παραγόντων υψηλού κινδύνου συγκαταλέγονται επίσης η εγκατάλειψη εκτάσεων, η υποστελέχωση ΟΤΑ για καθαρισμό και οι αστοχίες σε ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων αιολικών πάρκων.
Τι ζητά ο κλάδος — και τι ακολουθεί
Η Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας ζητά ουσιαστική συνεργασία με Πυροσβεστικό Σώμα, Πολιτική Προστασία και ΟΤΑ. Θυμίζει ότι ο μελισσοκόμος είναι από τους πρώτους που εντοπίζει κίνδυνο στο δάσος — και τους πρώτους που χάνει από μια πυρκαγιά: κυψέλες, βοσκές, παραγωγή ετών. Όταν συμβεί αυτό, η ασφαλιστική κάλυψη μέσω ΕΛΓΑ αποτελεί το τελευταίο δίχτυ, όπως υπενθυμίζει και η πρόσφατη παράταση ασφαλίστρων του φορέα.
Σε έναν κλάδο που ήδη αντιμετωπίζει πίεση από τη δημογραφική κρίση στον πρωτογενή τομέα, η επαναλαμβανόμενη δημόσια στοχοποίηση δεν είναι απλώς ζήτημα αξιοπρέπειας. Δυσκολεύει ακόμα περισσότερο την ανανέωση ανθρώπινου δυναμικού σε επαγγέλματα που ζουν ήδη στα όρια της βιωσιμότητας.
Η υπόθεση Βεΐκου είναι ένα μέτρο για κάτι ευρύτερο: πόσο σοβαρά εφαρμόζεται στην πράξη το τεκμήριο αθωότητας όταν η κατηγορία έχει ήδη κάνει τον γύρο των ειδήσεων. Όταν η απόδοση ευθύνης είναι αριστερά στη σελίδα και η αθώωση στα ψιλά, το πρόβλημα δεν είναι μόνο δεοντολογικό — είναι πρακτικό, για ανθρώπους και κλάδους που το κουβαλούν για πολύ καιρό μετά.
Πηγή: Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας (δελτίο τύπου)
