Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, οι αγρότες στο Καρπερό και σε άλλες περιοχές των Γρεβενών βρίσκονται αντιμέτωποι με μια καταστροφική επιδρομή ακρίδων, η οποία αφανίζει καλλιέργειες τριφυλλιού, οσπρίων και δημητριακών. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, τα σμήνη των εντόμων μετακινούνται διαρκώς από χωράφι σε χωράφι, προκαλώντας εκτεταμένες απώλειες στην τοπική αγροτική οικονομία.
Το πρακτικό αποτέλεσμα για τους παραγωγούς είναι η ολοκληρωτική καταστροφή του φυτικού κεφαλαίου, καθώς τα έντομα πλέον δεν καταναλώνουν μόνο τα φυλλώματα και τους καρπούς, αλλά καταστρέφουν ακόμα και τα κλαδιά. Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έχει ήδη ξεκινήσει ψεκασμούς με drones σε δημόσιες εκτάσεις και πρανή δρόμων, ωστόσο η αδυναμία παρέμβασης μέσα στα ιδιωτικά αγροτεμάχια αφήνει την παραγωγή εκτεθειμένη. Η απώλεια της μηδικής (τριφυλλιού) δημιουργεί μια αλυσιδωτή αντίδραση: τα Γρεβενά διαθέτουν σημαντικό ζωικό κεφάλαιο και η έλλειψη ζωοτροφών στο χωράφι σημαίνει ότι οι κτηνοτρόφοι θα αναγκαστούν να αγοράσουν ακριβές προμήθειες για να βγάλουν τον χειμώνα, εκτινάσσοντας το κόστος παραγωγής.
Εδώ αναδεικνύεται μια σοβαρή συστημική αδυναμία. Η σύγκρουση μεταξύ των αυστηρών κανόνων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για τις βιολογικές καλλιέργειες και της επιτακτικής ανάγκης για άμεση φυτοπροστασία δημιουργεί ένα γραφειοκρατικό αδιέξοδο. Όταν το κανονιστικό πλαίσιο δεν διαθέτει ευελιξία και γρήγορα αντανακλαστικά για τοπικές εξαιρέσεις, οι αγρότες μένουν κυριολεκτικά με δεμένα τα χέρια απέναντι στα ακραία φυσικά φαινόμενα.
Ο ρόλος των βιολογικών καλλιεργειών και του κλίματος
Η έξαρση του φαινομένου δεν είναι τυχαία. Όπως εξηγεί ο γεωπόνος της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας της ΠΕ Γρεβενών, Γιώργος Καλαμάρας, οι συνθήκες ευνοούν την εκθετική αύξηση του πληθυσμού. «Είναι οι ήπιοι χειμώνες των τελευταίων χρόνων σε συνδυασμό με τις πολλές καλλιέργειες μηδικής (τριφυλλιού), οι οποίες είναι βιολογικές και δεν ραντίζονται με εντομοκτόνα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η κλιματική αλλαγή λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής του προβλήματος. Οι παρατεταμένες θερμές περίοδοι σε συνδυασμό με την υγρασία από τον παρακείμενο ποταμό Αλιάκμονα δημιουργούν το τέλειο εκκολαπτήριο. Τα έντομα καταφέρνουν να ολοκληρώσουν περισσότερους κύκλους ζωής μέσα στο ίδιο έτος, καθιστώντας τον έλεγχό τους εξαιρετικά δύσκολο.
Ψεκασμοί με drones και τα νομικά «εμπόδια»
Η Περιφέρεια, αξιοποιώντας την εμπειρία των προηγούμενων ετών, προχώρησε εγκαίρως σε ανάθεση ψεκασμών με drones. Το γεγονός ότι τα έντομα εντοπίστηκαν στα πρώτα στάδια ανάπτυξής τους έδωσε ένα μικρό πλεονέκτημα στα συνεργεία, καθώς σε αυτή τη φάση (ως νύμφες) είναι σαφώς πιο ευάλωτα. Η στόχευση σε ακαλλιέργητες εκτάσεις αποσκοπεί στο να κοπεί η πορεία του σμήνους πριν εισβάλει μαζικά στον παραγωγικό ιστό.
Ωστόσο, το πρόβλημα σκοντάφτει στη νομοθεσία. Ο Αντιπεριφερειάρχης Γρεβενών, Ιωάννης Τσακνάκης, ξεκαθαρίζει πως η Περιφέρεια ψεκάζει μόνο δημόσιες εκτάσεις και δεν μπορεί να επέμβει σε καλλιεργήσιμες. «Γιατί για να εξαλειφθεί είναι πολύ δύσκολο», σημειώνει ο ίδιος, τονίζοντας την ανάγκη στενής συνεργασίας με τους παραγωγούς.
Η κατάσταση μέσα στους οικισμούς είναι εξίσου αποκαρδιωτική. Η πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Δεσκάτης, Σοφία Μανησιώτη, περιγράφει πως οι ακρίδες έχουν κατακλύσει αυλές και σπίτια, καταστρέφοντας κάθε ίχνος πρασίνου στους κήπους.
Η πρόταση για ελεγχόμενη καύση και αμειψισπορά
Μπροστά στο αδιέξοδο, η τοπική κοινωνία ζητά ριζικές λύσεις που απαιτούν κεντρική κρατική παρέμβαση. Ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Καρπερού, Γιώργος Δούμας, αναφέρει πως «ό,τι υπάρχει σε πράσινο έχει πεθάνει. Η κατάσταση εξελίχθηκε πολύ άσχημα από πέρυσι. Αφού είχαν φάει όλα τα φυλλώματα και τους καρπούς άρχισαν να τρώνε και τα κλαδιά». Ως ύστατη λύση προτείνει την ελεγχόμενη καύση των χωραφιών και των καλαμιώνων, σε συνεργασία με την Πυροσβεστική, προκειμένου να καταστραφούν τα αυγά.
Τη θέση αυτή στηρίζει και ο κ. Καλαμάρας, αναγνωρίζοντας το νομικό κενό: «Είναι αποδεδειγμένο ότι θα βοηθήσει αν και με τους υπάρχοντες κώδικες δεν επιτρέπεται η καύση, αλλά ελεγχόμενα πρέπει να γίνουν και τέτοιου είδους παρεμβάσεις για να απαλλαγούμε από το πρόβλημα».
Παράλληλα, ο κ. Τσακνάκης θέτει στο τραπέζι δύο θεσμικές παρεμβάσεις από την πλευρά της Πολιτείας: είτε να δοθεί κατ’ εξαίρεση άδεια ψεκασμού στα βιολογικά αγροτεμάχια, είτε να εφαρμοστεί υποχρεωτική αμειψισπορά. Η εναλλαγή καλλιεργειών σπάει τον κύκλο ζωής του εντόμου, όμως για να γίνει πράξη, απαιτείται κρατική εγγύηση – μέσω ειδικής παρέκκλισης – ότι οι αγρότες δεν θα χάσουν τα δικαιώματα επιδοτήσεων που έχουν ήδη κατοχυρώσει. Οι πρακτικές του παρελθόντος προφανώς δεν αρκούν πλέον για την προστασία του πρωτογενούς τομέα απέναντι στα νέα εντομολογικά δεδομένα.
Πηγή: ertnews.gr
