Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που καθορίζει τις ενισχύσεις για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν από τις καταστροφικές πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023. Οι αποζημιώσεις αφορούν παραγωγούς σε συγκεκριμένες περιοχές της Θεσσαλίας, της Στερεάς Ελλάδας και της Πελοποννήσου, οι οποίοι είδαν το φυτικό τους κεφάλαιο να καταστρέφεται.
Δικαιούχοι των ενισχύσεων είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, μη κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, καθώς και αγροτικές επιχειρήσεις με τη μορφή νομικών προσώπων. Η κρατική αρωγή καλύπτει ζημιές σε φυτικά μέσα παραγωγής που προκλήθηκαν ως άμεσο επακόλουθο της θεομηνίας και δεν καλύπτονται από τους ισχύοντες κανονισμούς ασφάλισης του ΕΛΓΑ. Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, ενώ απαραίτητος όρος για την καταβολή της είναι η υποχρέωση των παραγωγών να προβούν σε αποκατάσταση των ζημιών.
Η δημοσίευση του ΦΕΚ αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό βήμα για το άνοιγμα των πληρωμών, προσφέροντας το νομικό πλαίσιο που περίμεναν χιλιάδες πληγέντες. Ωστόσο, η διαδικασία απαιτεί προσοχή, καθώς η ροή των χρημάτων συνδέεται άμεσα με την ολοκλήρωση των ελέγχων ανασύστασης από τα κλιμάκια των γεωτεχνικών.
Οι πληγείσες περιοχές και τα κριτήρια του ΜΑΑΕ
Το μέτρο εφαρμόζεται για τις θεομηνίες που εκδηλώθηκαν στο διάστημα από 4 έως 30 Σεπτεμβρίου 2023. Στο γεωγραφικό πεδίο της απόφασης περιλαμβάνονται οι Περιφερειακές Ενότητες Μαγνησίας, Σποράδων, Καρδίτσας, Λάρισας και Τρικάλων της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Επίσης, εντάσσονται οι περιοχές της Φθιώτιδας, της Εύβοιας και της Βοιωτίας στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, καθώς και η Αργολίδα με την Κορινθία στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Για να επικυρωθεί η ιδιότητα του δικαιούχου, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θα αντλήσει στοιχεία από το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ). Τόσο οι επαγγελματίες του κλάδου όσο και οι ετεροεπαγγελματίες πρέπει να πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, έχοντας δηλωμένες τις εκμεταλλεύσεις τους στο σύστημα, ώστε να αποφευχθούν αποκλεισμοί κατά τη φάση της επεξεργασίας.
Πώς υπολογίζονται τα ποσά και οι διασταυρώσεις
Το ύψος της τελικής ενίσχυσης για κάθε παραγωγό δεν είναι οριζόντιο, αλλά προκύπτει έπειτα από εξατομικευμένο έλεγχο. Οι γεωτεχνικοί υπάλληλοι του ΕΛΓΑ εκδίδουν πορίσματα εκτίμησης και πορίσματα ελέγχου ανασύστασης, τα οποία αποτυπώνουν το ακριβές μέγεθος της καταστροφής στο πεδίο.
Στη συνέχεια, ο οργανισμός πραγματοποιεί διασταυρωτικούς ελέγχους με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) που έχει υποβληθεί στο ΟΣΔΕ. Η τελική τιμή εκτίμησης και η σοβαρότητα της ζημιάς αποτελούν τα δύο βασικά στοιχεία που θα καθορίσουν το τελικό ποσό της πίστωσης.
Οι τιμές βάσης ανά δέντρο και στρέμμα
Η ΚΥΑ εξειδικεύει τα ποσά ανάλογα με το είδος της καλλιέργειας και το σύστημα φύτευσης που εφαρμόζεται στην εκμετάλλευση. Για τις δενδρώδεις καλλιέργειες, η αποζημίωση υπολογίζεται ανά δέντρο, με ταυτόχρονη πρόβλεψη ανώτατου πλαφόν ανά στρέμμα.
| Καλλιέργεια / Σύστημα Φύτευσης | Ποσό ανά Δέντρο | Ανώτατο Ποσό ανά Στρέμμα |
| Ελαιόδενδρα, φιστίκια κελυφωτά, συκιές (ελεύθερη φύτευση) | 160 € | 5.600 € |
| Ελαιόδενδρα (πυκνή φύτευση) | 60 € | 5.600 € |
| Λοιπές δενδρώδεις καλλιέργειες (ελεύθερη φύτευση) | 110 € | 5.600 € |
| Δενδρώδεις καλλιέργειες σε παλμέτα | 50 € | 5.600 € |
| Αμπελοειδή | – | 3.500 € |
| Ακτινίδια | – | 6.200 € |
| Μικροί καρποί (αρώνια, βατόμουρα, μύρτιλλα, σμέουρα κ.λπ.) | – | 4.000 € |
| Αρωματικά φυτά | – | 1.250 € |
| Μηδική (ολική καταστροφή) | – | 200 € |
Στις περιπτώσεις των δενδρωδών καλλιεργειών, τα ποσά των 160, 60, 110 και 50 ευρώ ανά δέντρο ισχύουν ανεξαρτήτως της σοβαρότητας της ζημιάς, με το όριο των 5.600 ευρώ ανά στρέμμα να λειτουργεί ως οροφή.
Η υποχρέωση αποκατάστασης και η μηδική
Οι δικαιούχοι, προκειμένου να λάβουν την ενίσχυση, υποχρεούνται να προχωρήσουν στην πραγματική αποκατάσταση των ζημιών που υπέστησαν τα φυτικά τους μέσα παραγωγής. Η κρατική αρωγή συνδέεται με την ανασύσταση των πληγεισών εκτάσεων, ενώ οι διασταυρώσεις του ΕΛΓΑ με την ΕΑΕ στο ΟΣΔΕ θα οριστικοποιήσουν το τελικό ύψος της ενίσχυσης. Για τη μηδική, το ποσό των 200 ευρώ ανά στρέμμα καταβάλλεται αποκλειστικά για εκτάσεις που έχουν υποστεί ολική καταστροφή.
Πηγή: Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ)
