Σε κατάσταση διαρκούς συναγερμού παραμένει η ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα απέναντι στη Xylella fastidiosa, ένα από τα πλέον καταστροφικά και επικίνδυνα φυτοπαθογόνα βακτήρια σε παγκόσμιο επίπεδο. Προκειμένου να θωρακιστεί η ευρωπαϊκή γεωργία, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) συγκαλεί κορυφαίους επιστήμονες και θεσμικούς φορείς στο 5ο Ευρωπαϊκό Συνέδριο για τη Xylella fastidiosa, το οποίο θα λάβει χώρα από τις 23 έως τις 25 Ιουνίου 2026 στο Μπάρι της Ιταλίας.
Η διοργάνωση στοχεύει να συγκεντρώσει ερευνητές, διαχειριστές κινδύνου, αξιολογητές και εκπροσώπους παραγωγικών φορέων από όλη την Ευρώπη. Σκοπός είναι η άμεση ανταλλαγή γνώσεων και η παρουσίαση όλων των νέων επιστημονικών ανακαλύψεων που σχετίζονται με την ανίχνευση, την επιδημιολογία και τη βιώσιμη διαχείριση της νόσου.
Στο «Μικροσκόπιο» Ελιά, Αμπέλι και Αμυγδαλιά
Η Xylella fastidiosa έχει αφήσει πίσω της ανυπολόγιστες καταστροφές, αποδεκατίζοντας κυρίως τους ελαιώνες της νότιας Ιταλίας, ενώ αποτελεί μια μόνιμη απειλή που κρέμεται πάνω από αμπελώνες, αμυγδαλεώνες, καθώς και φυσικά δασικά οικοσυστήματα.
Στο συνέδριο του Μπάρι θα τεθούν επί τάπητος νέες τεχνολογίες και ολοκληρωμένες στρατηγικές για τη βιώσιμη διαχείριση των επιδημιών στις καλλιέργειες αυτές, με ιδιαίτερη αναφορά και στους εντομολογικούς φορείς που ευθύνονται για τη μετάδοση του βακτηρίου. Το μεγάλο στοίχημα της EFSA είναι τα επιστημονικά ευρήματα να μεταφραστούν άμεσα σε πρακτικά μέτρα φυτοϋγειονομικής προστασίας και σε στοχευμένη χάραξη ευρωπαϊκής πολιτικής.
Παράλληλα με τις κύριες εργασίες, από τις 22 έως τις 26 Ιουνίου θα τρέξουν τεχνικές συναντήσεις και δραστηριότητες πεδίου, ώστε οι συμμετέχοντες να δουν από πρώτο χέρι τις προσπάθειες καταπολέμησης.
Το Πρόγραμμα BeXyl και η Στήριξη σε Νέους Ερευνητές
Κεντρικό άξονα των συζητήσεων θα αποτελέσουν τα πορίσματα του ευρωπαϊκού έργου BeXyl (Beyond Xylella), το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe. Θα παρουσιαστούν επίσης δεδομένα από ερευνητικά προγράμματα του ιταλικού Υπουργείου Γεωργίας (MASAF) και διεθνών φορέων.
Η EFSA έχει ήδη απευθύνει ανοικτή πρόσκληση σε επιστήμονες και επαγγελματίες να καταθέσουν έως δύο περιλήψεις (abstracts) για προφορικές ή αναρτημένες παρουσιάσεις, οι οποίες θα διαμορφώσουν την τελική ατζέντα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην «Πρωτοβουλία Νέων Ερευνητών». Μέσω αυτής, επιλεγμένοι διδακτορικοί φοιτητές και νέοι επιστήμονες του κλάδου της φυτοϋγείας θα λάβουν οικονομική υποστήριξη (κάλυψη εξόδων μετακίνησης και διαμονής) για να συμμετάσχουν στο συνέδριο και να ενταχθούν στο διεθνές επιστημονικό δίκτυο.
Ο Κίνδυνος για την Ελλάδα και τα Επόμενα Βήματα
Αν και η Ελλάδα, προς το παρόν, παραμένει ευτυχώς απαλλαγμένη από σοβαρές εστίες της Xylella fastidiosa, το συνέδριο παρουσιάζει τεράστιο εθνικό ενδιαφέρον. Η ελαιοκαλλιέργεια, η αμπελουργία και η αμυγδαλοκαλλιέργεια συνθέτουν τον βασικό «κορμό» του εγχώριου πρωτογενούς τομέα.
Ο κίνδυνος εισαγωγής του βακτηρίου παραμένει υπαρκτός, γεγονός που αναγκάζει τις αρμόδιες ελληνικές αρχές και την εγχώρια επιστημονική κοινότητα να παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις. Το συνέδριο στο Μπάρι φιλοδοξεί να αποτελέσει το εφαλτήριο για μια ενιαία και ισχυρή ευρωπαϊκή στρατηγική που θα διασώσει τη γεωργία και τα οικοσυστήματα της Μεσογείου.
