Σε κατάσταση απόλυτης οικονομικής ασφυξίας, η οποία απειλεί με άμεση χρεοκοπία δεκάδες συνεταιρισμούς, βρίσκονται οι Οργανώσεις Ελαιοκομικών Φορέων (ΟΕΦ) της χώρας. Οι σοβαρές εμπλοκές στην εφαρμογή των Προγραμμάτων ΟΕΦ της περιόδου 2023-2027 έχουν «παγώσει» τις ενισχύσεις, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα στον πρωτογενή τομέα.
Η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘ.Ε.Α.Σ.) απέστειλε επείγον έγγραφο προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, ζητώντας άμεση λύση για να αποφευχθεί η κατάρρευση συνεταιρισμών και παραγωγών. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει με τον πιο δραματικό τρόπο τον γενικευμένο συναγερμό που έχει σημάνει στον αγροτικό χώρο, όπως αναδείξαμε στο ρεπορτάζ ΓΕΩΤΕΕ: Κραυγή Αγωνίας για Ρευστότητα & Απουσία ΥΠΑΑΤ – ΑΑΔΕ, επιβεβαιώνοντας ότι η ρευστότητα αγνοείται.
Το Ιστορικό του Φιάσκου: Από το 2023 στο σημερινό αδιέξοδο
Τα Προγράμματα ΟΕΦ αποσκοπούν στη βελτίωση της ελαιοκαλλιέργειας και χρηματοδοτούνται από περικοπή των άμεσων ενισχύσεων των ίδιων των ελαιοπαραγωγών. Σε αυτά συμμετέχουν 56 Οργανώσεις Παραγωγών (κυρίως συνεταιρισμοί), με τη χρηματοδότηση να προέρχεται κατά 70% από κοινοτικούς πόρους, 15% εθνική συμμετοχή και 15% ίδια συμμετοχή των οργανώσεων.
Το αδιέξοδο, για το οποίο οι οργανώσεις δεν φέρουν καμία ευθύνη, χτίστηκε σταδιακά μέσα από κρατικές παλινωδίες:
- 2023: Το πρόγραμμα δεν προκηρύχθηκε καν, με συνέπεια την απώλεια κοινοτικών πόρων 6 εκατ. ευρώ και την επιβολή ισόποσου προστίμου.
- Ιούλιος 2024: Η πρόσκληση βγήκε με τεράστια καθυστέρηση και ελάχιστο χρόνο υποβολής. Κατά την έγκριση, το κράτος ενέκρινε παρεμβάσεις υπηρεσιών με ποσοστά χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα, για να ευνοήσει την προμήθεια εξοπλισμού.
- Η «Παγίδα»: Οι Οργανώσεις υλοποίησαν κανονικά τα εγκεκριμένα προγράμματα, βάζοντας χρήματα από την τσέπη τους ή λαμβάνοντας προκαταβολές (80%) από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η Ανατροπή του 2025 και η Σιωπή της ΑΑΔΕ
Ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2025 οι κατά τόπους ΔΑΟΚ έκαναν τους ελέγχους και όλα πιστοποιήθηκαν, τον Ιούλιο του 2025 ο ΟΠΕΚΕΠΕ έκανε τη μεγάλη ανατροπή. Διαπίστωσε ότι τα ποσοστά που ο ίδιος ο κρατικός μηχανισμός είχε εγκρίνει, υπολείπονταν της πρόσκλησης, τα θεώρησε «παράτυπα» και έκοψε τις ενισχύσεις!
Το ΥΠΑΑΤ, αναγνωρίζοντας το λάθος του κρατικού μηχανισμού, προσπάθησε να λύσει το θέμα τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2025, ορίζοντας ότι οι ενισχύσεις θα πληρωθούν 100% από εθνικούς πόρους. Ωστόσο, τα χρήματα δεν δόθηκαν ποτέ.
Όπως επισημαίνει η ΕΘΕΑΣ, από το 2026 που ο ΟΠΕΚΕΠΕ εντάχθηκε στην ΑΑΔΕ, δεν υπάρχει απολύτως καμία νέα πληροφόρηση για το θέμα. Το γεγονός αυτό δημιουργεί τεράστια ανασφάλεια, καθώς οι παραγωγοί ελπίζουν ότι η ψηφιοποίηση των ελέγχων (όπως αναλύσαμε στο Γ. Ανδριανός: Αγώνας Δρόμου για Πληρωμές 2,2 Δισ. – Τι Είπε για ΑΑΔΕ) θα έφερνε λύσεις και όχι παρατεταμένη «σιγή ασυρμάτου».
ΕΘΕΑΣ: «Άμεση λύση, αλλιώς χρεοκοπούν»
Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο που ο ελαιοκομικός τομέας έχει στραμμένο το βλέμμα του στις διεθνείς αγορές με τεράστια ανησυχία, καθώς όπως είδαμε στο ρεπορτάζ Ελαιόλαδο: Σεναρίο-Σοκ για 2,1 Εκατ. Τόνους στην Ισπανία, οι τιμές παραγωγού κινδυνεύουν με κατάρρευση.
Οι συνεταιρισμοί, έχοντας πληρώσει από την τσέπη τους τα προγράμματα, κινδυνεύουν με λουκέτο. Η ΕΘΕΑΣ, η οποία είχε προειδοποιήσει εγκαίρως με συνεχόμενα έγγραφα (από τον Ιούνιο του 2023 έως τον Δεκέμβριο του 2025) χωρίς να εισακουστεί, απαιτεί από την κυβέρνηση:
- Την πλήρη καταβολή των εγκεκριμένων ενισχύσεων 2024-2025.
- Τη συνέχιση των προγραμμάτων έως τη λήξη τους και την επαναπροκήρυξη νέων.
- Την απόλυτη προστασία των Οργανώσεων Παραγωγών από οικονομικές επιβαρύνσεις για τις οποίες αποδεδειγμένα δεν ευθύνονται.
Πηγή: Ανακοίνωση Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘ.Ε.Α.Σ.)
