Έκτακτο τεχνικό δελτίο εξέδωσε σήμερα, 27 Μαΐου 2026, το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Θεσσαλονίκης για την εμφάνιση της Σφήκας της Καστανιάς (Dryocosmus kuriphilus) στο όρος Πάικο, στον Δήμο Παιονίας του Ν. Κιλκίς. Το έντομο εντοπίστηκε σε δασική περιοχή της Γρίβας από παραγωγούς της Ομάδας «Κάστανο Πάικου Ι.Κ.Ε.» και το παράθυρο για δράση είναι ελάχιστο.
Ο λόγος που οι ειδικοί ανησυχούν; Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η απώλεια παραγωγής στον καστανεώνα μπορεί να αγγίξει από 70% έως 80%. Αυτό δεν είναι εκτίμηση — το αναφέρει ρητά το δελτίο του ΥΠΑΑΤ.
Ποιο είναι αυτό το έντομο και πώς έφτασε στο Πάικο
Η σφήκα της καστανιάς κατάγεται από την Κίνα. Στην Ευρώπη εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2002 στην Ιταλία και από εκεί εξαπλώθηκε σταδιακά στις γειτονικές χώρες. Στην Ελλάδα ταυτοποιήθηκε πρώτη φορά το 2014, στην Π.Ε. Πιερίας.
Δώδεκα χρόνια μετά, φτάνει στο Πάικο.
Η μεταφορά του γίνεται κυρίως μέσω ανθρωπογενών δραστηριοτήτων — μολυσμένα δενδρύλλια και εμβόλια που μεταφέρονται από μια περιοχή σε άλλη χωρίς έλεγχο.
Πώς αναγνωρίζετε αν το δέντρο σας έχει προσβληθεί
Το πρώτο και πιο χαρακτηριστικό σημάδι είναι οι κηκίδες — παραμορφωμένοι σχηματισμοί σε νεαρούς βλαστούς και φύλλα, που θυμίζουν μικρά πρησμένα σπυριά. Εμφανίζονται στο τέλος της άνοιξης και τη διάρκεια του καλοκαιριού, αλλά και νωρίς την επόμενη άνοιξη.
Το αποτέλεσμα: το δέντρο χάνει ευρωστία, οι βλαστοί δεν αναπτύσσονται κανονικά και η καρποφορία καταρρέει.
Τι να κάνετε τώρα — βήμα βήμα
Σε νεαρούς καστανεώνες η λύση είναι μία και πρέπει να γίνει αμέσως: μηχανική αφαίρεση και καταστροφή των κηκίδων πριν βγουν τα ενήλικα έντομα. Το παράθυρο είναι από την άνοιξη μέχρι τις αρχές καλοκαιριού.
Μετά την έξοδο των ενηλίκων, η αφαίρεση κηκίδων δεν έχει κανένα αποτέλεσμα. Η ευκαιρία χάνεται.
Η μόνιμη λύση: βιολογική καταπολέμηση
Για μακροπρόθεσμη και αποτελεσματική προστασία, οι γεωπόνοι του ΥΠΑΑΤ συνιστούν τη βιολογική καταπολέμηση με το παρασιτοειδές έντομο Torymus sinensis — τον φυσικό εχθρό του D. kuriphilus που έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε χώρες της Ευρώπης.
Σημαντικό: τα σκευάσματα που περιέχουν Torymus sinensis πρέπει να είναι εγγεγραμμένα στον Εθνικό Κατάλογο Σκευασμάτων Φυτοπροστασίας, σύμφωνα με την ΥΑ 10522/117908/22.9.2014.
Πώς να σταματήσετε την εξάπλωση
Η μεγαλύτερη απειλή για υγιείς περιοχές είναι η μεταφορά μολυσμένου φυτευτικού υλικού. Αν προμηθεύεστε δενδρύλλια ή εμβόλια καστανιάς, ελέγξτε την προέλευσή τους πριν τα φέρετε στον καστανεώνα σας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια περίοδος φέρνει πολλαπλές πιέσεις στους παραγωγούς της Βόρειας Ελλάδας. Όπως είχαμε αναφέρει πριν λίγες ημέρες, το ίδιο Περιφερειακό Κέντρο Θεσσαλονίκης είχε εκδώσει έκτακτο δελτίο για την Καρπόκαψα Δαμασκηνιάς σε Ημαθία και Πέλλα («Γεωργικές Προειδοποιήσεις: Συναγερμός για την Καρπόκαψα Δαμασκηνιάς σε Ημαθία και Πέλλα») — η επαγρύπνηση αυτή την εποχή δεν είναι προαιρετική.
Ποιους αφορά — και πού να απευθυνθείτε
Το δελτίο ισχύει για τον Νομό Κιλκίς, αλλά κάθε καστανοπαραγωγός σε γειτονικές περιοχές καλείται να ελέγξει τους καστανεώνες του άμεσα.
Αν εντοπίσετε κηκίδες, επικοινωνήστε με το Γραφείο Γεωργικών Προειδοποιήσεων Θεσσαλονίκης:
- Τηλέφωνο: 2310476661
- Email: [email protected]
- Εφαρμογή ΥΠΑΑΤ: i-AGRIC
Σε περίπτωση σοβαρής ζημιάς στην παραγωγή, αξίζει να ενημερωθείτε για τις δυνατότητες αποζημίωσης — σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμά μας, στο ΦΕΚ έχουν προβλεφθεί αποζημιώσεις για ζημιές στον πρωτογενή τομέα έως 800 εκατ. ευρώ για το διάστημα 2026–2030 («Στο ΦΕΚ αποζημιώσεις για φυσικές καταστροφές — 800 εκατ. ευρώ μέχρι το 2030»).
Οι παραγωγοί που θέλουν εκτενέστερο τεχνικό υλικό μπορούν να ανατρέξουν απευθείας στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ.
Πηγή: Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτουγειονομικού Ελέγχου Θεσσαλονίκης — Τεχνικό Δελτίο Νο 32/27.05.2026, σε συνεργασία με την Ομάδα Παραγωγών «Κάστανο Πάικου Ι.Κ.Ε.»
