Παγετός, πλημμύρα, φωτιά, χιονοστιβάδα — αν η φύση σου χτυπήσει την εκμετάλλευση, τώρα υπάρχει επίσημο πρόγραμμα στο ΦΕΚ που λέει τι παίρνεις και πώς. Συνολικός προϋπολογισμός: 800 εκατομμύρια ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Επιτέλους κάτι μπήκε στο ΦΕΚ που ενδιαφέρει άμεσα κάθε αγρότη, κτηνοτρόφο και επιχείρηση της υπαίθρου. Το νέο πρόγραμμα για τις φυσικές καταστροφές είναι πλέον επίσημο και εφαρμόζεται από φέτος έως και το 2030 — με 800 εκατομμύρια ευρώ στο τραπέζι για όσους χτυπηθούν.
Δεν είναι υποσχέσεις. Είναι θεσμικό πλαίσιο — γραμμένο, δημοσιευμένο και με συγκεκριμένα ποσά.
Τι καταστροφές καλύπτει — η λίστα
Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα τι εννοεί «φυσική καταστροφή» το πρόγραμμα, γιατί καλύπτει αρκετά περισσότερα από ό,τι φαντάζεσαι:
- Σεισμοί
- Πλημμύρες
- Ανεμοστρόβιλοι και τυφώνες
- Χιονοστιβάδες και κατολισθήσεις
- Εκρήξεις ηφαιστείων
- Πυρκαγιές δασών και ανεξέλεγκτες πυρκαγιές από φυσικά αίτια
Παρατηρείς ότι ο παγετός δεν αναφέρεται ρητά. Αυτό είναι κάτι που αφορά χιλιάδες παραγωγούς — ειδικά αμπελουργούς και δενδροκαλλιεργητές — που χτυπούνται κάθε άνοιξη. Για τον παγετό συνεχίζει να ισχύει ο ΕΛΓΑ. Το νέο πρόγραμμα αφορά τις «μεγάλες» θεομηνίες.
Κάτι που είχε επισημάνει και η αγανάκτηση στη Νεμέα και τη Μαντινεία — τέταρτη χρονιά καταστροφής από παγετό, με τον υπάρχοντα μηχανισμό αποζημίωσης να αδυνατεί να ανταποκριθεί, όπως είχαμε γράψει στο «Παγετός Νεμέα – Μαντινεία: 4η χρονιά καταστροφής — επιτακτική η αλλαγή μοντέλου αποζημίωσης».
Τι παίρνεις αν χτυπηθείς — απλά και κατανοητά
Αν είσαι αγρότης ή κτηνοτρόφος
Για ζημιές σε φυτικά μέσα παραγωγής (δέντρα, αμπέλια, φυτά) υπάρχει:
- Προκαταβολή έναντι αποζημίωσης — δηλαδή κάποια λεφτά αμέσως
- Τελική επιχορήγηση αφού αξιολογηθεί η ζημιά
- Κρατική αρωγή για τις εκμεταλλεύσεις που πλήττονται
Αν είσαι επιχείρηση ή αγροτική εκμετάλλευση
Η κρατική αρωγή περιλαμβάνει:
- Προκαταβολή έναντι επιχορήγησης
- Πρώτη αρωγή — εφάπαξ έκτακτη ενίσχυση για να σταθείς στα πόδια σου αμέσως
- Ειδικά καθεστώτα για οικονομικές απώλειες σε περιοχές που πλήττονται
Αν χτυπηθεί το σπίτι σου
Το πρόγραμμα καλύπτει και στεγαστική συνδρομή:
- Επισκευές ζημιών σε κτίρια
- Προσωρινή στέγαση (επιδότηση ενοικίου)
- Εφάπαξ για οικοσκευή, μηχανολογικό εξοπλισμό, βιοτικές ανάγκες
«Ψηφιακές κάρτες» — το νέο εργαλείο
Κάτι εντελώς καινούργιο που μπαίνει για πρώτη φορά: ψηφιακές κάρτες για στήριξη περιοχών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές. Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα πώς ακριβώς θα λειτουργούν — αλλά η λογική είναι άμεση βοήθεια χωρίς πολλά χαρτιά.
Η μεγάλη ερώτηση: θα εφαρμοστεί;
Ωραίο ΦΕΚ, ωραίοι αριθμοί. Αλλά ο Έλληνας αγρότης έχει μάθει να κοιτάει όχι τι λέει το χαρτί, αλλά τι γίνεται στην πράξη.
Οι κερασοπαραγωγοί περιμένουν ακόμα αποζημιώσεις από το 2024 — όπως είχαμε καταγράψει στο «Κεράσια 2025: Δύο χρόνια απλήρωτοι — στα όρια τους οι παραγωγοί». Οι δενδροκαλλιεργητές της Ημαθίας πήγαν στο υπουργείο με λίστα αιτημάτων και γύρισαν με γενικόλογες απαντήσεις, όπως αναφέραμε στο «Δενδροκαλλιεργητές: Κρίσιμη σύσκεψη στο ΥΠΑΑΤ».
Το πρόγραμμα των 800 εκατομμυρίων είναι εκεί. Τώρα το ζητούμενο είναι να φτάσει στη γη που πλήττεται — και στα χέρια αυτών που το χρειάζονται.
