Ένα νέο τοπίο, πλήρως ψηφιοποιημένο και ελεγχόμενο, διαμορφώνεται στο εμπόριο των αγροτικών προϊόντων. Η εφαρμογή της β’ φάσης του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής (ΨΔΑ) —ένα μέτρο που εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της ΑΑΔΕ για την πάταξη της φοροδιαφυγής, όπως είδαμε και στα Ραβασάκια σε 12.000 Φορολογούμενους— δημιουργεί νέες υποχρεώσεις.
Η μετάθεση της υποχρεωτικής εφαρμογής για τις 12 Οκτωβρίου 2026 προσφέρει μια χρονική «ανάσα», ωστόσο το εξάμηνο που μεσολαβεί δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό. Οι παραγωγοί καλούνται να προσαρμοστούν ταχύτατα σε μια νέα φιλοσοφία διακίνησης.
Το «Ψηφιακό Διαβατήριο» και το QR Code
Όπως εξηγεί ο λογιστής-φοροτεχνικός και πρόεδρος της ΕΛΦΕΕ Ν. Ηλείας, Αλέξιος Νταουλάρης, η β’ φάση δεν περιορίζεται στην απλή έκδοση ενός ηλεκτρονικού παραστατικού. Εισάγει ένα ολοκληρωμένο σύστημα ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης.
Κάθε φορτίο αποκτά ουσιαστικά ένα «ψηφιακό διαβατήριο» με QR code. Μέσω αυτού, καταγράφεται ψηφιακά και σε πραγματικό χρόνο κάθε στάδιο: από τη φόρτωση και τη μεταφόρτωση, μέχρι τη μεταφορά, τον ποιοτικό έλεγχο και την τελική παραλαβή.
Το Χρονοδιάγραμμα των Αλλαγών
Το πλαίσιο (βάσει των αποφάσεων Α.1122/2024 και Α.1123/2024) ορίζει τα εξής:
- 12 Οκτωβρίου 2026: Ενεργοποιούνται υποχρεωτικά οι διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης, παραλαβής και επιβεβαίωσης. Ειδικά για τους ελαιοπαραγωγούς: Η υποχρέωση ξεκινά στις 12/10, με την προϋπόθεση ότι τα ελαιοτριβεία εκδίδουν δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
- 1η Ιανουαρίου 2027: Προστίθεται η ενιαία κωδικοποίηση ειδών (TARIC) για την ταυτοποίηση των προϊόντων σε όλη την αλυσίδα.
Ποιους Αφορά & Ποιοι Εξαιρούνται Πλήρως
Η β’ φάση του μέτρου αφορά αυστηρά τους αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, εφόσον διακινούν προϊόντα με εμπορικό σκοπό.
Ποιοι εξαιρούνται:
- Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ εξαιρούνται πλήρως. Σε αυτή την περίπτωση, το ψηφιακό παραστατικό εκδίδεται από τον έμπορο ή τον αγοραστή που παραλαμβάνει το προϊόν.
- Ενδοδιακίνηση: Για μεταφορές από το χωράφι στην αποθήκη του ίδιου παραγωγού (εντός μικρής απόστασης και χωρίς να μεσολαβεί πώληση), δεν απαιτείται ΨΔΑ.
Οι αγρότες των λαϊκών αγορών, μετά το πέρας των μεταβατικών εξαιρέσεων, θα υποχρεούνται να εκδίδουν συγκεντρωτικό ψηφιακό δελτίο αποστολής.
Η Ένδειξη «Προς Ζύγιση» και η Διασύνδεση
Μία από τις πλέον κρίσιμες λειτουργίες του συστήματος είναι η ένδειξη «προς ζύγιση». Αυτή επιτρέπει στον αγρότη να αναχωρήσει στέλνοντας προϊόντα με εκτιμώμενη ποσότητα και να οριστικοποιήσει το τελικό βάρος ψηφιακά, κατά την παραλαβή στο ελαιοτριβείο ή το συσκευαστήριο.
Η όλη διαδικασία βασίζεται στη διασύνδεση με το myDATA. Οι αγρότες μπορούν να εκδίδουν τα δελτία μέσω λογισμικών (ERP) ή χρησιμοποιώντας τα δωρεάν εργαλεία της ΑΑΔΕ, όπως το «timologio» και το myDATAapp (μέσω κινητού). Ακόμη και σε περιοχές χωρίς ίντερνετ, προβλέπεται η προσωρινή χειρόγραφη έκδοση, με την υποχρέωση της ψηφιακής καταχώρισης μόλις αποκατασταθεί η σύνδεση.
Αγρότες & Αλλαγή Καθεστώτος ΦΠΑ (Προθεσμία Μαΐου)
Σημαντική εξέλιξη υπάρχει και για όσους αγρότες μετατάχθηκαν από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ (λόγω υπέρβασης του ορίου των 5.000 ευρώ στις επιδοτήσεις). Η ΑΑΔΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις καθυστερήσεις στα ποσά (μια γραφειοκρατία που προκαλεί συχνά εμπλοκές, όπως είδαμε στα Απλήρωτα Προγράμματα ΟΕΦ), τους δίνει περιθώριο έως τις 29 Μαΐου 2026 για να εκπληρώσουν χωρίς πρόστιμο τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η δήλωση αποθεμάτων και οι δηλώσεις ΦΠΑ του α’ τριμήνου (ή Ιανουαρίου-Μαρτίου). Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η δήλωση μεταβολής-μετάταξης να είχε υποβληθεί έως τις 30 Απριλίου 2026. Η 29η Μαΐου 2026 αποτελεί επίσης την τελική προθεσμία για την εμπρόθεσμη εξόφληση τυχόν φόρου που προκύπτει, χωρίς προσαυξήσεις.
Πηγές: ellinasagrotis.gr
