Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλείνει τα Στενά του Ορμούζ και φέρνει παγκόσμιο έμφραγμα στην αγορά των γεωργικών εφοδίων και των καυσίμων. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) χτυπάει κόκκινο συναγερμό, προειδοποιώντας τους αγρότες για νέες, ραγδαίες αυξήσεις στο κόστος παραγωγής που θα χτυπήσουν απευθείας τη νέα σοδειά.
Πώς το μπλόκο στα Στενά τινάζει το κόστος
Οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές. Μέσα σε λίγες μέρες, η διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ έπεσε πάνω από 90%. Το πρόβλημα για τον αγροτικό τομέα είναι τεράστιο, καθώς από εκεί περνάει το 30% των παγκόσμιων λιπασμάτων και τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου.
Τα στοιχεία που έδωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Μάσιμο Τορέρο, δείχνουν το μέγεθος της ζημιάς:
- Ο Περσικός Κόλπος ελέγχει το 50% του παγκόσμιου εμπορίου θείου, το οποίο είναι απολύτως απαραίτητο για τα φωσφορικά λιπάσματα.
- Τα ασφάλιστρα κινδύνου για τα εμπορικά πλοία εκτοξεύτηκαν από το 0,25% στο 10% της αξίας του πλοίου.
- Ακόμα και αν σταματήσει ο πόλεμος αύριο, η ναυσιπλοΐα θα κάνει μήνες να βρει τους κανονικούς της ρυθμούς.
Το διπλό χτύπημα στην τσέπη του παραγωγού
Οι διαταραχές αυτές μεταφράζονται ήδη σε ακριβότερα σακιά στην αποθήκη του αγρότη. Η τιμή της ουρίας στη Μέση Ανατολή ανέβηκε 19% από τις αρχές Μαρτίου, ενώ στην Αίγυπτο έκανε άλμα 28%. Εφόσον η κρίση συνεχιστεί, ο FAO προβλέπει ότι οι παγκόσμιες τιμές των λιπασμάτων θα είναι κατά 15% έως 20% υψηλότερες στο πρώτο εξάμηνο του 2026.
«Οι αγρότες αντιμετωπίζουν ένα διπλό σοκ κόστους: ακριβότερα λιπάσματα και αυξημένες τιμές καυσίμων που επηρεάζουν ολόκληρη την αγροτική αλυσίδα αξίας, συμπεριλαμβανομένων της άρδευσης και των μεταφορών», προειδοποιεί ο κ. Τορέρο.
Αλλάζουν οι καλλιέργειες αν τραβήξει η κρίση
Αν το μπλόκο διαρκέσει πάνω από τρεις μήνες, το σκηνικό στον παγκόσμιο κάμπο αλλάζει δραματικά. Λόγω του ακριβού αζώτου, οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις απαιτητικές καλλιέργειες (όπως το σιτάρι και το καλαμπόκι) και να στραφούν σε φυτά που δεσμεύουν άζωτο, όπως η σόγια.
Ήδη, μεγάλες χώρες βρίσκονται στο κόκκινο. Η Αίγυπτος τρέμει για τις εισαγωγές σιταριού, η Ινδία έχει ξεμείνει από λιπάσματα ενόψει της νέας σποράς, ενώ τεράστιες εξαγωγικές δυνάμεις όπως η Βραζιλία ετοιμάζονται για μεγάλη πτώση στις αποδόσεις των χωραφιών τους.
