Σε μια κρίσιμη καμπή βρίσκεται το καθεστώς απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα, καθώς το παραδοσιακό εργόσημο φαίνεται να παραχωρεί οριστικά τη θέση του στην κλασική ασφάλιση μέσω ΕΦΚΑ. Η μετάβαση αυτή, που αφορά κυρίως τους μετακλητούς εργάτες γης, φέρνει μαζί της νέες υποχρεώσεις για τους παραγωγούς, αυξημένο κόστος και αρκετά ερωτηματικά για το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη το νέο σύστημα.
Τέλος το εργόσημο: Η μετάβαση στα ένσημα του ΙΚΑ
Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις και τις δηλώσεις εκπροσώπων του κλάδου, από τις αρχές Μαρτίου το τοπίο αλλάζει ριζικά. Η ένταξη των εργατών γης στον ΕΦΚΑ με την καταβολή ενσήμων καθίσταται πλέον μονόδρομος.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος των φυτωριούχων, Σωτήρης Σαλλής, οι αλλαγές αυτές δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο:
- Περιορισμός μετακλήσεων: Πλέον η μετάκληση μπορεί να γίνει μόνο για διάστημα έξι μηνών.
- Κατάργηση εργοσήμου: Οι αμοιβές και η ασφάλιση θα γίνονται με το καθεστώς που ισχύει για τους μισθωτούς (ένσημα ΙΚΑ).
- Υποχρεωτική πρόσληψη: Ακόμη και για ανάγκες λίγων ημερών, ο εργοδότης-αγρότης ενδέχεται να χρειάζεται να απασχολήσει τον εργάτη για μεγαλύτερο διάστημα (εξάμηνο).
Τι σημαίνει αυτό για την τσέπη του αγρότη;
Η κατάργηση του εργοσήμου δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική αλλαγή, αλλά μια εξέλιξη που αγγίζει άμεσα το κόστος παραγωγής.
- Αύξηση Εξόδων: Η μετάβαση από το 10% της παρακράτησης του εργοσήμου στις πλήρεις εργοδοτικές εισφορές αυξάνει το τελικό κόστος ανά ημερομίσθιο.
- Γκρίζες Ζώνες: Υπάρχει σύγχυση σχετικά με τα τμήματα που εκδίδουν τις άδειες μετακλητών, ενώ αναμένονται διευκρινιστικές εγκύκλιοι για να ξεκαθαρίσει το τοπίο.
- Ζήτημα Συνταξιοδότησης: Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί για εργάτες που βρίσκονται κοντά στη σύνταξη και έχουν δουλέψει χρόνια με εργόσημο. Το αν θα υπάρξουν αναδρομικές χρεώσεις ή διαφορές στις εισφορές παραμένει «ανοιχτό στοίχημα».
Τι αλλάζει για τους μετακλητούς εργάτες
Η στρατηγική επιλογή για τη μετάβαση στον ΕΦΚΑ φαίνεται να στοχεύει στον περιορισμό της «κατάχρησης» του εργοσήμου. Ωστόσο, για τον μέσο παραγωγό, η ανάγκη για εργατικά χέρια παραμένει επιτακτική. Η σταδιακή κατάργηση του εργοσήμου σημαίνει ότι κάθε αγρότης, ανεξαρτήτως μεγέθους, θα πρέπει πλέον να λειτουργεί ως εργοδότης μισθωτών υπηρεσιών.
Σύνοψη των βασικών αλλαγών:
- Από το 10% εισφορών πάμε σε πλήρη ασφαλιστική κάλυψη.
- Αυστηρότερα κριτήρια στη διάρκεια απασχόλησης.
- Αναμονή για νέες οδηγίες ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστες εκπλήξεις με πρόστιμα.
Η ανάλυση για τις επιδοτήσεις και την ασφάλιση
Η νέα πραγματικότητα απαιτεί από τους αγρότες στενότερη συνεργασία με τους λογιστές τους. Η ασφάλιση στον ΕΦΚΑ απαιτεί υποβολή ΑΠΔ και τήρηση των προβλεπόμενων από την εργατική νομοθεσία, κάτι που μέχρι πρότινος το εργόσημο “παρέκαμπτε” με την απλή έκδοση και εξαργύρωσή του.