Η φετινή ελαιοκομική χρονιά εισέρχεται στην πιο καθοριστική της φάση. Τα ελαιόδεντρα στις πρώιμες περιοχές βρίσκονται στο στάδιο του φουσκώματος των ταξιανθιών, αγγίζοντας το “κρόκιασμα”, ενώ στις πιο όψιμες σχηματίζονται τώρα οι ταξιανθίες. Η άνοιξη, όμως, “ξυπνάει” και τους σημαντικότερους εχθρούς της καλλιέργειας, καθιστώντας τις επόμενες ημέρες κρίσιμες για το εισόδημα του παραγωγού.
Το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ιωαννίνων, με επίσημο τεχνικό δελτίο που εξέδωσε στις 27 Απριλίου 2026 , χτυπάει “καμπανάκι” για τέσσερις βασικούς κινδύνους: τον Πυρηνοτρήτη, το Γλοιοσπόριο, τη Μαργαρόνια και τη Βαμβακάδα. Όπως είχαμε τονίσει στο πρόσφατο ρεπορτάζ μας για τον συναγερμό και τα υποχρεωτικά μέτρα προστασίας για την Ξυλέλλα, η εγρήγορση του παραγωγού και η σωστή χρονικά παρέμβαση αποτελούν τη μοναδική “ασπίδα” του ελαιώνα.
Πυρηνοτρήτης: Οι κρίσιμες ημερομηνίες ανά περιοχή
Οι συλλήψεις του εντόμου της ανθόβιας γενιάς του Πυρηνοτρήτη είναι ήδη αυξημένες στο δίκτυο των παγίδων σε όλες τις περιοχές.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τον αγρότη; Η απόφαση για ψεκασμό εξαρτάται άμεσα από την εικόνα της ανθοφορίας του δέντρου:
- Εάν η ανθοφορία είναι μεγάλη, δεν συνιστάται απολύτως καμία επέμβαση.
- Εάν η ανθοφορία είναι χαμηλή (30-40% της κανονικής), ο ψεκασμός είναι αναγκαίος, ιδίως αν το κτήμα είχε ιστορικό σοβαρών προσβολών τα προηγούμενα χρόνια.
- Στους βιολογικούς ελαιώνες, η επέμβαση τώρα επιβάλλεται, για να μειωθεί ο πληθυσμός της επόμενης (καρπόβιας) γενιάς, η οποία είναι και η πιο επικίνδυνη για τον καρπό.
Οι συνιστώμενες ημερομηνίες ψεκασμών ορίζονται ως εξής:
- 27 – 29 Απριλίου: Για τις πρώιμες πεδινές περιοχές (Άρτας, Πρέβεζας, Θεσπρωτίας, Λευκάδας, Κέρκυρας).
- 5 Μαΐου: Για τις μεσοπρώιμες ημιορεινές περιοχές.
- 9 – 11 Μαΐου: Για τις όψιμες ορεινές περιοχές.
Συμβουλή: Οι ειδικοί συστήνουν τη χρήση βιολογικών εντομοκτόνων (όπως ο Βάκιλος της Θουριγγίας), ώστε να προστατευτούν τα ωφέλιμα έντομα του ελαιώνα.
Η μεγάλη “παγίδα” με το Γλοιοσπόριο
Η μεγάλη ανατροπή των τελευταίων ετών αφορά το Γλοιοσπόριο, μια ασθένεια που έχει δημιουργήσει αυξητικά προβλήματα. Ενώ παλαιότερα οι ψεκασμοί ξεκινούσαν το φθινόπωρο , νεότερες έρευνες απέδειξαν ότι ο μύκητας μολύνει τα νεαρά καρπίδια από το στάδιο της ανθοφορίας.
Ο μύκητας κρύβεται στα άνθη και παραμένει σε “λανθάνουσα κατάσταση” μέχρι να ωριμάσει ο καρπός. Γι’ αυτό, στις περιοχές με ιστορικό έντονου προβλήματος, οι ψεκασμοί συνιστάται πλέον να ξεκινούν λίγο πριν την άνθηση.
Η προστασία του φυτικού κεφαλαίου είναι καθοριστική, ειδικά σε μια περίοδο που η γραφειοκρατία σφίγγει τον κλοιό. Όπως αναλύσαμε λεπτομερώς στο άρθρο μας για το Ελαιοκομικό Μητρώο 2026 και τα πρόστιμα που έρχονται, ένας κατεστραμμένος, μη παραγωγικός ελαιώνας δεν γλιτώνει τον παραγωγό από τις αυστηρές υποχρεώσεις δήλωσης.
Προσοχή σε Μαργαρόνια και Βαμβακάδα
Την ίδια ώρα, οι ελαιοπαραγωγοί πρέπει να έχουν το νου τους και σε δύο ακόμη εχθρούς:
- Μαργαρόνια: Την άνοιξη, οι νεαρές προνύμφες τρώνε το εσωτερικό των φύλλων, προκαλώντας μέχρι και φυλλόπτωση σε ακραίες περιπτώσεις. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα νεαρά δέντρα, τα φυτώρια και όσα δέχτηκαν αυστηρό κλάδεμα. Ο ψεκασμός γίνεται μόλις εμφανιστούν τα πρώτα έντομα.
- Βαμβακάδα (Ψύλλα): Απαιτείται επέμβαση μόνο σε ελαιώνες με μικρή ανθοφορία και ταυτόχρονα υψηλό πληθυσμό εντόμων. Σε τέτοια περίπτωση, η καταπολέμηση πρέπει να συνδυάζεται με τον ψεκασμό για τον Πυρηνοτρήτη.
Τέλος, το σωστό κλάδεμα, η καταπολέμηση των ζιζανίων για τον αερισμό του δέντρου και η καταστροφή των μουμιοποιημένων καρπών, αποτελούν τις βασικές καλλιεργητικές φροντίδες που “σώζουν” την παραγωγή.
Πηγη Περιφερειακό Κέντρο Ιωαννίνων, Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου