Σε ένα περιβάλλον ασφυκτικών πιέσεων, όπου ο αγρότης καλείται να παράγει περισσότερα με δραματικά αυξημένο κόστος και τον καιρό απέναντί του, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να επανασχεδιάσει τον χάρτη της πρωτογενούς παραγωγής. Το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας που διεξήχθη στις 27 Απριλίου 2026, έβαλε στο τραπέζι τις τρεις μεγαλύτερες «φωτιές» που καίνε τον κλάδο: τη νέα ΚΑΠ, τις δασικές πυρκαγιές και την ακρίβεια στις αγροτικές αγορές.
Ποιος είναι τελικά ο «ενεργός» γεωργός;
Το κρισιμότερο διακύβευμα για την τσέπη του Έλληνα παραγωγού είναι αναμφίβολα η αρχιτεκτονική της ΚΑΠ μετά το 2027. Όπως είχαμε καταγράψει παρουσιάζοντας τις εθνικές μας θέσεις στο ΚΑΠ μετά το 2027: Το Συμβούλιο Υπουργών & το Μέλλον των Αγροτών, το βασικό ερώτημα στις Βρυξέλλες είναι πώς η χρηματοδοτική στήριξη θα πηγαίνει στοχευμένα σε αυτούς που παράγουν πραγματικά και διασφαλίζουν την επισιτιστική επάρκεια.
Οι Υπουργοί εξέτασαν τις βασικές επιλογές για την εισοδηματική στήριξη, βάζοντας στο μικροσκόπιο:
- Τον ακριβή ορισμό του γεωργού που δικαιούται ενισχύσεις.
- Την προοδευτική μείωση και τα ανώτατα όρια των άμεσων πληρωμών.
- Την ανανέωση των γενεών: Πώς θα δοθούν κίνητρα στους Νέους Αγρότες, χωρίς ωστόσο να «τιμωρούνται» οι παλαιότεροι που πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση.
Η ισορροπία είναι λεπτή. Τα κράτη-μέλη ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία για να προσαρμόζουν τους κανόνες στις δικές τους ιδιαιτερότητες, ξεφεύγοντας από τα αυστηρά, οριζόντια ευρωπαϊκά πλαίσια.
Εφόδια “φωτιά” και οι λύσεις για τα λιπάσματα
Πέρα από τις μελλοντικές επιδοτήσεις, το Συμβούλιο ασχολήθηκε με το «σήμερα». Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η γεωπολιτική αστάθεια και οι εξάρσεις των ζωονόσων –ένα φαινόμενο που βιώνουμε ήδη δραματικά με τον Αφθώδη Πυρετό: Συναγερμός στον Έβρο για Νέα Κρούσματα– έχουν εκτροχιάσει τις αγροδιατροφικές αγορές.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για το αβάσταχτο κόστος σε καύσιμα, λιπάσματα και ηλεκτρική ενέργεια. Οι Υπουργοί ζήτησαν από την Κομισιόν άμεση ανακούφιση. Η απάντηση της Ευρώπης έχει ήδη αρχίσει να διαφαίνεται με εργαλεία όπως οι METSAF: Έκτακτες Κρατικές Ενισχύσεις για Λιπάσματα & Πετρέλαιο, ωστόσο απαιτούνται μεσοπρόθεσμες δομικές λύσεις. Στο τραπέζι έπεσαν προτάσεις για αλλαγή των κανόνων ώστε να επιδοτηθεί και να διευκολυνθεί η χρήση οργανικών λιπασμάτων, βιοαερίου και βιομεθανίου, δίνοντας διέξοδο από τα πανάκριβα εισαγόμενα χημικά λιπάσματα.
Δασικές πυρκαγιές: Πρόληψη και όχι μόνο αποζημιώσεις
Το τρίτο μεγάλο θέμα αφορούσε την κλιματική κρίση. Με νωπές τις μνήμες από το 2025, όπου κάηκαν περισσότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια στην Ευρώπη (μια έκταση μεγαλύτερη από την Κύπρο) προκαλώντας ζημιές 2,5 δισ. ευρώ, το δόγμα αλλάζει.
Οι Υπουργοί συμφώνησαν ότι η ΚΑΠ πρέπει να χρηματοδοτεί ενεργά την πρόληψη στο χωράφι και στο δάσος. Η έμφαση θα δοθεί στην απομάκρυνση της καύσιμης βιομάζας, στη δημιουργία ζωνών ανάσχεσης και στη συγκράτηση των υδάτων, καθιστώντας τον αγρότη και τον κτηνοτρόφο βασικούς ρυθμιστές και προστάτες του φυσικού τοπίου.
Πηγή: Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας Ε.Ε.
