Ένα έγγραφο που αναμένεται να προκαλέσει «σεισμό» στον ευρωπαϊκό πρωτογενή τομέα φέρνει στο φως η Ευρωπαϊκή Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή. Μέσα από μια ογκώδη έκθεση 350 σελίδων, οι επίσημοι σύμβουλοι της ΕΕ προτείνουν σαρωτικές αλλαγές, στοχεύοντας ευθέως τη γεωργία και την κτηνοτροφία στο όνομα της πράσινης μετάβασης.
Λιγότερο κρέας στο τραπέζι, επιβολή φόρων για τις εκπομπές άνθρακα στο χωράφι και, κυρίως, σταδιακή κατάργηση κρίσιμων επιδοτήσεων της ΚΑΠ, αποτελούν τον πυρήνα των προτάσεων για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.
Στο στόχαστρο η ΚΑΠ: Τέλος στις ενισχύσεις με βάση την έκταση
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), η οποία απορροφά περίπου το 1/3 του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής των επιστημόνων. Όπως υποστηρίζουν, το 31% των συνολικών εκπομπών της ΕΕ προέρχεται από το σύστημα τροφίμων, με το μεγαλύτερο μερίδιο να βαραίνει τη ζωική παραγωγή, τα λιπάσματα και τα καύσιμα.
Οι συστάσεις-φωτιά για τις επιδοτήσεις περιλαμβάνουν:
- Τέλος στην κτηνοτροφία: Ζητείται η σταδιακή κατάργηση των πληρωμών που συνδέονται με την κτηνοτροφία (απορροφούν το 5% του προϋπολογισμού της ΚΑΠ), καθώς θεωρούνται πρακτικές που «καταστρέφουν το κλίμα».
- Αναθεώρηση των εκταρικών ενισχύσεων: Προτείνεται η ριζική επανεξέταση των επιδοτήσεων που βασίζονται στο μέγεθος της αγροτικής γης (αξίας άνω των 100 δισ. ευρώ ή 39% της ΚΑΠ), με το επιχείρημα ότι δίνουν κίνητρα στην εντατική παραγωγή εις βάρος άλλων χρήσεων γης, όπως η δασοκομία.
Φόρος άνθρακα στο χωράφι και αλλαγή διατροφής
Παράλληλα με το «ψαλίδι» στις επιδοτήσεις, η επιτροπή προτείνει την εισαγωγή ενός αυστηρού μηχανισμού τιμολόγησης του άνθρακα ειδικά για τη γεωργία. Το σύστημα αυτό θα χωρίζεται σε τρεις πυλώνες:
- Φόρος για τις εκπομπές άνθρακα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (χρήση ενέργειας/καυσίμων).
- Φόρος για ρύπανση εκτός CO2 (όπως το μεθάνιο από τις αγελάδες).
- Σύστημα ελέγχου για τις εκπομπές και την απομάκρυνση του άνθρακα από το έδαφος.
Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες βάζουν στο τραπέζι την αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών. Ζητούν από την ΕΕ να θεσπίσει εθνικές κατευθυντήριες γραμμές και υποχρεωτικά πρότυπα σήμανσης βιωσιμότητας στα τρόφιμα, ώστε να πιέσουν τους Ευρωπαίους να μειώσουν την υπερβολική κατανάλωση κόκκινου κρέατος.
Το «τυράκι» της μετάβασης και το μοντέλο της Δανίας
Γνωρίζοντας ότι τέτοιες προτάσεις θα πυροδοτήσουν τεράστιες αντιδράσεις από τον αγροτικό κόσμο, το συμβούλιο προτείνει μια οικονομική δικλείδα ασφαλείας. Ο πρόεδρος του Δ.Σ., Ότμαρ Έντενχοφερ, εξήγησε ότι τα χρήματα που θα εξοικονομηθούν από τις περικοπές της ΚΑΠ και τα έσοδα από τον φόρο άνθρακα, θα πρέπει να επιστρέψουν στους αγρότες ως οικονομική στήριξη για να στραφούν σε πράσινες εναλλακτικές.
Ως προάγγελος αυτών των πολιτικών παρουσιάζεται η Δανία, η οποία έγινε η πρώτη χώρα που συμφώνησε (από το 2030) να επιβάλει φόρο άνθρακα στις εκπομπές των παραγωγικών ζώων.
Πηγές:
- Ανθή Γεωργίου – Οικονομικός Ταχυδρόμος (ot.gr) / Politico
