Σε πρόσφατο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) στη Φρασκάτι της Ιταλίας, σύμφωνα με την Olive Oil Times, ερευνητές παρουσίασαν ένα πρωτοποριακό εργαλείο για την πρόβλεψη και αντιμετώπιση των προσβολών από τον δάκο της ελιάς, εν μέσω της κλιματικής αλλαγής. Η καινοτομία βασίζεται στον συνδυασμό των βιολογικών κύκλων της ελιάς και του εντόμου με δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης.
«Δεν μπορείς να κάνεις δέκα χρόνια επιτόπιων δοκιμών σε όλη την Πούλια. Όμως αυτό το μοντέλο σού το επιτρέπει, εικονικά, μέσα σε λίγα λεπτά», ανέφερε ο Λουίτζι Πόντι, ερευνητής του ιταλικού οργανισμού ENEA.
Οι πληροφορίες από το διάστημα
Η βάση του μοντέλου είναι τα δεδομένα από αισθητήρες MODIS των δορυφόρων Terra και Aqua της NASA, που εδώ και δύο δεκαετίες καταγράφουν μεταβλητές της επιφάνειας της Γης, όπως δείκτες βλάστησης και θερμοκρασίες. Με στατιστικές μεθόδους και χωρική μοντελοποίηση καλύπτονται ακόμη και τα κενά που προκαλεί η νεφοκάλυψη.
Το μοντέλο χρησιμοποιεί τον δείκτη NDVI (Normalized Difference Vegetation Index), που αποτυπώνει τη ”ζωντάνια” της βλάστησης, για να βελτιώσει την ακρίβεια των εκτιμήσεων θερμοκρασίας, ειδικά μέσα στα στέμματα των ελαιόδεντρων.
Ελαιόδεντρο και δάκος σε έναν εικονικό αγρό
Η επόμενη καινοτομία είναι η ενσωμάτωση ενός βιολογικού, δημογραφικού μοντέλου που περιγράφει με ακρίβεια τη δυναμική τόσο της ελιάς όσο και του δάκου. Προσομοιώνει καθημερινά τη ζωή των φύλλων, κλάδων και ριζών του φυτού, αλλά και τη γέννηση, ανάπτυξη και θνησιμότητα των εντόμων – όλα με βάση πραγματικούς περιορισμούς: ενέργεια, νερό, καρπούς και θερμοκρασία.
Ο Πόντι εξηγεί: «Αν ο δάκος δεν βρίσκει ελιές, σταματά να αναπαράγεται, όπως ακριβώς στη φύση. Δεν προβλέπουμε επακριβώς μια προσβολή, αλλά μπορούμε να δείξουμε πότε και πού υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες για να συμβεί.»
Χάρη στο cloud computing, η ομάδα του προσομοίωσε 20 χρόνια καθημερινών μεταβολών σε ελαιώνες της Πούλιας, με χωρική ανάλυση 250 μέτρων. Τα δεδομένα αυτά, που θα ήταν αδύνατο να συλλεχθούν επιτόπια, προσφέρουν ένα ανεκτίμητο εργαλείο στους γεωπόνους και τους φορείς αγροτικής πολιτικής.
Όπως τόνισε ο Πόντι, «ο δάκος έχει συγχρονιστεί πλήρως με τον κύκλο της ελιάς και μπορεί να αναπαράγεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, εφόσον υπάρχουν καρποί και κατάλληλο κλίμα. Άρα, η έγκαιρη παρακολούθηση, ακόμη και τον χειμώνα, είναι κρίσιμη».
Σε περιοχές όπως η Ανδαλουσία, το εργαλείο έδειξε ότι οι αλλαγές στη θερμοκρασία ήδη επηρεάζουν τη συμπεριφορά του εντόμου και την καρποφορία της ελιάς. Η ευφυής ανάλυση δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε νέες, τοπικά προσαρμοσμένες στρατηγικές φυτοπροστασίας.
Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των έργων TEBAKA και Med-Gold, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Καθώς οι δορυφόροι της NASA οδεύουν προς απόσυρση, η επιστημονική κοινότητα στρέφεται σε νέες πλατφόρμες, όπως οι δορυφόροι Sentinel του ESA, με στόχο την καθημερινή παρακολούθηση θερμοκρασιών.
Ωστόσο, η ανάγκη διατήρησης και ενίσχυσης των χρονοσειρών δεδομένων παραμένει, καθώς οι κλιματικές αλλαγές δεν ανήκουν στο μακρινό μέλλον και συμβαίνουν ήδη. «Οι στατιστικές αναλύσεις του παρελθόντος είναι χρήσιμες, αλλά πλέον δεν επαρκούν», καταλήγει ο Πόντι.
Πηγή oliveoiltimes.com
Για περισσότερες Ειδήσεις και όλα τα Αγροτικά νέα επισκεφθείτε το e-Agrotis.gr
