Λίπανση της Ελιάς

Η ελιά γενικά δεν θεωρείται απαιτητικό είδος και μπορεί να αναπτυχθεί σε μεγάλη ποικιλία εδαφικών τύπων. Η λίπανση αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της διαχείρισης του ελαιώνα και στοχεύει στη διατήρηση της καλής γονιμότητας και της φυσικής κατάστασης του εδάφους του ελαιώνα. Η κατάσταση του εδάφους έχει άμεση επίδραση στη συγκράτηση του νερού, στον αερισμό του και επιδρά στην ανάπτυξη όχι μόνο των ριζών, αλλά και των μικροοργανισμών.

Οι ανάγκες κάθε ελαιώνα για θρεπτικά στοιχεία εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες όπως η υγρασία του εδάφους, η χημική και μηχανική του σύσταση, η ποικιλία της ελιάς, η πυκνότητα φύτευσης, η ηλικία και παραγωγικότητα των δέντρων κ.λ.π.. Συνεπώς οι ποσότητες των λιπασμάτων και ο τρόπος εφαρμογής τους πρέπει να προσδιορίζονται κατά περίπτωση. Οι πραγματικές ανάγκες ενός ελαιώνα σε θρεπτικά στοιχεία εξακριβώνονται με τη βοήθεια αναλύσεων εδάφους και την εφαρμογή χημικής ανάλυσης φυτικών ιστών (φυλλοδιαγνωστικής).

Η λίπανση της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί είτε με ανόργανα λιπάσματα, είτε με οργανικά υλικά (ζωική κοπριά, κομπόστα ή χλωρή λίπανση).

Κοπριά: Η παραγωγή κοπριάς πραγματοποιείται με ανάμιξη των στερεών και υγρών ζωικών απορριμμάτων με κάποιο απορροφητικό υλικό (σανό, άχυρο κλπ). Η περιεκτικότητα της σε οργανική ουσία επηρεάζεται από το είδος του ζώου και τις συνθήκες συλλογής και διατήρησης.

Η κοπριά επιβάλλεται να εφαρμόζεται πάντα χωνεμένη και στις κατάλληλες ποσότητες γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος αποστράγγισης νιτρικών και εκπομπής αερίων από το έδαφος. Υπάρχει επίσης κίνδυνος επιβάρυνσης του εδάφους με οργανικούς ρύπους και βαρέα μέταλλα.

Η αγάπη του Ορέστη Στεφάνου για το περιβάλλον συνάντησε την αγάπη του για την μπίρα και οδήγησε στο πρώτο ηλιακό μικροζυθοποιείο της χώρας

Ο Θεσσαλονικιός Ορέστης Στεφάνου

Ο Θεσσαλονικιός Ορέστης Στεφάνου, αν και με σπουδές φιλόλογου και μεταπτυχιακό στην εφαρμοσμένη γλωσσολογία, επέλεξε να γίνει… καθηγητής στον ζύθο, παρόλο που μάλλον η διαδικασία αυτή τον έχει κάνει να αισθάνεται περισσότερο μαθητής, αφού μαθαίνει συνεχώς νέα πράγματα για την μπίρα. Σήμερα το Ηλιακό Μικροζυθοποιείο Ξάνθης διαθέτει τρεις ετικέτες -μπίρες φρέσκιες, απαστερίωτες και αφιλτράριστες- τη Θέρος, μια Summer Ale που ήταν και η πρώτη του μπίρα, τη Γαία, μια Irish Red Ale και την Έρεβος, μια σπάνια μαύρη μπίρα Bohemian Dunkel.

Η μηδική (επιστημονική ονομασία Medicago sativa) ή πολυετές τριφύλλι είναι το σημαντικότερο κτηνοτροφικό φυτό  στον κόσμο. Διεθνώς αναφέρεται ως “Alfalfa”, που σημαίνει “πατέρας όλων των τροφών” στα αραβικά. Καλλιεργείται σε περισσότερες από 70 χώρες, λόγω της μεγάλης προσαρμοστικότητας και των πολλαπλών χρήσεων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για βόσκηση αλόγων, προβάτων, αιγών, χοίρων, κοτόπουλων και αγελάδων γαλακτοπαραγωγής. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως σανό, ενσίρωμα, χλωρά λίπανση αλλά και σαν καλλιέργεια εδαφοκάλυψης. Η μηδική μπορεί επίσης να καταναλωθεί από τον άνθρωπο (οι φρέσκοι νεαροί βλαστοί, τα φύτρα και όχι οι σπόροι). Περιέχει υψηλά επίπεδα πολλών βασικών βιταμινών, όπως Α, Β, D, E, K και είναι πλούσιο σε μεταλλικά στοιχεία.

Έχει προταθεί ότι η μηδική έχει πολλές ανθρώπινες φαρμακευτικές ιδιότητες και βοηθά στην καταπολέμηση αρθρίτιδας, λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος, νεφρών, ουροδόχου κύστης και προστάτη. Χρησιμοποιείται επίσης για τη μείωση της χοληστερόλης. Η μηδική μπορεί επίσης να καταναλωθεί ως δισκίο ή κάψουλα, ως συμπλήρωμα διατροφής. Ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων FDA έχει εκδώσει οδηγία σύμφωνα με την οποία τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα θα πρέπει να αποφεύγουν να καταναλώνουν ωμά φύτρα μηδικής.

Μερικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι η μηδική είναι όντως η σημαντικότερη καλλιέργεια στον κόσμο, αν και το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής δεν καταναλώνεται άμεσα από ανθρώπους, όπως ας πούμε συμβαίνει με το σιτάρι και το κριθάρι. Εάν δεν υπήρχε η μηδική, η παγκόσμια βιομηχανία κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων (μεταξύ άλλων) θα ήταν διαφορετική, πιθανώς σημαντικά μικρότερη ή λιγότερο αποδοτική.

Κύκλος ζωής της καλλιέργειας μηδικής

Με λίγα λόγια, η μηδική μπορεί να σπαρθεί κατά το φθινόπωρο ή την άνοιξη. Ας υποθέσουμε ότι σπέρνουμε τους σπόρους κατά την άνοιξη του έτους 1. Εάν όλα πάνε καλά, περίπου 60-65 ημέρες αργότερα, μπορούμε κανονικά να κόψουμε την πρώτη μας κοπή μηδικής. Περίπου 35-45 μέρες αργότερα, μπορούμε να συγκομίσουμε τη δεύτερη κοπή και γενικά κάθε 35-45 ημέρες μπορούμε να παίρνουμε κοπές μέχρι αργά το φθινόπωρο (τέλος Οκτωβρίου – Νοεμβρίου) του έτους 1. Σε αυτό το σημείο, το φυτό θα αρχίσει να προετοιμάζεται για το χειμώνα. Συνήθως συρρικνώνεται και σταματά να αναπτύσσεται μέχρι την επόμενη άνοιξη (έτος 2). Εάν φροντίσουμε τα φυτά, κατά τη διάρκεια της περιόδου άνοιξη-αργά το φθινόπωρο του έτους 2 μπορούμε επίσης να κόβουμε τις κοπές τριφυλλιού κάθε 35-45 ημέρες. Το ίδιο ισχύει για τα έτη 3 και 4.

Οι περισσότεροι αγρότες σταματούν να καλλιεργούν μηδική μετά το 4ο έτος, επειδή η απόδοση έχει μειωθεί σημαντικά (μπορεί να μειώνεται κατά 15% κάθε χρόνο). Ωστόσο, έχουν αναφερθεί περιπτώσεις στις οποίες τα φυτά μηδικής εξακολουθούν να δίνουν αξιοσημείωτες αποδόσεις παραγωγής μετά από 6-7 χρόνια ή και περισσότερο. Οι περισσότεροι αγρότες οργώνουν και καταστρέφουν την καλλιέργεια στο τέλος του τέταρτου έτους και συνεχίζουν καλλιεργώντας ένα δημητριακό, στα πλαίσια της εναλλαγής καλλιεργειών.

Προετοιμασία εδάφους

Η προετοιμασία εδάφους για την καλλιέργεια της μηδικής ξεκινάει το καλοκαίρι του προηγούμενου έτους. Οι περισσότεροι αγρότες αρχίζουν με τη ρύθμιση του pH του εδάφους κοντά στο 6,5. Πολλοί αγρότες προσθέτουν στο έδαφος ασβέστη (μέσω βαθιάς άροσης) σε ποσότητα 3-4 τόνων ανά εκτάριο ή 300-400 κιλά ανά στρέμμα (ζητήστε οδηγίες από έναν αδειούχο Γεωπόνο στην περιοχή σας πριν κάνετε οτιδήποτε). Το ασβέστιο πιστεύεται ότι αυξάνει τη δραστηριότητα των βακτηρίων Rhizobium που δεσμεύουν το άζωτο, ενώ λειτουργεί και ως εδαφοβελτιωτικό. Ορισμένοι αγρότες προσθέτουν επίσης 2-3 τόνους κοπριάς ανά εκτάριο (200-300 κιλά ανά στρέμμα) και οργώνουν βαθιά κοντά στην ημέρα της σποράς. (Λάβετε υπόψη ότι 1 τόνος = 1000 κιλά = 2.200 λίβρες και 1 εκτάριο = 10 στρέμματα = 10.000 τετραγωνικά μέτρα). Πρέπει να λάβουμε υπόψη την κατάσταση του εδάφους του χωραφιού μας μέσω ετήσιων εδαφολογικών ελέγχων, προτού εφαρμόσουμε οποιαδήποτε μέθοδο λίπανσης ή καλλιέργειας. Γενικά, κατά την καλλιέργεια της μηδικής, το τελευταίο όργωμα πραγματοποιείται συνήθως την ημέρα πριν από τη σπορά.

Πώς να λιπάνετε τα φυτά Μηδικής – Λίπασμα για Τριφύλλι

Τα τριφύλλια λαμβάνουν επαρκή παροχή αζώτου από τη συμβιωτική σχέση τους με τα βακτήρια Rhizobium που δεσμεύουν το άζωτο της ατμόσφαιρας και το εναποθέτουν στο έδαφος. Το μέσο εκτάριο (10 στρέμματα) της μηδικής θα προσθέσει περίπου 1100 λίβρες (500 kg) αζώτου ανά έτος. (Λάβετε υπόψη ότι 1 τόνος = 1000 κιλά = 2.200 λίβρες και 1 εκτάριο = 10 στρέμματα = 10.000 τετραγωνικά μέτρα). Κατά συνέπεια, στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει ελάχιστη ανάγκη χρήσης αζωτούχων λιπασμάτων. Ωστόσο, τα φυτά μηδικής συνήθως υποφέρουν από ανεπάρκεια φωσφόρου. Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα της ανεπάρκειας φωσφόρου είναι οι υποανάπτυκτες ρίζες και τα φύλλα που γίνονται μπλε -πράσινα. Πολλοί αγρότες προσθέτουν φώσφορο στο χωράφι κατά τη σπορά, ενώ άλλοι προτιμούν να προσθέσουν 350 λίβρες (160 kg) P2O5 ανά εκτάριο μία φορά το χρόνο (16 κιλά ανά στρέμμα), συνήθως προς το τέλος του χειμώνα (Ιανουάριος-Φεβρουάριος). Πολλοί αγρότες προσθέτουν κοπριά στο χώμα λίγο πριν τη σπορά και στη συνέχεια κάθε 2-3 κοψίματα, ειδικά κατά τη διάρκεια του 2ου και του 3ου έτους της καλλιέργειας.

Ωστόσο, αυτές είναι απλά μερικές κοινές πρακτικές λίπανσης και δεν θα πρέπει να ακολουθούνται χωρίς να κάνετε τη δική σας έρευνα. Κάθε έδαφος είναι διαφορετικό και έχει διαφορετικές ανάγκες. Είναι ωφέλιμο να ελέγχετε το έδαφός σας τουλάχιστον μία φορά το χρόνο και να προβείτε σε διορθωτικές ενέργειες μετά από διαβούλευση με έναν ειδικό.

Το νερό που χρησιμοποιείται για τον ψεκασμό διαφόρων φυτοφαρμάκων επηρεάζει τη σταθερότητα του διαλύματος αλλά και το πόσο καιρό το παρασιτοκτόνο αυτό  παραμένει δραστικό όσο βρίσκεται μέσα στο ψεκαστικό διάλυμα.   

Τι συμβαίνει στην δεξαμενή όταν αναμιγνύουμε το φυτοφάρμακο με το νερό ; Τι συμβαίνει αν βρέξει και καθυστερήσουμε το ψεκασμό ;  Μήπως μέχρι να ολοκληρωθεί ο ψεκασμός όλης της καλλιέργειας, πέρασε πολύς χρόνος ; 

Πώς το pH του ψεκαστικού υγρού επηρεάζει την καλλιέργεια ;

Γενικά, η απώλεια της αποτελεσματικότητας οφείλεται στην υδρόλυση και ο ρυθμός υδρόλυσης προσδιορίζεται από το pH, την δραστική ουσία του παρασιτοκτόνου, τον χρόνο έκθεσης του φυτοφαρμάκου μέσα στην δεξαμενή και από την θερμοκρασία. Τα εντομοκτόνα συνήθως είναι αυτά που απαιτούν χαμηλότερα pH σε σχέση με τα μυκητοκτόνα και τα ζιζανιοκτόνα.

Για το 90% όλων των «ήσυχων» οίνων αναμένεται αύξηση των δασμών τουλάχιστον κατά 9%

Μετά την «απόψυξη» των ειδικών φόρων κατανάλωσης στο αλκοόλ, ο βρετανικός κλάδος οίνου και οινοπνευματωδών ποτών, ανησυχεί από την αντιπαραγωγική αύξηση της φορολογίας, σε αυτήν την περίοδο του ήδη σημαντικού πληθωρισμού.

Από την 1η Αυγούστου 2023, οι φόροι στα αλκοολούχα ποτά στο Ηνωμένο Βασίλειο θα παρουσιάσουν απότομη αύξηση με την αναστολή του παγώματος των ειδικών φόρων κατανάλωσης (που διατηρείται από το 2020).

«Οι φόροι σε όλα τα αλκοολούχα προϊόντα που παράγονται ή εισάγονται στο Ηνωμένο Βασίλειο θα αυξηθούν σύμφωνα με τον Δείκτη Τιμών Λιανικής RPI, που μετρά τον πληθωρισμό», ανακοίνωσε στις 15 Μαρτίου ο υπουργός Οικονομικών, Jeremy Hunt, κατά την παρουσίαση, του ανοιξιάτικου προϋπολογισμού. Υπερασπιζόμενη ένα μέτρο εθνικής αλληλεγγύης, η βρετανική κυβέρνηση ανακοινώνει ότι «θα νομοθετήσει για την τροποποίηση της δομής των δασμών στα αλκοολούχα προϊόντα, δημιουργώντας τυποποιημένες φορολογικές κλάσεις για το αλκοόλ κατ’ όγκο. Η κυβέρνηση θα εισαγάγει επίσης δύο νέες μειώσεις και μεταβατικές ρυθμίσεις για ορισμένα αμπελοοινικά προϊόντα».

Όπως επισημαίνει η ΚΕΟΣΟΕ σε σχετική της ανάρτηση, σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις από τη Βρετανική Ένωση Εμπορίου Οίνου και Αλκοολούχων ποτών (WSTA), «για το 90% όλων των ήσυχων οίνων αναμένεται αύξηση των δασμών τουλάχιστον κατά 9%. Στην περίπτωση μιας φιάλης οίνου 75 cL στους 12,5° alc, το WSTA υπολογίζει αύξηση του φόρου κατά 20%, δηλαδή 44 σεντς για να φτάσει τις 2,67 λίρες (50 σεντς και 3,04 ευρώ). Καλά νέα για τις σαμπάνιες και τα crémants, αφού οι φόροι αντίθετα θα μειωθούν για τα αφρώδη κρασιά. Έτσι ο αναβράζων οίνος με 12°alc θα σημειώσει πτώση 19 πένες, για να φτάσει τις £2,67 (-7%). 

Η μεγαλύτερη αύξηση από το 1975

Καθώς ο πληθωρισμός επιβαρύνει τα νοικοκυριά, η WSTA εκφράζει τη λύπη της σε ένα δελτίο τύπου για αυτές τις αυξήσεις που θα επηρεάσουν 33 εκατομμύρια καταναλωτές οίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και θα «τιμωρήσουν τους βρετανούς καταναλωτές. Οποιαδήποτε αύξηση των φόρων για το αλκοόλ θα τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό, τον οποίο η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι θέλει να μειώσει».

«Αυτή είναι η μεγαλύτερη αύξηση στην φορολογία των οίνων από το 1975», επικρίνει ο Μάιλς Μπιλ, ο γενικός διευθυντής της WSTA, προσθέτοντας: «Αυτός ο προϋπολογισμός έρχεται σε άμεση αντίθεση με αυτό που η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι προσπαθεί να αντιμετωπίσει. Θα τροφοδοτήσει περαιτέρω τον πληθωρισμό. Θα φέρει περισσότερη δυστυχία στους καταναλωτές. Και θα βλάψει τις επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, ειδικά εκείνες στην αλυσίδα εφοδιασμού φιλοξενίας, οι οποίες εξακολουθούν να προσπαθούν να ανακάμψουν από την πανδημία».

Πηγή www.in.gr

Ένα ταξίδι γνώσης είναι η ζωή του 60χρονου Παναγιώτη Μπάκα από τα Σερβιανά Ιωαννίνων, ιδιοκτήτη Σχολής οδηγών, που από μικρή ηλικία είχε έμφυτη κλίση στις κατασκευές και στα μαστορέματα.

Μετά το στρατό, το 1980, στο μυαλό του Παναγιώτη Μπάκα μπήκε η ιδέα να φτιάξει το δικό του ελικόπτερο!

Οι γνώσεις ήταν περιορισμένες, καθώς ήταν απόφοιτος λυκείου, ενώ την εποχή εκείνη το ίντερνετ σαν τεχνολογία που ξέρουμε σήμερα δεν υπήρχε, ώστε να βρει ιδέες και σχέδια που θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν στην κατασκευή του ελικοπτέρου.

Το πρώτο βήμα ήταν σχετικά εύκολο για τον ίδιο. Βρήκε βιβλία και συγγράμματα από πανεπιστήμια, άρχισε να διαβάζει και ταυτόχρονα σχεδίαζε το κατασκευαστικό και μηχανικό κομμάτι του ελικοπτέρου.

Μια δεκαετία αργότερα, το 1990 το πρωτότυπο ελικόπτερο ήταν έτοιμο να πετάξει! Πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στο παλαιό αεροδρόμιο Κατσίκας και όλο αγωνία περίμεναν το ελικόπτερο να απογειωθεί! Πράγματι εκείνη την ημέρα Παναγιώτης τα κατάφερε, το ελικόπτερο ξεκόλλησε από το έδαφος και πήρε ύψος 5 μέτρων, οπότε όλοι άρχισαν να χειροκροτούν. Το πρόσωπο του νεαρού τότε κατασκευαστή έλαμπε από χαρά, το όνειρο του είχε γίνει πραγματικότητα …

Ο 60χρονος από τα Ιωάννινα Παναγιώτης Μπάκας που κατασκευάζει ελικόπτερα (photo/newsbomb.gr)

Η διαδρομή προς την επιτυχία δεν ήταν τόσο εύκολη, εξαντλητικές ώρες δοκίμων, δύσκολες εξισώσεις, που έπρεπε να βρει την λύση, ώστε το ελικόπτερο να μπορεί να πετάξει…

Οι αποτυχίες πολλές … οι αστοχίες υλικών, η καταστροφή τμημάτων του ελικοπτέρου κατά τις δόκιμες ήταν καθημερινό φαινόμενο. Όμως το πείσμα, η θέληση και το μεράκι για την κατάκτηση του στόχου του έδωσαν την δύναμη, που χρειαζόταν.

Σήμερα σαράντα χρονιά μετά ο 60χρονος κατασκευαστής έχει φτιάξει το δεύτερο του ελικόπτερο. Πρόκειται για ένα μονοθέσιο ελικόπτερο με φτηνά υλικά του εμπορίου, φέρει κινητήρα αυτοκίνητου με πολλές τροποποιήσεις και εφαρμογή κατασκευαστικών καινοτομιών.

Το μίνι ελικόπτερο είναι σχεδιαστικά και κατασκευαστικά MADE ΙΝ GREECE και είναι μοναδικό καθώς το πρωτότυπο που έφτιαξε δεν είναι αντίγραφο κάποιου αλλού ελικοπτέρου, όπως ο ίδιος δηλώνει.

Μάλιστα πολλές φόρες τον επισκέφθηκαν φοιτητές και καθηγητές από το Πολυτεχνείο για να μάθουν και να ερευνήσουν τις καινοτομίες που εφαρμόζει στο πρωτότυπο ελικόπτερο.

Ένας δάσκαλος οδήγησης που κατασκευάζει ελικόπτερα

Η φήμη του Παναγιώτη Μπάκα έχει φτάσει και στο εξωτερικό καθώς Ιταλοί, Αυστραλοί  επιχειρηματίες και επιστήμονες από το Μεξικό ήρθαν στα Σερβιανά Ιωαννίνων για να του προτείνουν συνεργασία, ακόμη και να αγοράσουν το όλο πρότζεκτ, κάτι βέβαια που αρνήθηκε! Ο λόγος, όπως μας εξήγησε είναι απλός, το μίνι ελικόπτερο είναι ελληνικό προϊόν και κάποια μέρα, αφού ολοκληρώσει τις προβλεπόμενες δόκιμες και τις ώρες πτήσης μέχρι να πάρει πιστοποίηση, ίσως καταφέρει να το βγάλει στην παραγωγή μέσω κάποιας ελληνικής βιομηχανίας.

Μεγάλη ήταν και η βοήθεια της συζύγου του Αναστασίας, που στα δύσκολα και βαριά τμήματα του ελικοπτέρου, αναλάμβανε δράση μετά τα οικιακά! ”Ήταν ο Αρχιμάστορας”, λέει χαρακτηριστικά ο Παναγιώτης Μπάκας, ”η σύζυγος μου έμαθε όλα τα μηχανικά μέρη του ελικοπτέρου”.

Πηγή – ertnews.gr

Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Ο Βορδιγάλειος Πολτός είναι ένα βιολογικό μυκητοκτόνο διάλυμα που μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε σε ορισμένες καλλιέργειες για να προλάβουμε την εξάπλωση και να ελέγξουμε μερικές μυκητολογικές και βακτηριακές ασθένειες. Είναι ένας συνδυασμός γαλαζόπετρας και ασβέστη διαλυμένα στο νερό. Μπορείτε να αγοράσετε ένα έτοιμο σκεύασμα ή να φτιάξετε το δικό σας, πολύ εύκολα στις δόσεις που χρειάζεστε με φθηνά υλικά που μπορείτε εύκολα να προμηθευτείτε Οι καλύτερη εποχή για να εφαρμόσουμε τον βορδιγάλειο πολτό είναι το φθινόπωρο και η άνοιξη με σκοπό να προστατεύσουμε τα φυτά μας από παθογόνους μύκητες που μπορούν να τα μολύνουν και έτσι να ελαχιστοποιήσουμε τα συμπτώματα και τις ζημιές. 

Ο πολτός αυτός προλαμβάνει ασθένειες όπως ο περονόσπορος και ωίδιο στο αμπέλι και την μαύρη κηλίδωση στην τριανταφυλλιά. Επίσης, μπορεί να προλάβει ορισμένες ασθένειες που οφείλονται σε βακτήρια, όπως το βακτηριακό κάψιμο στην αχλαδιά και τη μηλιά. Όταν εφαρμόσουμε ψεκασμούς με βορδιγάλειο πολτό την κατάλληλη στιγμή σε αυτές τις καλλιέργειες, οι ασθένειες που προαναφέρθηκαν μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά.

Ο τρόπος δράσης του Βορδιγάλειου πολτού

Η δράση του βορδιγάλειου πολτού επιτυγχάνεται με τη βοήθεια των ιόντων χαλκού (Cu2+) που υπάρχουν σ’ αυτό. Τα ιόντα αυτά επηρεάζουν ένζυμα στα σπόρια των μυκήτων κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αναστέλλεται η βλάστησή τους. Αυτό σημαίνει πως ο βορδιγάλειος πολτός θα πρέπει να χρησιμοποιείται προληπτικά, πριν χτυπήσει η μυκητολογική ασθένεια.

Είναι απαραίτητο τα φυτά να ψεκάζονται μέχρι απορροής και να καλύπτονται πλήρως με τον ψεκασμό. Προσκολλάται για μεγάλο διάστημα στο φύλλωμα του φυτού και δεν απομακρύνεται κατά τη διάρκεια της βροχής, αν και μακροπρόθεσμα ξεπλένεται από αυτή. Συνήθως, εφαρμόζεται μόνο μία φορά το χρόνο, το χειμώνα, αλλά προληπτικά εφαρμόζεται και την άνοιξη πριν τις μυκητολογικές εξάρσεις.

Σε ποιες καλλιέργειες χρησιμοποιείται;

Εκτός από τη χρήση του για τον προληπτικό έλεγχο μυκητολογικών ασθενειών στο αμπέλι, ο βορδιγάλειος πολτός χρησιμοποιείται επίσης για τον έλεγχο του περονόσπορού της πατάτας, του εξώασκου της ροδακινιάς, του φουζικλάδιου της μηλιάς, του βακτηριακού καψίματος της αχλαδιάς, του κυκλοκονίου της ελιάς. Έχει έγκριση για χρήση σε βιολογικές καλλιέργειες και χρησιμοποιείται συχνά από μικρούς καλλιεργητές και ερασιτέχνες κηπουρούς που δε θέλουν να ψεκάζουν τα φυτά τους με εμπορικά τοξικά σκευάσματα.

Αναλυτικά για το αμπέλι θα χρησιμοποιήσουμε βορδιγάλειο πολτό σε αναλογία 1,2-1,2-100, για τις ροδακινιές και τις αμυγδαλιές θα χρησιμοποιήσουμε αναλογία 0,5-0,5-100 για τις αχλαδιές και τις μηλιές 0,5-1-100 για την πατάτα και τις ελιές 1,2-1,2-100. Παρακάτω θα δούμε τι σημαίνουν αυτές οι αναλογίες και πως μπορείτε να υπολογίσετε τις ποσότητες γαλαζόπετρας και ασβέστη που χρειάζεστε για να φτιάξετε μόνοι σας το διάλυμά σας.

Πώς θα φτιάξω βορδιγάλειο πολτό για τα φυτά μου;

Για την
παρασκευή του βορδιγάλειου πολτού θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε γαλαζόπετρα,
σβησμένο ασβέστη και νερό. Γαλαζόπετρα μπορούμε να βρούμε σε
κέντρα κήπου και καταστήματα γεωργικών εφοδίων, ενώ τον ασβέστη μπορούμε να τον
προμηθευτούμε από μια μάντρα οικοδομικών υλικών. Η μέθοδος παρασκευής είναι
πολύ εύκολη και μπορεί να την κάνει ο οποιοσδήποτε εύκολα μόνος του στο σπίτι.

 Στις
περισσότερες εφαρμογές μας χρησιμοποιούμε βορδιγάλειο πολτό συγκέντρωσης
περίπου 1%. Γενικά για να παρασκευάσουμε βορδιγάλειο πολτό με συγκέντρωση
1% θα πρέπει να αναμείξουμε γαλαζόπετρα, ασβέστη
και νερό σε αναλογίες 1-1-100. Το πρώτο νούμερο αντιπροσωπεύει
την συγκέντρωση γαλαζόπετρας στο διάλυμα, το δεύτερο νούμερο αντιπροσωπεύει την
συγκέντρωση ασβέστη και το τρίτο το νερό.

 

Με απλά
λόγια, για να παρασκευάσουμε βορδιγάλειο πολτό 1% (1-1-100) θα πρέπει να
διαλύσουμε 100 γραμμάρια γαλαζόπετρας και 100 γραμμάρια ασβέστη σε 10 λίτρα
νερού. Με βάση αυτή την αναλογία μπορούμε να
υπολογίσουμε τις δόσεις γαλαζόπετρας και ασβέστη για κάθε ποσότητα όγκου που
θέλουμε να ψεκάσουμε και για κάθε δοχείο ή ψεκαστήρα που θέλουμε να γεμίσουμε.
Ας δούμε αναλυτικά τα βήματα:

 

1.     Διαλύουμε 100
γραμμάρια γαλαζόπετρας (αφού πρώτα την έχουμε θρυμματίσει) σε 5 λίτρα νερού.
Για να διαλυθεί πλήρως και για να μην μείνουν συσσωματώματα στο διάλυμα, την
τοποθετούμε σε λινάτσα και αναδεύομαι καλά στο νερό μέχρι να διαλυθεί τελείως.
Στην λινάτσα δεν θα πρέπει να παραμείνουν συσσωματώματα.

2.     Διαλύουμε 100
γραμμάρια ασβέστη σε 5 λίτρα νερού σε ένα ξεχωριστό δοχείο.

3.     Ανακατεύοντας το
διάλυμα του ασβέστη με ένα ξύλινο κοντάρι, για να αποφύγουμε την καθίζηση
ιζήματος, το χύνουμε αργά και σταθερά στο δοχείο που έχουμε τη διαλυμένη
γαλαζόπετρα. Αν χρειαστεί προσθέτουμε νερό μέχρι να συμπληρωθούν 10 λίτρα
διαλύματος.

4.     Προσθέτουμε στο
διάλυμα 100 γραμμάρια σαπουνιού για να βελτιώσουμε τη διαβρεκτική ικανότητα.

5.     Γεμίζουμε τον
ψεκαστήρα με το διάλυμα περνώντας το πρώτα από μια υφασμάτινη σήτα (τουλπάνι)
ώστε να συγκρατήσει μικρούς σβώλους και συσσωματώματα που σχηματίστηκαν σε αυτό
και να μην περάσουν στο ψεκαστικό υγρό.

 

Από τη
στιγμή που το παρασκευάσουμε πρέπει να το χρησιμοποιήσουμε άμεσα καθώς χάνει την
αποτελεσματικότητά του όσο περνά ο χρόνος και δεν αποθηκεύεται. Ψεκάζουμε με
αυτό όλα τα τμήματα των φυτών, το στέλεχος, το βλαστό και σημεία από τομές και
κλαδέματα ώστε να τα προστατεύσουμε. Συνηθίζεται να ψεκάζουμε δέντρα
με βορδιγάλειο πολτό μετά το κλάδεμα για να μη μολυνθούν οι
πληγές. Επίσης, ο βορδιγάλειος πολτός δεν συνδυάζεται με άλλα μυκητοκτόνα και
εντομοκτόνα σκευάσματα.

Δεν ψεκάζουμε με βορδιγάλειο πολτό όταν το δέντρο ή τα φυτά μας έχουν
σχηματίσει πλήρως το φύλλωμά τους γιατί μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα σε αυτό.
Το διάλυμα αυτό μπορεί να είναι επιβλαβές για τα ψάρια, τα οικόσιτα ζώα και
τους γεωσκώληκες, λόγω της πιθανής συσσώρευση χαλκού στο έδαφος.

  

Μία από τις σπουδαιότερες γεωργικές εργασίες, αναμφισβήτητα είναι η λίπανση των καλλιεργουμένων φυτών. Ο μεγάλος Ρώσος φυσιολόγος Τιμιριάζεφ έλεγε: ”Η τέχνη της γεωργίας επικεντρώνεται σε ένα σημείο. Στη θρέψη και τη λίπανση των φυτών”. Άνθρωποι και ζώα εξαρτώνται από τα φυτά για την τροφή τους και τα φυτά εξαρτώνται από τα θρεπτικά στοιχεία, τα στοιχεία της ζωής, για την ανάπτυξη και την απόδοσή τους.

Τα θρεπτικά αυτά στοιχεία, ούτε δημιουργούνται ούτε χάνονται, απλά αλλάζουν τη χημική τους μορφή και κυκλοφορούν από θέση σε θέση. Αυτή η αέναη κυκλοφορία των θρεπτικών στοιχείων (ανακύκληση) στη φύση αποτελεί το βασικό θεμέλιο της ζωής. Η ανακύκληση η οποία γίνεται στη φύση, είτε αυτόματα, είτε με παρεμβάσεις των ανθρώπων, διασφαλίζει σε μικρό ή μεγάλο βαθμό την αειφορία.

Πολλές από τις επεμβάσεις των ανθρώπων στο χειρισμό εδάφους και φυτών αποσκοπούν σ΄ αυτή την ανακύκληση για τη διατήρηση της γονιμότητας των εδαφών. Η διατήρηση της γονιμότητας των εδαφών, κύριο μέλημα των εδαφολόγων, είναι μια ολόκληρη επιστήμη που βρίσκεται συνεχώς σε δυναμική κατάσταση.

Το έδαφος είναι πολύπλοκο τριφασικό σύστημα που αποτελείται από τη στερεή, υγρή και αέρια φάση. Η στερεή φάση περιλαμβάνει οργανικά και ανόργανα τεμαχίδια, που περιέχουν αποθέματα θρεπτικών στοιχείων σε οργανικές ή ανόργανες μορφές. Η ανοργανοποίηση οργανικών πηγών παρέχει θρεπτικά στοιχεία σε διαθέσιμες για τα φυτά μορφές.

η αμειψισπορά αναφέρεται από τον μεν Βιργίλιο ως ‘mutato sidere‘  και από τον Πλίνιο ως ‘Ordo‘

Άλλα φυσικά λιπάσματα 

Εκτός από την κόπρο, οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν και άλλα φυσικά λιπάσματα. Έτσι αναμείγνυαν την ιλύ με τέλματα και άγρια χόρτα που προέρχονταν από τα σκαλίσματα. Τα σκουπίδια και τα απορρίμματα των βυρσοδεψείων χρησιμοποιούνταν ιδίως για τα καρποφόρα δένδρα. Τα χλωρά λιπάσματα, ήτοι χόρτα των αγρών τα οποία θάβονταν με τα εαρινά κυρίως οργώματα. Πρέπει να σημειωθεί ότι προς διαφύλαξη της γονιμότητας των καλλιεργούμενων εδαφών και εξασφάλιση μιας κάποιας αειφορίας, οι αρχαίοι Έλληνες απαγόρευαν τη βόσκηση ζώων εντός των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Η απαγόρευση ίσχυε ακόμη και για τα χωράφια που βρίσκονταν σε αγρανάπαυση.

Στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία, έσπερναν το φθινόπωρο κουκιά, ίσως και άλλα ψυχανθή, τα οποία παράχωναν με το όργωμα όταν αυτά βρίσκονταν στην άνθηση (‘…ο δε κύαμος ώσπερ ελέχθη και άλλως ού βαρύ και έτι κοπρίζειν δοκεί την γήν δια μανότητα και ευσηψίαν, διό και οι περί Μακεδονίαν και Θετταλίαν όταν ανθώσιν ανατρέπουσι τας αρούρας’: τα κουκκιά όπως ακριβώς ειπώθηκε και διαφορετικά φαίνεται ότι λιπαίνουν το έδαφος χωρίς να το επιβαρύνουν λόγω του ότι το κάνουν χαλαρότερο και γιατί σαπίζουν εύκολα, γι΄αυτό και αυτοί που κατοικούν γύρω από τη Μακεδονία  και τη Θεσσαλία, όταν ανθίζουν τα κουκιά οργώνουν τα χωράφια). Γνωστή είναι εξάλλου η λαϊκή παροιμία κατά την οποία το έδαφος προτρέπει το αφεντικό του να το λιπάνει με τη φράση: ‘ή κούπρισέ με ή κούκκισέ με’. Τέλος, ως χλωρά λίπανση θεωρούνταν και τα πίπτοντα φύλλα των φυλλοβόλων δένδρων.

Αγρανάπαυση 

Η λίπανση δια της αγραναπαύσεως (νεός ή νειός δηλαδή νέα γή). Κατά την αρχαιότητα, ενώ όπως προαναφέρθηκε δεν εφαρμοζόταν η αμειψισπορά (εναλλαγή καλλιεργειών), εφαρμοζόταν με μεγάλη συχνότητα η αγρανάπαυση. Παρατηρήθηκε, ότι ύστερα από μακρά περίοδο καλλιέργειας, η παραγωγή ενός αγρού που σπερνόταν κάθε χρόνο, γινόταν επί μάλλον και μάλλον μικρότερη. Το έδαφος εγήρασκε όπως και οι άνθρωποι και το εγκατέλειπαν για να πάνε λίγο μακρύτερα και να καλλιεργήσουν άλλο έδαφος, το οποίο ήταν ακόμη παρθένο.

Ύστερα από παρέλευση πολλών ετών, οπότε ο πρώτος εγκαταλειφθείς αγρός ανελάμβανε και έπαιρνε την όψη παρθένου εδάφους, επανήρχοντο σ’ αυτόν και εύρισκαν ότι μπορούσε να παράγει αρκετά καλή σοδειά. Βέβαια στα εδάφη αυτά, το γήρας επανερχόταν ταχύτερα. Την μέθοδο της αγρανάπαυσης όπως είναι γνωστό έχει υιοθετήσει σήμερα και η Ευρωπαϊκή Ένωση και την ενθαρρύνει με τη χορήγηση ειδικών επιδοτήσεων.

Η καύση ξύλων και χόρτων

Όταν παρατηρούσαν ότι η γη αδυνάτιζε και δεν μπορούσε να παρέχει τροφή ακόμα και στα αγριόχορτα, τότε μεταχειρίζονταν ένα έσχατο μέσο. Συγκέντρωναν στο άγονο αυτό χωράφι ξηρά ξύλα, κλαδιά και άγρια χόρτα και τα έκαιγαν. Η στάχτη άφηνε στο έδαφος ανόργανα θρεπτικά στοιχεία και κυρίως κάλιο. Η μέθοδος όμως αυτή προκαλούσε καταστροφή της οργανικής ουσίας των εδαφών, η οποία στα περισσότερα των Ελληνικών εδαφών βρίσκεται σε χαμηλά έως πολύ χαμηλά επίπεδα.

Τα ορυκτά λιπάσματα 

Οι αρχαίοι Έλληνες, αν και γνώριζαν και τα ορυκτά λιπάσματα, τα χρησιμοποιούσαν πολύ λιγότερο. Πολλές φορές η απλή ανάμιξη γαιών καλυτερεύει το έδαφος. Ένα πολύ ελαφρό χαλαρό έδαφος μπορούσε να καταστεί συνεκτικότερο, ενώ ένα βαρύ αδιαπέρατο να καταστεί ελαφρότερο και περισσότερο διαπερατό. (‘Μίσγειν δε και την γήν την εναντίαν οίον, τη βαρεία την κούφην και την κούφη την βαρείαν και την λεπτήν τη πιείρα ωσαύτως δε και την ερυθράν και την λευκήν και εί τις άλλη εναντιότης‘: αναμειγνύουν τους διαφόρους τύπους του εδάφους, όπως το ελαφρύ με το βαρύ και το βαρύ με το ελαφρύ και το άγονο με το γόνιμο, με τον ίδιο τρόπο και το ερυθρό με το λευκό και όποια άλλη διαφορετικότητα υπάρχει).

Ο Πλίνιος αναφέρει τη χρήση της λευκής αργίλου, η οποία αναμφίβολα ισοδυναμεί με την αργιλλασβέστωση. Πιστεύεται ότι η Αθηναϊκή γιορτή των Σκιροφορείων, σχετιζόταν με τη χρησιμοποίηση από τους Έλληνες γεωργούς της γύψου και της ασβέστου. Τα δύο αυτά ορυκτά χρησιμοποιούνται και σήμερα στη σύγχρονη γεωργία. Η γύψος χρησιμοποιείται στην εξυγίανση αλατούχων εδαφών, ενώ η άσβεστος στη διόρθωση της οξύτητας (pH) πολύ όξινων εδαφών.

Χρησιμοποιείται επίσης σε ασβεστόφιλα φυτά όπως είναι η μηδική. Το ασβέστιο δε υπό μορφή διαφόρων ανόργανων και οργανικών σκευασμάτων, χρησιμοποιείται ευρύτατα σήμερα κυρίως στη δενδροκομία, αλλά και στη λαχανοκομία, για την αντιμετώπιση πληθώρας φυσιολογικών ανωμαλιών οι οποίες σχετίζονται με έλλειψη ασβεστίου, ή με μη ισόρροπη σχέση αυτού με άλλα στοιχεία και κυρίως του αζώτου, του καλίου και του μαγνησίου. Η χρησιμοποίηση των σκευασμάτων αυτών γίνεται είτε με ψεκασμούς του φυλλώματος και των καρπών επί των δέντρων, είτε με την εμβάπτιση των καρπών μέσα σε διαλύματα των διαφόρων σκευασμάτων μετά τη συγκομιδή.

” ή κούπρισέ με ή κούκκισέ με ”

Τα χημικά λιπάσματα 

Η χρήση των χημικών λιπασμάτων εμφανίστηκε για πρώτη φορά με τη χρησιμοποίηση νίτρου στην Ερέτρια και στην Αίγυπτο. Το νίτρο μάλιστα έφερε την ονομασία ”λίτρον”. Πότιζαν τις κράμβες με νιτρικά ύδατα για να τις κάνουν τρυφερότερες. Αναφέρεται μάλιστα ότι η κράμβη η οποία καλλιεργείτο στην Ερέτρια, την Κύμη και τη Ρόδο, έφερε το όνομα ”αλμυρίς”. Σε ποιά εποχή έγινε η χρήση αυτή του νίτρου, δεν το γνωρίζουμε.

Αρχή της λίπανσης εδάφους – φυτού 

Κατά την εφαρμογή των λιπασμάτων στο έδαφος υπάρχουν δύο βασικές αρχές λίπανσης: Η λίπανση των καλλιεργειών και η λίπανση του εδάφους. 

Η λίπανση των καλλιεργειών εφαρμόστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα από τον Liebig. Κατά τον Liebig. θα πρέπει να προσδιοριστούν οι ποσότητες των θρεπτικών που προσλαμβάνονται από τις καλλιέργειες και στη συνέχεια να λιπαίνουμε με τις ποσότητες αυτές. Σήμερα, όταν ο γεωργός εφαρμόζει θρεπτικά στοιχεία, είτε σε οργανική είτε σε ανόργανη μορφή, είναι κατά πρώτο λόγο το έδαφος που λιπαίνεται και όχι το φυτό. Μόνο έμμεσα μέσω του εδάφους οι καλλιέργειες επωφελούνται από τις εισροές που έχουν εφαρμοστεί. Το έδαφος λειτουργεί ως ένα σύστημα μετατροπών που αποθηκεύει, μεταβάλλει, εναλλάσσει και μεταφέρει θρεπτικά στοιχεία.

Οι αρχαίοι Έλληνες κατά την εφαρμογή των διαφόρων λιπάνσεων, απέβλεπαν κυρίως στη λίπανση του εδάφους (καύση ξύλων, αγρανάπαυση, χλωρά λίπανση, χρήση κοπριάς, εφαρμογή ορυκτών). Ωστόσο και τα φυτά δεν ήταν έξω από το ενδιαφέρον τους. Η μη εφαρμογή ισχυρής κοπριάς στα σιτηρά για την αποφυγή πλαγιάσματος, η επιλεκτική εφαρμογή των διαφόρου προελεύσεως κόπρων στα διάφορα φυτά, δείχνει τη φροντίδα τους για αναβάθμιση της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων. Π.χ. η πίστη του Θεόφραστου ότι η κόπρος των χοίρων κάνει τα ξινά ρόδια γλυκά και η χρήση νίτρου για να βελτιωθεί η υφή στις κράμβες, δείχνουν την προσπάθειά τους, παράλληλα με τη διατήρηση της γονιμότητας των εδαφών, να αναβαθμίσουν και την ποιότητα των προϊόντων.

Γράφουν

Δ. Στυλιανίδης1, Θ. Σωτηρόπουλος2 
1Επ. Δ/ντής Ινστιτούτου Φυλλοβόλων Δένδρων,2Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Βιβλιογραφία

Λέτσας Α. 1957. Μυθολογία της γεωργίας .Τόμος ΙΙΙ. σελ. 291-297.
Παπασωτηρίου Δ. 1952. Η πρακτική Γεωπονία. Έκδοση Σ. Σπύρου. Σελίδες 689.
Στυλιανίδης Δ., Σιμώνης Α., Συργιαννίδης Γ. 2002, Θρέψη-λίπανση φυλλοβόλων οπωροφόρων δένδρων. Εκδόσεις Σταμούλη. Σελίδες 675.

Πηγή – worldagronomists.blogspot.com