Τι είναι το «Υπέρπυκνο Σύστημα Φύτευσης» της ελιάς και πώς θα βοηθήσει στην επίλυση του προβλήματος της ακαρπίας; – Καθηγητής Δενδροκομίας εξηγεί

Ανοδικές είναι οι τιμές του ελαιόλαδου, προκαλώντας πονοκεφάλους στους καταναλωτές, όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά παγκοσμίως, με αποτέλεσμα από βασικό καθημερινό διατροφικό προϊόν για τις παραμεσογειακές χώρες, να γίνεται πλέον είδος πολυτελείας.

Τιμές πώλησης από τον παραγωγό, που ξεκινούν από τα 9,50 ευρώ το λίτρο και φθάνουν σχεδόν τα 10,50 για τα «έξτρα» (διπλάσια τιμή παραγωγού, από την περυσινή των 4 έως 5 ευρώ), «εγγυώνται» ότι η τιμή στον καταναλωτή, θα είναι, στην καλύτερη περίπτωση από 12,0 ευρώ και γιατί όχι να ξεπεράσει τα 17,0 ευρώ (!) και το χειρότερο, υπάρχουν ελαχιστότατες ποσότητες τόσο εγχώρια, όσο και διεθνώς.

Μπορούμε να έχουμε κόστος ελαιόλαδου στο 1,0 ευρώ το λίτρο;

Κι όμως μπορούμε, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Αλέξανδρος Παπαχατζής, καθηγητής Δενδροκομίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, εξηγώντας πως αυτό μπορεί να επιτευχθεί, με την πλήρη εκμηχάνιση που μας παρέχει το «Υπέρπυκνο Σύστημα Φύτευσης» της ελιάς, ή όπως διεθνώς λέγεται «Super High Density» (SHD). Πρόκειται για ένα σύστημα καλλιέργειας, που έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα στην καλλιέργεια της ελιάς, που ξέραμε τα τελευταία 3.500 χρόνια. Ήδη, έχει σχεδόν 30 χρόνια που ξεκίνησε, αρχικά στην Ισπανία και τα τελευταία περίπου 18 χρόνια, στη χώρα μας.

Αναφερόμενος στο παρόν και το μέλλον της ελαιοπαραγωγής στη χώρα μας, αλλά και το πώς θα εξασφαλίσουμε φθηνές τιμές στους καταναλωτές ο Δρ Αλέξανδρος Παπαχατζής, καθηγητής Δενδροκομίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, πρόεδρος του τμήματος Γεωπονίας – Αγροτεχνολογίας και διευθυντής του Εργαστηρίου «Δενδροκηπευτικών & Εδαφικών Πόρων, HORTLAB», δίνει τις δικές του επιστημονικές εξηγήσεις στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, το πρόβλημα ξεκίνησε από το καλοκαίρι του 2022, όπου οι ελληνικοί ελαιώνες, είχαν μία υπερπαραγωγή καρπού, δίνοντας όπως ήταν λογικό όλη τη δύναμή τους τα ελαιόδεντρα, στο να θρέψουν την «αναρτώμενη» παραγωγή τους, εις βάρος όμως της καλής κατάστασής τους και της βλαστικής προετοιμασίας τους, για την επόμενη χρονιά, δηλαδή για το 2023.

Αν σε όλα τα παραπάνω, προσθέσουμε και τις δυσμενείς και ακραίες κλιματικές συνθήκες του καλοκαιριού του 2023, δηλαδή τους παρατεταμένους καύσωνες, τη λειψυδρία, αλλά και τα πλημμυρικά φαινόμενα του Daniel και του Elias (έντονες βροχοπτώσεις), που κατακρήμνισαν και παρέσυραν τον εναπομείναντα ελάχιστο ελαιόκαρπο, μας οδήγησαν σε μία παραγωγή, μόνο του 5 έως 10% (σε σπάνιες περιπτώσεις, φθάσανε το 20%) της παραγωγής του 2022.

Η εικόνα, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν είναι καλύτερη ούτε στις άλλες ευρωπαϊκές ελαιοπαραγωγικές χώρες, όπως η Ιταλία, η Τουρκία και κυρίως η Ισπανία (η πρώτη σε παραγωγή), η οποία, λόγω της λειψυδρίας και των καυσώνων στην Ιβηρική χερσόνησο, τα δύο τελευταία χρόνια (το 2022 και το 2023), την οδήγησαν σε τραγικά μειωμένα αποθέματα. Ενδεικτικά λέει ο καθηγητής, για την Ισπανία, ότι από τα 2 εκατομμύρια τόνους ελαιόλαδου που ήταν η ετήσια μέση παραγωγή της, φέτος κυμαίνεται, με εντελώς αισιόδοξους υπολογισμούς, μόλις και μετά βίας στους 650.000 τόνους, εκτινάσσοντας προς τα πάνω τις τιμές παραγωγού και κατ’ επέκταση και στον τελικό καταναλωτή.

Το ότι η τιμή παραγωγού στη φετινή ελαιοκομική περίοδο 2023/24, κυμάνθηκε όπως προαναφέρει ο κ. Παπαχατζής, στα 9,5 ευρώ, αυτό δεν συνεπάγεται και υπερκέρδη στους Έλληνες παραγωγούς, γιατί απλούστατα, είχαν σχεδόν μηδενική παραγωγή. Χωρίς αμφισβήτηση, τονίζει, ήταν προτιμότερο να είχαν μία κανονική παραγωγή με τιμή ελαιόλαδου 3,0 με 4,0 ευρώ και ας μην ξεχνάμε ότι το κόστος παραγωγής ενός (1) λίτρου ελαιόλαδου, με τη χειρωνακτική, ή έστω την ελαφρά εκμηχανοποιημένη καλλιέργεια και συγκομιδή, ειδικά σε ημιορεινούς ελαιώνες σε επικλινείς απότομες πλαγιές, ανέρχεται, όπως είχα δημοσιεύσει πριν από μία 10ετία, σχεδόν στα 2,0 ευρώ. Βέβαια, φέτος, με την έλλειψη εργατικών, ή έστω όπου αυτά υπάρχουν, δεν είναι της τάξης των 20 – 25 ευρώ, που ήταν τότε, αλλά σήμερα, ίσως να ξεπερνούν και τα 60 ευρώ.

Μπορούμε να έχουμε κόστος ελαιόλαδου στο 1,0 ευρώ το λίτρο;

Κι όμως μπορούμε, επιμένει ο καθηγητής, εξηγώντας πως γίνεται, με την πλήρη εκμηχάνιση που μας παρέχει το «Υπέρπυκνο Σύστημα Φύτευσης» της ελιάς.

Το συγκεκριμένο σύστημα φύτευσης, όπως προανέφερε, δεν είναι καινούργιο. Έχει πρωτοεφαρμοστεί στη χώρα μας το 2006 και ο Κ. Παπαχατζής είχε την επιστημονική επίβλεψη, γράφοντας αρκετά άρθρα και δημοσιεύσεις σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, δίνοντας σωρεία διαλέξεων και παρουσιάσεων ανά το πανελλήνιο, όπως και εκτός Ελλάδος.

Θυμάται, το 2011, το κόστος παραγωγής ανά λίτρο ελαιόλαδου, ήταν μόνο 0,68 ευρώ. Όσο και να ακρίβυναν οι «συντελεστές» παραγωγής (καύσιμα, αγροεφόδια, εργατικά, κλπ.), το σημερινό κόστος, υπολογίζουμε ότι κυμαίνεται μεταξύ 1,0 με 1,20 ευρώ.

Σε τι συνίσταται λοιπόν, αυτό το «Υπέρπυκνο Σύστημα Φύτευσης»; Είναι, εξηγεί ο ίδιος, ένα πλήρως εκμηχανοποιημένο Σύστημα, τόσο η καλλιέργειά του, αλλά κυρίως η συγκομιδή του.

Τα ελαιόδεντρα δεν φυτεύονται όπως τα παραδοσιακά σε αποστάσεις 6Χ6 μέτρα, ή και περισσότερο, αλλά μόλις ανά 1,5 μέτρο πάνω στη σειρά και 3,5 με 4,0 μέτρα μεταξύ των σειρών, σχηματίζοντας μια «γραμμική» καλλιέργεια, θα μπορούσαμε να την πούμε και «παλμέτα» (για όσους γνωρίζουν), δίνοντας μια πυκνότητα φύτευσης, των 166 έως και 200 δέντρων το στρέμμα (!), αντί των 28 (ή και κάτω των 20) δέντρων στις παραδοσιακές φυτεύσεις.

Εννοείται ότι το «Υπέρπυκνο Σύστημα», δεν είναι για επικλινείς εκτάσεις με κλίση πάνω από 15ο μοίρες, αλλά θα έλεγα ότι είναι πιο πολύ, ένα σύστημα για τον «κάμπο». Το μόνο που θέλει, είναι εκτάσεις και μόνο εκτάσεις.

Πού μπορούμε να τις βρούμε αυτές τις εκτάσεις; Μα προφανώς σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, σε περιοχές που γειτνιάζουν με τη θάλασσα, για πιο ήπιο κλίμα, χωρίς παγωνιές, ξεκινώντας από την Πελοπόννησο, περνώντας από την Αττική και την Στερεά Ελλάδα, δυτικά, στην παραλιακή Ήπειρο, ανεβαίνουμε στην Ανατολική Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία (Πιερία, Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική), ενώ καταλήγουμε στις παραλιακές εκτάσεις τις Δυτικής Μακεδονίας και της Θράκης.

Όσον αφορά στις αποδόσεις, που είναι υπεράνω κάθε σύγκρισης με τις παραδοσιακές φυτεύσεις. Μεταξύ άλλων ο καθηγητής τονίζει:

«Μπαίνει στην παραγωγή από το 2ο μόλις έτος, ενώ στο 3ο με 4ο έτος στην πλήρη παραγωγή, παράγοντας, ανάλογα με την ποικιλία, από 900 έως 1.200 κιλά ελαιόκαρπου, ενώ σε κάποιες ποικιλίες, όπως η ελληνική, κορυφαία ποιοτικά “κορωνέικη”, παράγει 1.500 με 1.700 κιλά το στρέμμα και κάθε χρόνο. Αν μετατρέψουμε αυτήν την παραγωγή σε ελαιόλαδο, τότε έχουμε 200 με 300 λίτρα ανά στρέμμα. Για πολλαπλασιάστε το με τα 9 ευρώ ανά λίτρο, που είναι φέτος οι τιμές… Αν και ακόμη και με 3 ευρώ, πάλι θα άφηνε κέρδη στον παραγωγό, που με άλλες ετήσιες καλλιέργειες, δεν θα είχαν ούτε το 1/4 αυτών των εσόδων. Και το μεγάλο κέρδος, θα ήταν κυρίως και για τον τελικό καταναλωτή, όταν θα είχε εξασφαλισμένη σταθερά χαμηλή τιμή αγοράς του ελαιόλαδου στο ράφι των supermarkets.

Επίσης, σε αυτό το “Υπέρπυκνο Σύστημα”, τα δέντρα δεν “παρενιαυτοφορούν”, όπως λέμε, δηλαδή μία χρονιά να δίνουν και μία όχι, όπως περιέγραψα στην αρχή της συνέντευξης, για τους παραδοσιακούς ελαιώνες». Για να καταλήξει τονίζοντας:

«Και για τους δύσπιστους, να τους εξηγήσω γιατί αυτό το Σύστημα δεν παρενιαυτοφορεί. Απλούστατα, γιατί με τη μηχανική συγκομιδή, μαζεύεται όλη η παραγωγή σε μία και μόνο ημέρα, ίσως και σε ώρες και όχι σε μήνες όπως συμβαίνει με τη χειρωνακτική συγκομιδή. Άρα, δεν εξαντλείται το δέντρο, δίνοντας πλέον όλη την ικμάδα του, όχι μόνο στον καρπό, που έχει συγκομισθεί νωρίς και στην ώρα του, αλλά και στην καλή θρέψη του δέντρου και στα καρποφόρα όργανά του, για την επόμενη χρονιά».

Τι απόδοση συγκομιδής έχει η σχετική μηχανή σε αυτό το σύστημα;

Μαζεύει περίπου 5 στρέμματα την ώρα, δηλαδή 900 με 1.000 δέντρα την ώρα, ενώ στα παραδοσιακά συστήματα, η χειρωνακτική συγκομιδή, έστω και με δονητές, κυμαίνεται από 2, άντε το πολύ 10 δέντρα.

Πώς μεταφράζεται αυτό σε κιλά ελαιόκαρπου; Συγκομίζονται 6 με 8 τόνοι την ώρα, δηλαδή, μέσα σε 1 με 2 ώρες, γεμίζεις ένα ολόκληρο φορτηγό, που πηγαίνει κατευθείαν στο ελαιοτριβείο, άρα σε άλλη 1 ώρα, αυτός ο καρπός είναι “έξτρα παρθένο” ελαιόλαδο, με κόστος, όπως προανέφερα σχεδόν 1 ευρώ.

Όπως σε κάθε τι το τεχνολογικά καινοτόμο, υπάρχει πάντα και ο σχετικός αντίλογος, επισημαίνει ο κ. Παπαχατζής.

Θα τους προλάβω όμως, κάνοντας εγώ τον «δικηγόρο του διαβόλου», δίνοντας και τις τεκμηριωμένες απαντήσεις, αναφέρει χαρακτηριστικά:

•Θέλει νερό για άρδευση αυτό το σύστημα; Ναι θέλει, περίπου 180 κυβικά ανά στρέμμα και ανά έτος, όπως θέλουν και όλες οι παραδοσιακοί ελαιώνες που αρδεύονται, σε αντίθεση με τα διάσπαρτα ελαιόδεντρα στις επικλινείς περιοχές, τα οποία όμως είναι πλήρως ευάλωτα στην «κλιματική αλλαγή», δηλ. στους παρατεταμένους καύσωνες και τη λειψυδρία και είναι θέμα τύχης το να μας δώσουν παραγωγή.

Ποια είναι η πρότασή μας: κάλλιστα θα μπορούσε να μπει σε ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης «υδροβόρων» καλλιεργειών, στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ποιος ο λόγος να καλλιεργούμε «υδροβόρα» βαμβάκια με περίπου 500 κυβικά ανά στρέμμα κατανάλωση νερού, ή καλαμπόκια με 700 κυβικά και την τεράστια κατανάλωση ενέργειας για την υπεράντληση του, ακόμη και από βάθος 300 μέτρων.

• Οι ελληνικές ποικιλίες ελιάς είναι καλύτερες. Μα, η κυριότερη ποικιλία σε αυτό το σύστημα, είναι η ελληνικότατη κορωνέικη, χωρίς να υποτιμούμε τις υπόλοιπες ισπανικές ποικιλίες, που όμως πολλές από αυτές, έχουν ελληνικές ρίζες και προέλευση, που χάνεται στο βάθος των αιώνων. Εξάλλου, οι περισσότερες ποικιλίες έχουν προέλευση τη λεκάνη της Μεσογείου.

• Τι θα απογίνουν οι ήδη υπάρχοντες παραδοσιακοί και διάσπαρτοι ελαιώνες; Τίποτε δεν θα πάει χαμένο. Μπορούνε να παράγουνε ελαιόλαδο, βιολογικό «ειδικών ημιορεινών περιοχών». Η ελληνική πραγματικότητα όμως, είναι εντελώς διαφορετική. Οι πιο πολλοί απ’ αυτούς τους ελαιώνες είναι παρατημένοι και φυτοζωούν. Επειδή συνήθως είναι μικρές εκμεταλλεύσεις, οι ιδιοκτήτες τους, τους έχουν παρατήσει και δεν πάνε να μαζέψουν ούτε το «λάδι του σπιτιού» για τη χρονιά.

Κι άλλη μία επαναστατική πρόταση του Εργαστηρίου «Δενδροκηπευτικών & Εδαφικών Πόρων, HORTLAB» που διευθύνω, είναι να συμβάλλουν αυτοί οι παραδοσιακοί ελαιώνες, στο ισοζύγιο από το «Χρηματιστήριο άνθρακα». Θα μπορούνε οι «ρυπογόνες» βιομηχανίες, να αγοράζουν δικαιώματα «αντιρρύπανσης» από αυτούς τους ελαιώνες, μιας και σαν αειθαλή δέντρα, συμβάλουν με τη φωτοσύνθεσή τους, στη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

Καταλήγοντας τονίζει πως το 2050, περισσότερο από το 50% του ελαιόλαδου παγκοσμίως, θα παράγεται από το «Υπέρπυκνο Σύστημα». Εμείς, ως χώρα, δεν θα πρέπει να χάσουμε κι αυτό το τραίνο της «εκμοντερνοποίησης» της ελαιοπαραγωγής μας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η νέα αυτή ονομασία θα προστεθεί στον κατάλογο των 1.684 αγροτικών προϊόντων που προστατεύονται ήδη

Στο μητρώο των προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης (ΠΟΠ) πρόσθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον κρόκο «Safranbolu Safranı», από την περιοχή της Σαφράμπολης της Τουρκίας.

Η νέα αυτή ονομασία θα προστεθεί στον κατάλογο των 1.684 αγροτικών προϊόντων που προστατεύονται ήδη.

Όπως επισημαίνεται στη σχετική απόφαση, «το προϊόν «Safranbolu Safranı» είναι ανώτερης ποιότητας σε σχέση με τον κρόκο που παράγεται σε άλλα μέρη του κόσμου από άποψη αρώματος, χρώματος και χρωστικής ικανότητας, ενώ μπορεί να χρωματίσει ποσότητα νερού που ζυγίζει 100.000 φορές το βάρος του».

Παράγεται, καλλιεργείται, λιπαίνεται, συγκομίζεται και αποξηραίνεται εντός των ορίων της κωμόπολης Σαφράμπολης της επαρχίας Καραμπούκ. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από σχετικά ξηρό κλίμα με ελάχιστη υγρασία. Η θερμοκρασία της περιοχής και το ύψος των βροχοπτώσεων είναι ιδανικά κλιματικά χαρακτηριστικά για τις ανάγκες του φυτού του κρόκου.

Η συγκομιδή

Η συγκομιδή του άνθους του κρόκου γίνεται με το χέρι νωρίς το πρωί, όταν τα άνθη είναι κλειστά σε μορφή μπουμπουκιού. Αυτή η διαδικασία καθιστά δυνατή τη διατήρηση των αιθέριων ελαίων του φυτού, επηρεάζοντας έτσι την ποσότητα της σαφρανάλης.

Επομένως, για να αποκτηθεί κρόκος υψηλής ποιότητας, είναι απαραίτητο να συγκομιστεί από γρήγορο και έμπειρο προσωπικό πριν από την ανατολή του ηλίου.

Το σημαντικότερο βήμα στην παραγωγή του κρόκου είναι να τραβηχτεί το στέλεχος ολόκληρο από τον ποδίσκο με το χέρι. Οι έμπειροι εργαζόμενοι γνωρίζουν ακριβώς πώς να τραβήξουν το στέλεχος χωρίς να σπάσουν τα νήματα, καθώς και πόση δύναμη χρειάζεται να ασκήσουν για να το αφαιρέσουν μονοκόμματο. Ο κρόκος δεν συνθλίβεται ούτε κονιοποιείται, αλλά αποξηραίνεται στο αρχικό του σχήμα, διατηρώντας το πορφυρό χρώμα του. Αυτό το αποξηραμένο προϊόν πωλείται στη συνέχεια ως κρόκος.

Συνελήφθησαν από αστυνομικούς της Ομάδας Πρόληψης και Καταστολής Εγκληματικότητας (ΟΠΚΕ) του Τμήματος Ασφάλειας Άρτας, τρεις ημεδαποί, οι οποίοι κατηγορούνται για κλοπή και -κατά περίπτωση- για κατοχή ναρκωτικών.

Ειδικότερα, όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα, οι κατηγορούμενοι την προηγούμενη ημέρα είχαν αφαιρέσει 2 τόνους πορτοκάλια από περιβόλι ιδιοκτησίας ημεδαπού.

Στο πλαίσιο των αναζητήσεων, εντοπίστηκαν από τους αστυνομικούς να επιβαίνουν σε Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, ενώ στην κατοχή των δύο βρέθηκε και κατασχέθηκε μικροποσότητα ακατέργαστης κάνναβης.

Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Άρτας.

Πηγή: epiruspost.gr

του Γιώργου Παναγόπουλου

Η τιμή του ελαιολάδου σκεπάζει τα προβλήματα που υπάρχουν στον συγκεκριμένο τομέα και αποτελεί πλέον σχεδόν το σύνολο της αγροτικής παραγωγής στη Μεσσηνία. Οι φετινές τιμές δύσκολα θα επαναληφθούν τα επόμενα χρόνια και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πού θα προσγειωθούν τη νέα χρονιά. Οι τιμές του ελαιολάδου πιθανότατα θα υποχωρήσουν, αλλά δεν αναμένεται να συμβεί το ίδιο με το κόστος παραγωγής. Το σημείο της νέας ισορροπίας θα κρίνει πολλά τα επόμενα χρόνια όχι μόνο για το ελαιόλαδο αλλά συνολικά για την τοπική οικονομία.

Το πόσο λεπτές είναι οι ισορροπίες φαίνεται στην παραγωγή ελιάς Καλαμάτας. Οι βρώσιμες ελιές πριν από μερικά χρόνια αποτελούσαν ένα καλό εισόδημα για τους αγρότες της περιοχής. Τα τελευταία χρόνια μετά και από τα παιχνίδια με την ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας» οι ελιές είναι στα αζήτητα, με τους περισσότερους παραγωγούς φέτος να τις οδηγούν σε ελαιοποίηση για να περιορίσουν το μέγεθος της ζημιάς. Αν τα επόμενα χρόνια δεν υπάρξει κάτι που να διαφοροποιήσει την κατάσταση, η συγκεκριμένη καλλιέργεια -η οποία είναι ιδιαίτερα απαιτητική σε λίπανση, ραντίσματα και με περισσότερα εργατικά- θα εγκαταλειφθεί.

Το ίδιο θα συμβεί και με την παραγωγή ελαιολάδου αν δεν διατηρηθεί η τιμή του σε επίπεδα πάνω από το κόστος παραγωγής. Η έλλειψη εργατικών χεριών τόσο την περίοδο της συγκομιδής όσο και στις άλλες φάσεις της καλλιέργειας είναι ο βασικός παράγοντας που καθορίζει το κόστος. Στην ύπαιθρο της Μεσσηνίας δεν υπάρχουν πλέον τα απαραίτητα χέρια και η πραγματικότητα αυτή χρειάζεται αντιμετώπιση. Η εγκατάσταση ανθρώπων που θα απασχοληθούν στην ελαιοκαλλιέργεια δεν μπορεί πλέον να καθυστερεί. Ωραίες οι «ευαισθησίες» αυτών που έκαναν πολιτική καριέρα ως βουλευτές Μεσσηνίας χωρίς να μπορούν να ξεχωρίσουν το σύκο από το μούσμουλο, αλλά αν δεν εγκατασταθούν μετανάστες στην ύπαιθρο της Μεσσηνίας σε μερικά χρόνια δεν θα υπάρχει ελαιοπαραγωγή αλλά λόγγοι με ελαιόδεντρα.

Πέρα όμως από το κόστος παραγωγής κρίσιμο είναι και το ζήτημα της τυποποίησης και της εμπορίας ελιάς και ελαιολάδου. Εδώ τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, γιατί δεν υπάρχει καμία συντονισμένη προσπάθεια για να αξιοποιηθεί η συγκυρία των υψηλών τιμών και να κατακτηθούν αγορές. 

Πάμε χαρούμενοι και αισιόδοξοι στο άγνωστο ελπίζοντας ότι δεν θα μας πλήξει η κλιματική αλλαγή, θα παραμείνουν οι υψηλές τιμές και τα επόμενα χρόνια και με βοηθό τον… θεό της Ελλάδας θα τα καταφέρνουμε. 

Φοβόμαστε ότι πολύ σύντομα θα διαψευστούμε και τότε απλώς θα είναι πολύ αργά για οτιδήποτε.

Όπως και το 2022, έτσι και το 2023, το φιστίκι Αιγίνης σύμφωνα με τον παγκόσμιο Άτλαντα τροφίμων tasteatlas.com, αναδείχθηκε ως ο καλύτερος ξηρός καρπός στον κόσμο, συγκεντρώνοντας βαθμολογία 4,7, αφήνοντας πίσω του φιστίκια που καλλιεργούνται εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια όπως του Gaziantep στην Τουρκία και του Bronte στη Σικελία.

”This is by far the most famous Greek pistachio. This amazing pistachio nut is produced from the Egintiki variety, which has been traditionally cultivated on the island of Egina since the end of the 19th century. The first pistachio plantation here was established in 1896 by Nikolaos Peroglou, who brought the nuts from Syria.

(photo/tasteatlas.com)

The weather conditions and the soil composition give these pistachios a recognizable aroma and taste for which they are considered among the best in the world. The harvesting season begins in August, when the nuts are collected with long wrapped sticks that are used to beat the branches without damaging the tree.

Oι κτηνοτρόφοι, δεν γνωρίζουν την έννοια του «ρεπό», δεν παίρνουν άδειες και στην περίοδο των εορτών δεν αλλάζει κάτι ιδιαίτερο γι’ αυτούς. 

«Η προσπάθεια που γίνεται να βγουν οι Έλληνες αγρότες στους δρόμους είναι υποκινούμενη», τόνισε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Λευτέρης Αυγενάκης, σε δηλώσεις του, μετά το πέρας της 16ης Διάσκεψης Υπουργών Γεωργίας, που έλαβε χώρα στο Βερολίνο, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Φόρουμ για τα Τρόφιμα και τη Γεωργία, απαντώντας σε ερωτήσεις Ελλήνων ανταποκριτών στη γερμανική πρωτεύουσα.

Ο ΥπΑΑΤ κάλεσε άπαντες να εξετάσουν ποια είναι η κομματική προέλευση όσων έχουν επιδοθεί σε αυτή την προσπάθεια, που έχει κομματικό πρόσημο.

Σημείωσε, ωστόσο, χαρακτηριστικά ότι «παρ’ όλα αυτά είμαστε ανοιχτοί σε κάθε συζήτηση».

«Έχουμε καλύψει τους αγρότες»

Ερωτηθείς για τις αγροτικές κινητοποιήσεις στη Γερμανία, ο Υπουργός επισήμανε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη καλύψει τους Έλληνες αγρότες και τους έχει δώσει όσα διεκδικούν οι Γερμανοί αγρότες.

Συγκεκριμένα ανέφερε ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχουν καταβληθεί περίπου 160 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 290.000 αγρότες, ότι μείωσε τον ΦΠΑ για την αγορά αγροτικών μηχανημάτων από το 24% στο 13% , ότι μείωσε κατά 50% τη φορολογία στα κέρδη των αγροτών που συμμετέχουν σε συνεταιριστικές δομές και ότι κατήργησε την φορολόγηση των κοινοτικών ενισχύσεων.

«Ως ελληνική κυβέρνηση έχουμε και τα αντανακλαστικά και τη θέληση. Προτεραιότητα μας είναι η στήριξη του πρωτογενούς τομέα», συμπλήρωσε.

Αναφορικά με τους ελέγχους που ο ίδιος ο ΥπΑΑΤ έδωσε εντολή να ξεκινήσουν στην αγορά γάλακτος, είπε ότι ΕΦΕΤ, ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και στελέχη του Υπουργείου βρίσκονται και σήμερα σε διαφορετικά σημεία τόσο σε σουπερ μάρκετ όσο και σε πύλες εισόδου και ελέγχουν τα θέματα εισαγωγής γάλακτος.

«Είμαστε εδώ να συνεργαστούμε με όλους τους θεσμικούς φορείς. Δεν έχουμε κανέναν λόγο να χαριστούμε σε κανέναν», πρόσθεσε.

Μετά από την επίσκεψή του στο Βερολίνο, ο Υπουργός θα μεταβεί στις Βρυξέλλες, όπου την Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί, για πρώτη φορά μετά από πρωτοβουλία του, συνάντηση της EUMED-9, δηλαδή των εννέα Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας του Ευρωπαϊκού Νότου. Επί τάπητος θα τεθούν η κλιματική κρίση, η ακαρπία και ο περονόσπορος και τα ψάρια εισβολείς.

«Είμαι χαρούμενος και υπερήφανος που η Ελλάδα έχει γυρίσει σελίδα και είναι μια υπολογίσιμη δύναμη. Πρέπει να δούμε πώς συνολικά η ευρωπαϊκή κοινότητα θα λειτουργήσει αλληλέγγυα προς τα κράτη μέλη, που αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα. Είναι ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να δημιουργήσει μηχανισμούς που δεν έχει», κατέληξε.

«Να καταστήσουμε τον αγροδιατροφικό τομέα ισχυρό και βιώσιμο»

«Μέτρα για την επισιτιστική ασφάλεια»

Την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, μέσω της βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης, επισήμανε ο ε  και Τροφίμων Λευτέρης Αυγενάκης, στην παρέμβασή του, στην 16η Διάσκεψη Υπουργών Γεωργίας, στο Βερολίνο.

Ο ΥπΑΑΤ χαρακτήρισε “κρίσιμη καμπή” την χρονική συγκυρία στην οποία βρίσκεται ο πλανήτης, με δεδομένο ότι η κλιματική κρίση και η γεωπολιτική αστάθεια, σε διάφορα σημεία του κόσμου, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας και προκλήσεων.

«Προκλήσεις που έρχονται να προστεθούν στις διαρκείς και αυξανόμενες ανάγκες του πληθυσμού για τρόφιμα υψηλής διατροφικής αξίας και υψηλών οργανοληπτικών χαρακτηριστικών».

Ο Υπουργός εξέφρασε τη δέσμευσή του ότι θα συνεχιστούν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για τον απαραίτητο μετασχηματισμό προς βιώσιμα και ανθεκτικά συστήματα γεωργίας και τροφίμων και την εφαρμογή της ατζέντας του 2030, προκειμένου να επιτευχθούν οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης.

«Ειδικότερα, ο Στόχος για “Μηδενική πείνα”, αποτελεί σημαντική συμβολή στην προοδευτική πραγματοποίηση του δικαιώματος σε επαρκή τροφή στο πλαίσιο της εθνικής επισιτιστικής ασφάλειας», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η Ελλάδα, ανάμεσα στους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης, επιδιώκει τόσο την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, όσο και τη διασφάλιση προτύπων βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής, εξασφαλίζοντας παράλληλα υγεία και ευημερία για όλους τους πολίτες.

Ο ΥπΑΑΤ αναφέρθηκε, ενδεικτικά, σε κάποιες από τις δράσεις του Υπουργείου, για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Επιχειρείται μια συνολική αναδιαμόρφωση του αγροδιατροφικού τομέα της Ελλάδας, μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-27, που είναι απόλυτα εναρμονισμένο στα νέα κλιματικά δεδομένα.

Στον σχεδιασμό του Υπουργείου περιλαμβάνεται, ακόμη, η υποστήριξη των αγροτών μικρής κλίμακας, η μείωση της σπατάλης τροφίμων και η υποστήριξη πολιτικών που εξασφαλίζουν την επαρκή και διαφοροποιημένη προσφορά ασφαλών, θρεπτικών, οικονομικά προσιτών και βιώσιμων τροφίμων στους πολίτες.

Στο πλαίσιο των ενεργειών του ΥπΑΑΤ εντάσσεται ακόμη ο νόμος που προωθεί την διπλή χρήση γης με αγροβολταϊκά συστήματα, για να αποφευχθεί η απώλειας γης υψηλής παραγωγικότητας καθώς, επίσης, και η σύσταση φορέων που θα αναλάβουν την ενιαία διαχείριση νερού ανά Περιφέρεια, αρχής γενομένης από τη Θεσσαλία.

«Ας φανούμε αντάξιοι των προσδοκιών, ώστε να καταστήσουμε τον αγροδιατροφικό τομέα ισχυρό και βιώσιμο, απέναντι στις προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος», κατέληξε ο Υπουργός.

Μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων

«Το ζήτημα της σπατάλης τροφίμων αποτελεί πραγματική πρόκληση, με άμεσες αλλά και μακροπρόθεσμες προεκτάσεις», τόνισε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Λευτέρης Αυγενάκης, στην ομιλία του, στη συνεδρία με θέμα: “Μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων”.

«Η πολιτική και η στρατηγική μας περιγράφονται από το εξής τρίπτυχο. Συνειδητοποιημένοι καταναλωτές, υπεύθυνοι παραγωγοί, καινοτόμες μέθοδοι και τεχνολογίες», σημείωσε ο ΥπΑΑΤ.

Μεταξύ άλλων, το Υπουργείο – βασιζόμενο στις αρχές της Πράσινης Συμφωνίας και της Στρατηγικής “Από το αγρόκτημα στο πιάτο” -αξιοποιεί τα μέτρα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, όπως το Μέτρο 16, και υποστηρίζει την εφαρμοσμένη έρευνα, η οποία προάγει την κυκλική και πράσινη οικονομία.

Επιπλέον, ενισχύεται, η δημιουργία και ο ρόλος των Διεπαγγελματικών Οργανώσεων, και υποστηρίζονται οι αγρότες μικρής κλίμακας, μέσω της τεχνογνωσίας και της κατάρτισης που τους παρέχεται.

Πηγή www.ot.gr

Ο Ματθαίος Μαρουκάκης, από τον Άγιο Δημήτριο της Λήμνου όπου “παίζει” πλέον μπάλα, μιλάει στο ertsports και κάνει μια μίνι αναδρομή στην ποδοσφαιρική του καριέρα, αλλά και για το νέο κεφάλαιο που άνοιξε στη ζωή του με την επιστροφή του στα πάτρια εδάφη, τραβώντας κόκκινη γραμμή στον επαγγελματικό αθλητισμό.

Ο Ματθαίος Μαρουκάκης έγραψε τη δική του ιστορία στα γήπεδα και κυρίως σε αυτά της Β Εθνικής. Ένας επιθετικός που το όνομα του ήταν συνδεδεμένο με το γκολ. Καλλιθέα, Πανιώνιος, Ιωνικός, Παναχαϊκή, Λάρισα και όχι μόνο, σε μια καριέρα “γεμάτη” όπως τη χαρακτηρίζει ο ίδιος σε συνέντευξη που παραχώρησε «Είμαι ένας μοναχικός λύκος, γι’ αυτό μετακόμισα εδώ. Το να είσαι αγρότης είναι η πιο όμορφη δουλειά στον κόσμο, γιατί σου δίνει μια αίσθηση ελευθερίας, είσαι σε επαφή με τη φύση, λερώνεις τα χέρια σου και δεν δίνεις λογαριασμό σε κανέναν». Ο “Μάρου”, έπειτα από μία σημαντική καριέρα στο χώρο του ελληνικού ποδοσφαίρου, “κρέμασε” τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια σε ηλικία 32 ετών και πλέον έχει αλλάξει εντελώς επαγγελματικό προσανατολισμό. Από το γρασίδι των γηπέδων, στα χωράφια της Λήμνου, καθώς έχει αναλάβει με τον αδερφό του την οικογενειακή τους περιουσία και έχει ρίξει το βάρος του στη γεωργία και την κτηνοτροφία.

Αναλυτικά ο Ματθαίος Μαρουκάκης
-Αρχικά ξεκίνησες την επαγγελματική σου καριέρα από την Καλλιθέα
«Ναι και μάλιστα ξεκίνησα ως στόπερ. Μου έλεγαν “πήγαινε πίσω επειδή είσαι ψηλός και δυνατός”. Σε ένα φιλικό με τους νέους του Ολυμπιακού, ο προπονητής Δημήτρης Παντελόπουλος με πέρασε στην επίθεση στο ημίχρονο. Του το ζήτησα εγώ. Του είπα “κόουτς βάλε με μπροστά”. Μου έκανε τη χάρη, έβαλα δύο γκολ και από τότε δεν ξαναγύρισα πίσω. Εκεί καθιερώθηκα λοιπόν ως επιθετικός. Στην ομάδα νέων της Καλλιθέας έμεινα για μία χρονιά κι αν δεν κάνω λάθος έβαλα 8 γκολ. Μετά υπέγραψα επαγγελματικό συμβόλαιο και ανέβηκα στην πρώτη ομάδα».

-Ένα παιδί σχεδόν 18 ετών φεύγει από την επαρχία και έρχεται στην Αθήνα, πόσο δύσκολο ήταν;
«Δεν είχα κοντά τους γονείς μου, να με συμβουλεύουν, να με στηρίξουν. Ήμουν μόνος στην πρωτεύουσα. Όταν είσαι μικρός οι πειρασμοί είναι πολλοί και δεν είχα κάποιον δίπλα μου να μου βάλει κάποια “φρένα”. Εγώ έβγαινα, έκανα διάφορα… δεν ήμουν και ο καλύτερος επαγγελματίας. Είχα τα προσόντα για επιθετικός, είχα τα φόντα για μεγαλύτερη καριέρα, αλλά δεν μετανιώνω για τίποτα».

-Τι σημαίνει ποδόσφαιρο για εσένα;
«Το ποδόσφαιρο δεν το αγαπώ απλά, είμαι άρρωστος με αυτό, είναι ένα μικρόβιο».

-Πώς πήρες την απόφαση να αποσυρθείς από το επαγγελματικό ποδόσφαιρο;
«Λόγω οικογένειας, η Αθήνα είναι χαοτική, οι ρυθμοί “τρελοί”, μετά τη γέννηση και του δεύτερού μου παιδιού θεώρησα πως το ιδανικό περιβάλλον για να μεγαλώσουν τα δύο μου κοριτσάκια είναι η επαρχία και συγκεκριμένα ο τόπος μου η Λήμνος. Ήθελα να σταματήσω πιο νωρίς αλλά τραυματίστηκα και δεν ήθελα να αποχωρήσω έτσι, ήθελα να φύγω με το κεφάλι ψηλά. Γύρισα εδώ που γεννήθηκα, εδώ που μεγάλωσα, εδώ που έζησα μέχρι τα 17 μου όπου και πήγα στην Αθήνα. Έπαιξα 16 χρόνια ποδόσφαιρο, νομίζω σταμάτησα σε καλό τάιμινγκ την επαγγελματική μου καριέρα, γιατί έφτασα σε σημείο να μην το “αγαπάω” πλέον και όταν κάτι δεν το αγαπάς δεν το κάνεις καλά. Ήθελα να κλείσω την καριέρα μου στην Καλλιθέα, γιατί από εκεί αναδείχθηκα, τα κατάφερα και νιώθω “γεμάτος”».

-Τι άλλαξε μέσα σου όταν έγινες γονιός;
«Άλλαξε η ζωή μου. Καταλαβαίνεις ότι πλέον δεν είσαι μόνος σου. Αν δεν έχεις παιδί, ό,τι κι αν κάνεις, κάνεις κακό μόνο σ’ εσένα. Όταν γίνεσαι γονιός και ακούς τη λέξη “μπαμπάς” αρχίζεις να ταυτίζεσαι με τον Superman, αφού έτσι σε βλέπουν τα παιδιά σου, ήρωα, παντογνώστη και αλάνθαστο (τουλάχιστον μέχρι να φτάσουν σε κάποια ηλικία). Δεν είναι ωραίο να βγαίνεις έξω και να ακούς “α, η κόρη του Μαρουκάκη που έκανε εκείνο ή τ’ άλλο”… δεν μου αρέσει αυτό.

-Έχεις σκοτώσει τον παίκτη μέσα σου;
«Ακόμη όχι, θα παίξω στην ομάδα του χωριού μου τον Άγιο Δημήτριο, θέλω να τους βοηθήσω γιατί εκεί έκανα τα πρώτα μου ποδοσφαιρικά βήματα, έχω φίλους στον σύλλογο, εδώ ανδρώθηκα».

-Πότε πέρασε από το μυαλό σου για πρώτη φορά η επιστροφή στη Λήμνο;
«Πέρασα την πρώτη καραντίνα στη Λήμνο και με βοήθησε να καταλάβω ότι μου αρέσει πολύ η ζωή εδώ. Το είχα ξεχάσει αυτό, καθώς έλειπα από το νησί 14-15 χρόνια. Στην επαρχία έχεις ψυχική ηρεμία και ήταν κάτι που το είχα ανάγκη».

-H πρώτη σου επαφή με την γη πότε ήρθε;
«Η γη ανέκαθεν μου άρεσε, το κατάλαβα όμως ότι θέλω να ασχοληθώ σοβαρά μαζί της στην πρώτη καραντίνα που σταμάτησε το πρωτάθλημα και γύρισα στη Λήμνο, εκεί έγινε το κλικ για να γυρίσω πίσω και να ασχοληθώ σοβαρά μαζί της. Ξέρεις, είμαι ένας μοναχικός λύκος, γι’ αυτό μετακόμισα εδώ. Το να είσαι αγρότης είναι η πιο όμορφη δουλειά στον κόσμο, γιατί σου δίνει μια αίσθηση ελευθερίας, είσαι σε επαφή με τη φύση, λερώνεις τα χέρια σου και δεν δίνεις λογαριασμό σε κανέναν».

-Με τι ασχολείσαι τώρα;
«Τώρα είμαι αγρότης. Ζω μια δεύτερη ζωή, έναν δεύτερο πρωταθλητισμό μετά το ποδόσφαιρο. Έχουμε την οικογενειακή μας φάρμα, τα χωράφια μας, είμαι αφοσιωμένος σε αυτά. Δεν θέλω απλά να βοηθήσω τον αδερφό μου, που όλα αυτά τα χρόνια που έλειπα τα “έτρεχε” όλα με τον πατέρα μου, θέλω να παράξω κορυφαίο έργο και να βοηθήσω κι εγώ να “μεγαλώσουμε” τις δουλειές μας. Είμαι καλυμμένος, κάνω κάτι που αγαπάω».

-Πως είναι η ζωή ενός αγρότη;
«Η αγροτική ζωή δεν είναι εύκολη. Η κόπωση που δέχεται ένας αγρότης πάνω στο κορμί του και στην ψυχολογία του είναι πάρα πολύ έντονη. Είναι μια δουλειά με ρίσκο, καθώς κάθε αγρότης είναι και επιχειρηματίας παράλληλα. Επενδύεις ένα ποσό για να καλλιεργήσεις το οτιδήποτε, περιμένεις να το πάρεις πίσω, που είναι δύσκολο και πρέπει να μοχθήσεις γι’ αυτό. Όμως, είναι πολύ όμορφα στη φύση και άμα της φερθείς καλά θα σε ανταμείψει».

-Το αύριο πώς το σκέφτεσαι;
«Βήμα βήμα όλα. Για αρχή να εγκλιματιστεί η οικογένεια μου στο νησί, να μεγαλώσω τις κόρες μου με αξίες, να μην τους λείψει τίποτα, αλλά και να βάλω και τη δική μου “νέα” ζωή σε μία τάξη. Θέλω να “γιγαντώσω” το κτήμα μου επίσης, να κάνω περήφανη την οικογένειά μου και τον παππού μου τον Ματθαίο. Δεν βιάζομαι όμως. Θέλω να μάθω τη γη καλύτερα, αλλά και τη νέα εκδοχή του εαυτού μου».

-Δεν σου περνάει από το μυαλό να ασχοληθείς με το ποδόσφαιρο από άλλο πόστο;
«Όχι, όχι. Θέλω να μείνω μακριά. Δεν θέλω να γίνω ούτε μάνατζερ, ούτε παράγοντας ούτε τίποτα από αυτά. Τράβηξα “κόκκινη γραμμή” στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Είμαι καλά στα χωράφια μου. Το μόνο που θα ήθελα είναι να βοηθήσω τα νέα παιδιά που αγωνίζονται στις ακαδημίες του χωριού μου και γενικότερα στο νησί, να αγαπήσουν το ποδόσφαιρο. Μόνο με τη δουλειά μπορείς να φτάσεις εκεί που θέλεις και αυτό το μήνυμα θέλω να τους περάσω. Όσες πίκρες κι αν γευτείς στο ποδόσφαιρο και στη ζωή γενικότερα δεν πρέπει να τα παρατάς. Βάλε το κεφάλι κάτω και συνέχισε μέχρι να δικαιωθείς».

Στο φινάλε της επαγγελματικής του διαδρομής, ένα πράγμα έμεινε στον Ματθαίο Μαρουκάκη:
«Σε όποιο μέρος της Ελλάδας κι αν πάω, θα έχω έναν φίλο να πιώ έναν καφέ».

Πηγή: ertsports.gr

Γράφει

ΛΟΥΚΙΑ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΑΝΟΥ – olivemagazine.gr

Με βαθιά προσήλωση στα καλούδια της Καλύμνιας γης και προσωπικό μεράκι στην ανεύρεση αγνών προϊόντων πολλών άλλων περιοχών της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας, ο Πέτρος Τηλιακός και η Μαριάννα Πουλλά, εδώ και πέντε χρόνια, μας δίνουν, καθημερινά, επιπλέον λόγους για να αισθανόμαστε περήφανοι για τους ανθρώπους που ζουν και δραστηριοποιούνται στην ακριτική Ελλάδα.

Το Εναλλακτικό Παντοπωλείο της Καλύμνου, που λειτουργεί όλο τον χρόνο στην πρωτεύουσα της Καλύμνου και σε έναν από τους πιο κεντρικούς -και αναπτυσσόμενους- πεζοδρόμους της πόλης, ενώνει στα ράφια του τις προσπάθειες δεκάδων μικρών Ελλήνων παραγωγών, από κάθε γωνιά της χώρας, φέρνοντας στο νησί, πνοή στεριάς και θάλασσας από την κεντρική και τη βόρεια Ελλάδα, την Πελοπόννησο, τις Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη.

Γεύσεις και αρώματα Ελλάδας στο νησί των σφουγγαράδων

Η πρόθεση της Μαριάννας και του Πέτρου, ήταν από την αρχή ξεκάθαρη σε ότι έχει να κάνει με τον προσανατολισμό του μαγαζιού. «Δεν θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα ακόμα κατάστημα με είδη σούπερ μάρκετ. Στόχος μας εξ’ αρχής, ήταν να αναζητήσουμε τις οικοτεχνίες, τους συνεταιρισμούς και τις μικρές τοπικές επιχειρήσεις ανά την Ελλάδα, με παραγωγούς που είχαν νόστιμα και ενδιαφέροντα προϊόντα και που θα μπορούσαν να τοποθετηθούν στα ράφια μας, χωρίς μεσάζοντες. Κοινώς, είχαμε στο νου μας ένα εναλλακτικό παντοπωλείο» μου λέει, λύνοντάς μου την απορία για το πώς προέκυψε η ονομασία.

Η κουβέντα διακόπτεται, καθώς στο μαγαζί μπαίνει μία πελάτισσα και η Μαριάννα της προσφέρει ένα από τα μελομακάρονα με μελάσα που πριν από λίγο έβγαλε από το φούρνο του σπιτιού της και έφερε ως κέρασμα στο μαγαζί. Και μπορεί η πελάτισσα να γέμισε με γλύκα το στόμα της, με γλύκα όμως γέμισε και το δικό μου βλέμμα αντικρίζοντας τα πολύχρωμα και πολυσυλλεκτικά ράφια του παντοπωλείου. Ανάμεσα στους μικρούς θησαυρούς του, διακρίνω με ευκολία: Όσπρια από Πρέσπες, ρύζια από Σέρρες, ζυμαρικά από Κρήτη και Ρόδο, αμύγδαλα και καρύδια από Δομοκό και Πέλλα, άλευρα από Λαμία και Θεσσαλία, αλείμματα ξηρών καρπών από Ξάνθη, παξιμάδια από Κρήτη και Θεσσαλία, ελαιόλαδο (και με κρόκο Κοζάνης) από Μεσολόγγι και τέλος, κρασί αρμένικο από ρόδια, από μία οικογένεια Αρμενίων που ζει στην Αθήνα (κρασί φέρνουν επίσης και από τη Σίφνο, τη Σέριφο, τη Σύρο, την Ικαρία και από άλλα νησιά).

Σε όλη αυτή, ωστόσο, την προϊοντική πολυφωνία, η πιο …ηχηρή παρουσία είναι αυτή των μικρών παραγωγών της Καλύμνου που δε σταματούν να στηρίζουν σταθερά το όραμα της Μαριάννας και του Πέτρου. Ο γυναικείος συνεταιρισμός Kalymnos Sea Food στολίζει τα ράφια του Εναλλακτικού Παντοπωλείου, με τα αλίπαστά τους (όλα καπνιστά) τα οποία προμηθεύονται από τους ντόπιους ψαράδες. 

Μεγάλη ζήτηση, όπως μαθαίνω, έχουν ο λευκός τόνος, το σκουμπρί, το χταπόδι και φυσικά το αυγοτάραχο του ξιφία. «Μέχρι και από την Αλάσκα μας έχουν τηλεφωνήσει για να παραγγείλουν τα αλίπαστά μας και εμείς τα έχουμε αποστείλει με μεγάλη χαρά» συμπληρώνει εμφατικά η Μαριάννα. Εκτός όμως από τα αλίπαστα, το νησί τους προμηθεύει με βότανα από τα βουνά, μέλι, πρόπολη και κηραλοιφές, χειροποίητα σαπούνια, κάποιες φορές εσπεριδοειδή (ανάλογα με την εποχή) και με τυριά (φέτα, γραβιέρα και κοπανιστή μυζήθρα) από το τοπικό τυροκομείο.

Από διευθυντική θέση σε τράπεζα … στον πάγκο του μπακάλικου

Ο δρόμος που βρίσκεται το παντοπωλείο οδηγεί εκτός από το κεντρικό λιμάνι του νησιού, και σε ένα άλλο μικρότερο λιμανάκι στο οποίο έδεναν κατά το παρελθόν, τα καΐκια που μετέφεραν προϊόντα από άλλα νησιά. «Αυτό πλέον δεν το συναντάμε στο νησί. Το έκανε ο πατέρας μου, τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 όταν ασχολούνταν και ο ίδιος με το θαλασσινό εμπόριο. Είχε καΐκι και ταξίδευε από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Κύπρο. Όργωνε όμως και όλο το Αιγαίο, φέρνοντας πατάτες από τη Νάξο αλλά και καρπούζια και ντομάτες από την Κω».

Εγκαταλείποντας, αργότερα, το καΐκι, η οικογένεια της Μαριάννας επικεντρώθηκε στο εμπόριο, αυτή τη φορά στη στεριά, με τη μαμά της (και νωρίτερα τη γιαγιά της), να παραμένει πίσω από τον πάγκο του μπακάλικού τους, μέχρι και τα 84 χρόνια της, όταν πλέον εγκατέλειψε λόγω δυνάμεων. «Εκεί μέσα μεγαλώσαμε με τον αδερφό μου» θυμάται η Μαριάννα. «Πώς θα μπορούσα να ξεφύγω από αυτό που κάποτε φύτρωσε σαν σπόρος μέσα μου και δε σταμάτησε ποτέ να μεγαλώνει ακόμα και όταν η ζωή με οδήγησε για πολλά χρόνια να δουλεύω ως υπάλληλος (και ύστερα ως διευθύντρια) σε ένα τραπεζικό κατάστημα εδώ στο νησί;» μου λέει.

Την ίδια στιγμή, χαμογελά, καθώς θυμάται μία συνομιλία που είχε παλαιότερα με έναν συνάδελφό της στην τράπεζα ο οποίος καλλιεργούσε και έφερνε μαζί του στο νησί, ρεβύθια και φακές από το χωριό του, στο Δομοκό. «Όταν φτιάξω το μαγαζί των ονείρων μου θα μου στέλνεις τα όσπριά σου;» τον είχα ρωτήσει τότε μου λέει η Μαριάννα. Λίγα χρόνια μετά η δήλωσή της αυτή, όχι απλά αποδείχτηκε προφητική, αλλά πλέον έφερε και μία νέα μαγειρική συνθήκη στις κουζίνες του νησιού, καθώς πολλές ντόπιες μαγείρισσες, όπως μου λέει χαμογελώντας, «μαγειρεύουν πια, φακές μόνο όταν έχω διαθέσιμες στο μαγαζί από τον πρώην συνάδελφό μου και νυν συνεργάτη μου. Διαφορετικά … περιμένουν!».

Πηγή giorgoskatsadonis.blogspot.com