Με έκπληξη κι αγανάκτηση πολλοί παραγωγοί από την περιοχή της Σητείας αλλά και ευρύτερα του Ν. Λασιθίου ανακάλυψαν τις τελευταίες γιορτινές ημέρες ότι έχουν «κάνει φτερά»σημαντικά ποσά από τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς κατόπιν αναλήψεων -μεταφοράς χρημάτων που έγινε, όπως αναφέρουν, από συγκεκριμένο Κέντρο Υποβολής Δηλώσεων (τα ΚΥΔ είναι φορείς υποβοήθησης των αγροτών για την συμπλήρωση και υποβολή της Ενιαίας Αίτησης στο ΟΣΔΕ), που δραστηριοποιείται στην περιοχή της Σητείας, αλλά και ευρύτερα του Ν. Λασιθίου.
Πρόσφατα πιστώθηκε στους λογαριασμούς των παραγωγών το υπόλοιπο 30% της επιδότησης αισθητά μειωμένο. Είχε προηγηθεί τον Οκτώβριο η καταβολή του 70% της βασικής ενίσχυσης επίσης μειωμένο κατά πολύ.
Έπεται η καταβολή της εξισωτικής και όπως έχει ανακοινωθεί από τους αρμόδιους του υπουργείου, τέλος Ιανουαρίου, αρχές Φεβρουαρίου η καταβολή του λεγόμενου «πρασινίσματος».
Παραμονές των Χριστουγέννων κι ακολούθως, αρκετοί παραγωγοί διαπίστωσαν ότι έχει γίνει ανάληψη χρημάτων από τους λογαριασμούς τους. Κατά δημοσιογραφικές πληροφορίες πέντε παραγωγοί μετέβησαν στο Αστυνομικό Τμήμα Σητείας και υπέβαλαν μήνυση για απάτη με το αιτιολογικό της απόσπασης με δόλιο τρόπο των υπογραφών, πλασάροντας άλλα δικαιολογητικά μέσα, εξουσιοδοτήσεις ή δηλώσεις πάγιας εντολής πληρωμής, αποσπώντας από τους λογαριασμούς τους πρόσφατα, διάφορα χρηματικά ποσά.
Το θέμα έχει προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στους παραγωγούς κι ευρύτερα στον αγροτικό κόσμο, που δέχεται το ένα χαστούκι μετά το άλλο στην διάρκεια της φετινής χρονιάς. Προβλήματα λόγω των καιρικών συνθηκών του καλοκαιριού κι ακολούθως με αποτέλεσμα την ιδιαίτερα μειωμένη παραγωγή φέτος και την ζημιά στα ελαιόδεντρα με επιπτώσεις και τα επόμενα χρόνια.
Σκαμπανεβάσματα στις τιμές που προκαλούν τεράστια σύγχυση στους παραγωγούς και στους συνεταιρισμούς. Αύξηση του καλλιεργητικού κόστους, που έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνονται τα εγκαταλελειμμένα ελαιόφυτα στην περιοχή της Σητείας. Επιδοτήσεις αισθητά κουτσουρεμένες τόσο κατά την πρώτη πληρωμή όσο και την δεύτερη.
Και μέσα σε όλα αυτά, σημαντικά ποσά κάνουν φτερά από τους λογαριασμούς αρκετών παραγωγών μέσα στις γιορτές, λογαριασμών που είχε πιστωθεί η επιδότηση ή είχαν χρήματα.
Πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό ζήτημα, το οποίο δημιουργεί πολλά ερωτηματικά. Τα ποσά που μεταφέρθηκαν από τους λογαριασμούς των παραγωγών αφορούσαν πληρωμή παροχής υπηρεσιών, αν ναι ποιες ήταν αυτές και πώς κοστολογούνται και πώς δικαιολογούνται τα ιδιαίτερα μεγάλα ποσά;
Οι παραγωγοί υπέγραψαν γνωρίζοντας τί υπογράφουν; Το έκαναν αυτοπροσώπως, τηλεφωνικά ή δεν έχουν υπογράψει- όπως κάποιοι αναφέρουν; Κι αν δεν υπάρχουν υπογραφές, αν δεν υπάρχει πάγια εντολή, μπορεί να γίνει τραπεζική πράξη;
Είναι μείζον ζήτημα με προεκτάσεις πιθανότατα ακόμα πιο σοβαρές, σε περίπτωση τυχόν ελέγχων, όπου ο αποδέκτης είναι ο παραγωγός, αλλά και στο πλαίσιο της κατάστασης επιτροπείας που βρίσκεται ο ΟΠΕΚΕΠΕ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Προβληματισμός
Ο Πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Σητείας κ. Γιώργος Τσιφετάκης δεν έκρυψε τον έντονο προβληματισμό του για το όλο θέμα. «Μας λυπούν ιδιαίτερα όλα αυτά που ακούμε. Είμαστε ανάστατοι όλοι. Παρακολουθούμε στενά το θέμα κι ανάλογα θα αντιδράσουμε. Δε γίνεται ο αγροτικός κόσμος να δέχεται το ένα χαστούκι μετά το άλλο, στην περιοχή μας. Υπάρχουν κι άλλα -όπως γνωστό- ζητήματα πολύ σημαντικά με αρνητικές επιπτώσεις για τον αγροτικό κόσμο της περιοχής μας. Προστίθενται προβλήματα στα ήδη υπάρχοντα που είναι πολλά».
Αγανάκτηση
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Σητείας ο κ. Μανόλης Μαυροματάκης τόνισε: «Εκφράζω την αγανάκτησή μου για τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τους αγρότες ορισμένα Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων και συμπαραστέκομαι στους παραγωγούς, οι οποίοι εμπιστεύτηκαν το συγκεκριμένο Κέντρο και ως αντάλλαγμα εισέπραξαν την εκμετάλλευση, η οποία είχε και μεγάλη οικονομική επιβάρυνση, όπως αναφέρουν οι παθόντες, πέραν της όποιας τυχόν επίπτωσης υπάρξει σε περίπτωση ελέγχου από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Επειδή και στην υπόλοιπη Ελλάδα είχαν παρουσιαστεί παρόμοιες περιπτώσεις συμμετείχα σε πανελλαδική συνάντηση των Ενώσεων και καταγγείλαμε στον ΟΠΕΚΕΠΕ, στην Ε.Ε. και στο ΣΔΟΕ τον αντισυμβατικό τρόπο αντιμετώπισης και υποβολής δηλώσεων από ορισμένα Κέντρα σε όλη την Ελλάδα.
Σε όλες σχεδόν τις ανακοινώσεις της Ένωσης Σητείας, αλλά και στις δικές μου συνεντεύξεις όπως κι εσείς γνωρίζετε, είχαν αναφερθεί στην παρουσία των παραγωγών κατά την σύνταξη της αίτησης και τον λεπτομερή έλεγχο των στοιχείων, αφού ο νόμος ρητά αναφέρει ότι ο μόνος υπεύθυνος είναι αυτός που υποβάλει και υπογράφει τα συγκεκριμένα στοιχεία που δηλώνονται.
Είναι πραγματικά οδυνηρό η ανάληψη μεγάλων ποσών από λογαριασμούς χωρίς την συναίνεση, όπως καθομολογείται από μεγάλο αριθμό παραγωγών και μάλιστα σε μια περίοδο γιορτών, που βιώνουν την πενιχρή καταβολή της επιδότησης, την μειωμένη παραγωγή ελαιολάδου για δεύτερη συνεχή χρονιά, την πτώση των τιμών του ελαιολάδου, το μεγάλο κόστος καλλιέργειας και κυρίως την εκτεταμένη καταστροφή των ελαιοδέντρων από την ανομβρία.
Και κάτι τελευταίο. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ επιβάλει να δηλώνεται το τιμολόγιο -στον ΟΠΕΚΕΠΕ- που θα ισχύσει κατά την υποβολή της δήλωσης και μάλιστα να έχει αναρτηθεί σε εμφανές σημείο».
Η αρχαιότερη ελιά του κόσμου και ίσως το αρχαιότερο δέντρο που παράγει ακόμα καρπό βρίσκεται στο Βουβά Χανίων και είναι ηλικίας 4.000 ετών και πάνω!
Αυτό το δέντρο άρχισε να μεγαλώνει γύρω στο 2000 π.Χ. κατά την Εποχή του Χαλκού, περίπου την εποχή που κυνηγήθηκε το τελευταίο μαλλί μαμούθ, η 7η δυναστεία της Αιγύπτου είχε τελειώσει και οι άνθρωποι ανακάλυπταν την ύπαρξη γυαλιού.
Αυτό το δέντρο έχει δει τους ανθρώπους να περνούν από την Εποχή του Χαλκού στην Ατομική Εποχή. Έχει δει τον μεταβαλλόμενο κόσμο μας και έχει ζήσει πολλούς πολέμους. Έχει δει πολλούς βασιλιάδες, πολιτικούς, πολεμιστές και προφήτες να πηγαίνουν από τη γέννηση μέχρι το θάνατο, και εξακολουθεί να παράγει ελιές ετησίως!
Η Ελιά των Βουβών βρίσκεται στο χωριό Άνω Βούβες της δημοτικής ενότητας Κολυμβαρίου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης.
Η ακριβής ηλικία του δέντρου δεν μπορεί να προσδιοριστεί λεπτομερώς. Η χρήση ραδιοϊσοτόπων δεν είναι δυνατή, καθώς το εγκάρδιο του ξύλου έχει χαθεί ανά τους αιώνες, ενώ η ανάλυση δακτυλίων δέντρου έδειξε ότι το δέντρο είναι τουλάχιστον 2.000 ετών. Στην άλλη άκρη της κλίμακας, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Κρήτης υπολόγισαν ότι είναι 4.000 ετών.
Ένας πιθανός δείκτης της ηλικίας του είναι τα δύο νεκροταφεία της Γεωμετρικής Περιόδου που ανακαλύφθηκαν κοντά στο δέντρο. Η τρέχουσα έρευνα στην Κρήτη και στο εξωτερικό δείχνει ότι οι προηγούμενες εκτιμήσεις για την ηλικία των ελαιόδεντρων πρέπει να συζητηθούν όσον αφορά την ακρίβειά τους. Δεν υπάρχει ακόμη μια συμφωνημένη επιστημονική μέθοδος για τον προσδιορισμό της ηλικίας των ελαιόδεντρων. Στην περίπτωση της ελιάς των Βουβών, θα μπορούσε να είναι πολύ νεότερη από παλαιότερες εκτιμήσεις ή ακόμη και μεγαλύτερη από το αιωνόβιο δέντρο στο Φοίνικα (Σφακιά).
Το δέντρο παραμένει παραγωγικό μέχρι σήμερα, αφού έχει μπολιαστεί με την ποικιλία «Τσουνάτη». Ο κορμός της ελιάς έχει περίμετρο 12,5 μέτρα και διάμετρο 4,6 μέτρα.
Το 1997, το δέντρο ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο της φύσης και τον Οκτώβριο του 2009, εγκαινιάστηκε το Μουσείο της Ελιάς των Βουβών σε ένα κοντινό σπίτι του 19ου αιώνα, όπου παρουσιάζονται τα παραδοσιακά εργαλεία και η διαδικασία της ελαιοκαλλιέργειας.
Κλαδιά από το δέντρο χρησιμοποιήθηκαν για την ύφανση στεφάνων νικητών για τους νικητές των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004 και των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου το 2008.
Πηγή: zougla.gr
Ανακαλύψτε περισσότερες ιστορίες και μοναδικά αγροτικά μνημεία στο e-Agrotis.gr.
Του Διονύση Περδίκη, Αναπληρωτή Καθηγητή στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής, Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας & Εντομολογίας
Tην περίοδο της άνοιξης τα δένδρα της ελιάς χαρακτηρίζονται από γρήγορη αύξηση της βλάστησης, από την παρουσία ανθοταξιών με ανθοφόρους οφθαλμούς και κατόπιν με άνθη και προς το τέλος της από την παρουσία μικρών καρπιδίων. Η περίοδος αυτή είναι κρίσιμη για την αναπαραγωγή διαφόρων εντόμων-εχθρών, μερικοί μάλιστα εξ αυτών θα μας απασχολήσουν και αργότερα. Η περίοδος αυτή έχει και μεγάλη σημασία για την εγκατάσταση ωφέλιμων εντόμων και επομένως πρέπει να είμαστε ακόμη πιο προσεκτικοί στην τυχόν εφαρμογή μη εκλεκτικών εντομοκτόνων. Την άνοιξη συχνά παρατηρείται ελλιπής παρακολούθηση των ελαιώνων από τους παραγωγούς καθώς υπάρχει η εντύπωση ότι η καλλιέργεια δεν απειλείται από σημαντικά έντομα.
Ωστόσο, την περίοδο της άνοιξης υπάρχουν αρκετά έντομα-εχθροί που είναι δραστήρια στους ελαιώνες και εάν πρόκειται για μια ευνοϊκή γι’ αυτά χρονιά μπορούν να αναπτύξουν μεγάλους πληθυσμούς και, διαφεύγοντας της προσοχής, να προκαλέσουν οικονομική ζημιά. Από την άλλη πλευρά, προληπτικοί ψεκασμοί είναι άσκοποι καθώς δεν είναι έγκαιροι και έτσι όχι μόνο αυξάνουν το κόστος, αλλά επιβαρύνουν και το περιβάλλον και τα ωφέλιμα έντομα.
Γι’ αυτούς τους λόγους είναι απαραίτητη η γνώση της βιοοικολογίας του κάθε είδους εντόμου-εχθρού, των συμπτωμάτων που προκαλεί, των μέτρων παρακολούθησής του, του οικονομικού ορίου ζημιάς του και των πλέον αποτελεσματικών τρόπων αντιμετώπισής του.
Ακόμη και η διαπίστωση της ύπαρξης ατόμων (ενηλίκων του εντόμου) ή ζημιάς από κάποιο έντομο-εχθρό δεν σημαίνει πως υπάρχει οπωσδήποτε ανάγκη για ψεκασμό καθώς π.χ. μπορεί να έχει τοπικό χαρακτήρα ή το έντομο να μην είναι πλέον παρόν. Στην Ολοκληρωμένη Αντιμετώπιση ο ψεκασμός δικαιολογείται μόνο όταν ο πληθυσμός του εντόμου-εχθρού ανά δειγματοληπτική μονάδα (π.χ. κλαδί, καρπό) φθάσει να είναι υψηλότερος από ένα όριο, το οποίο αναφέρεται ως όριο οικονομικής ζημιάς.
Η χημική καταπολέμηση θα πρέπει να γίνεται μόνο με εκλεκτικά εντομοκτόνα και εγκεκριμένα για την ελιά. Το άρθρο αυτό σκοπό έχει με περιληπτικό τρόπο να προσφέρει τις απαραίτητες πληροφορίες που χρειάζεται ο παραγωγός και ο γεωπόνος σύμβουλός του για την ορθή εφαρμογή της ολοκληρωμένης αντιμετώπισης των εντόμων της ελιάς την περίοδο της άνοιξης.
Ο πυρηνοτρήτης της ελιάς
Οι προνύμφες της ανθόβιας γενεάς του πυρηνοτρήτη της ελιάς (Prays oleae) τρέφονται με τους ανθοφόρους οφθαλμούς και τα άνθη της ελιάς (ανθόβια γενεά). Έχουν χρώμα πρασινοκάστανο με μήκος σε πλήρη ανάπτυξη 7-8 mm. Η πτήση των ενηλίκων (πεταλούδων) ακολουθείται από την εναπόθεση ωών στα κλειστά άνθη.
Την ωοτοκία ακολουθεί η εκκόλαψη της προνύμφης, η οποία εισέρχεται στον οφθαλμό ή στο άνθος και κατατρώγει τα αναπαραγωγικά όργανα (Εικόνα 1). Κατόπιν, συνεχίζει την καταστρεπτική δράση της και σε γειτονικά άνθη. Ενώνει τα άνθη που καταστρέφει με νημάτια. Όταν ολοκληρώσει την ανάπτυξή της, νυμφώνεται και κατόπιν εμφανίζονται τα ενήλικα που θα ωοτοκήσουν αργότερα (από μέσα Μαΐου έως μέσα ή και τέλη Ιουνίου) στον κάλυκα των νεαρών καρπιδίων.
Η ζημιά στα άνθη συνήθως δεν είναι σημαντική. Μόνο σε ελαιώνες με επιβεβαιωμένο ιστορικό σοβαρών προσβολών από αυτό το έντομο θα πρέπει να εξεταστεί εάν χρειάζεται επέμβαση ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υψηλών αριθμών ενηλίκων της ανθόβιας γενεάς που θα ωοτοκήσουν κατόπιν στα καρπίδια, καθώς τότε η αντιμετώπιση είναι δυσκολότερη. Η παρακολούθηση της εμφάνισης των ενήλικων αρσενικών γίνεται με φερομονικές παγίδες τύπου δέλτα, καταγράφοντας τις συλλήψεις τους κάθε 3-5 ημέρες.
Χρειάζεται ωστόσο συγχρόνως και επιτόπιος έλεγχος για εξέταση ανθοταξιών στο στάδιο του μούρου και στην έναρξη της άνθησης για τον εντοπισμό τυχόν ωών αλλά και νεαρών προνυμφών. Παρομοίως γίνεται και η παρακολούθηση των αρσενικών για την επόμενη γενεά του εντόμου (καρπόβια) με τοποθέτηση φερομονικών παγίδων στις αρχές Μαΐου. Η προσβολή εδώ έχει μεγαλύτερη οικονομική σημασία από αυτή στα άνθη, καθώς η προνύμφη εισέρχεται στον καρπό και τον καταστρέφει. Οι αριθμοί στις παγίδες δεν είναι κριτήριο, αλλά ενδεικτικοί της έναρξης ελέγχου νεαρών καρπιδίων για εναπόθεση ωών.
Η εύρεση ωών σε υψηλό ποσοστό καρπιδίων είναι καθοριστικός παράγοντας για την εφαρμογή ψεκασμού, συνήθως μέσα Μαΐου με αρχές ή μέσα Ιουνίου. Η παρακολούθηση των καρπιδίων θα πρέπει να γίνεται για όσο διάστημα συνεχίζεται η πτήση του εντόμου. Γενικά, το έντομο αυτό, αν και συναντάται στις ελαιοκομικές περιοχές της χώρας μας, δεν προκαλεί συνήθως σημαντικές ζημιές και προληπτικοί ημερολογιακοί ψεκασμοί δεν χρειάζονται καθώς επιβαρύνουν το περιβάλλον και αυξάνουν το κόστος της καλλιέργειας.
Η καλόκορη της ελιάς
Το ενήλικο άτομο Closterotomus (Calocoris) trivialis έχει σχήμα ατρακτοειδές και χρώμα κιτρινοπράσινο με μήκος 7-8 mm (Εικόνα 2). Τα νεαρά (ατελή) άτομα έχουν πράσινο χρώμα (Εικόνα 3).
Ανάλογα με την πρωιμότητα της περιοχής τα πρώτα άτομα εκκολάπτονται τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο και τα συναντούμε κυρίως στα ζιζάνια των ελαιώνων με κύρια το διανόχορτο (Mercurialis annua, Euphorbiaceae), το σινάπι και την τσουκνίδα. Αργότερα, τα ανεπτυγμένα πλέον ατελή άτομα αλλά και τα νεαρά ενήλικα τα συναντούμε και στα δένδρα. Νύσσουν και μυζούν την τρυφερή βλάστηση, κυρίως ανθοφόρους οφθαλμούς από την έναρξη ανάπτυξης της ταξιανθίας έως και την άνθηση.
Προκαλούν οφθαλμόπτωση, πτώση νεαρών ταξιανθιών και ανθόπτωση. Ο κεντρικός άξονας της ταξιανθίας απογυμνώνεται από τις πλευρικές διακλαδώσεις και εξελίσσεται σε «ξερό κοτσάνι» όπως αποκαλείται από τους παραγωγούς (Εικόνα 4). Η αντιμετώπιση της καλόκορης είναι συνάρτηση της πυκνότητας των πληθυσμών του στα κλαδιά της ελιάς (όχι στα ζιζάνια) και του φαινολογικού σταδίου ανάπτυξης της ελιάς. Η εκτίμηση του ύψους των πληθυσμών του εντόμου αυτού γίνεται με τινάγματα κλάδων μήκους 50 cm επάνω από ένα πανί ή δίσκο για καταμέτρηση των εντόμων που πέφτουν ανά κλάδο/τίναγμα σε 10 ή περισσότερους κλάδους.
Εάν βρεθούν περισσότερα από 6-7 έντομα κατά μέσο όρο (ανά κλάδο) τότε θα πρέπει να γίνει ψεκασμός. Δεδομένου ότι στα ευαίσθητα στάδια της ελιάς (αρχική ανάπτυξη της νέας βλάστησης και μέχρι το μούρο), σημαντικά μεγαλύτερος αριθμός ανήλικων και ενήλικων ατόμων του εντόμου τρέφεται κατά προτίμηση από την τρυφερή ποώδη βλάστηση των ζιζανίων του ελαιώνα και λιγότερο από αυτή της ελιάς, θα πρέπει τα ζιζάνια στον ελαιώνα να διατηρούνται μέχρι την άνθιση, ώστε να αποφευχθεί η μετακίνηση των πληθυσμών του εντόμου από τα ζιζάνια στα ελαιόδενδρα.
Γενικά, σε ελάχιστες περιπτώσεις είναι απαραίτητη η προσφυγή σε χημικές επεμβάσεις και μόνο όταν διαπιστωθεί με δειγματοληψία, δηλαδή με κτυπήματα κλάδων για κατάρριψη, συλλογή και καταμέτρηση των ατόμων, ότι υπάρχουν υψηλοί πληθυσμοί του εντόμου επί των ελαιοδένδρων στα αρχικά στάδια ανάπτυξης της ταξιανθίας της ελιάς.
Κοκκοειδή: Μωβ ψώρα ή παρλατόρια, ασπιδιωτός
Για τον έλεγχο των κοκκοειδών [παρλατόρια (Parlatoria oleae), ασπιδιωτός (Aspidiotus nerii)], τα απαραίτητα καλλιεργητικά μέτρα είναι το αραίωμα της κόμης και η ισορροπημένη λίπανση κυρίως ως προς το άζωτο. Ο έλεγχος των πληθυσμών τους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην παρουσία ωφέλιμων εντόμων.
Η χημική αντιμετώπιση είναι πιο αποτελεσματική την περίοδο εμφάνισης των πολύ νεαρών νυμφών τους που είναι περισσότερο ευάλωτες στα εντομοκτόνα. Η παρλατόρια έχει συνήθως δύο γενεές το έτος και οι νεαρές νύμφες της πρώτης γενεάς εμφανίζονται τον Μάιο-Ιούνιο, ενώ της δεύτερης τον Αύγουστο (Εικόνα 4).
Ο ασπιδιωτός έχει τρεις γενεές, με τις νύμφες της πρώτης να εμφανίζονται τον Απρίλιο-Μάιο και της δεύτερης Ιούλιο-Αύγουστο. Η αντιμετώπιση θα πρέπει να έχει στόχο κυρίως την πρώτη γενεά. Επομένως βασική προϋπόθεση για την επιτυχή αντιμετώπιση των εντόμων αυτών είναι να καταγράφεται με συστηματικές δειγματοληψίες η περίοδος εμφάνισης των νεαρών νυμφών τους.
Ρυγχίτης της ελιάς
Τα ενήλικα του ρυγχίτη (Rhynchites cribripennis) είναι μικρά σκαθάρια (5-6 mm μαζί με το ρύγχος τους) με κοκκινωπό χρώμα (Εικόνα 5). Τα ενήλικα τρέφονται προκαλώντας αβαθείς οπές στη σάρκα των νεαρών καρπιδίων. Σε κάθε καρπίδιο μπορεί να υπάρχουν μία ή και περισσότερες οπές. Στα πολύ μικρά καρπίδια ακόμη και μία οπή είναι αρκετή για την πτώση τους.
Ωστόσο τα μεγαλύτερα καρπίδια δεν πέφτουν και παραμένουν μέχρι τη συγκομιδή (Εικόνα 6). Γι’ αυτό θα πρέπει αμέσως μετά την καρπόδεση να γίνονται δειγματοληψίες για την εκτίμηση της πυκνότητας των πληθυσμών του εντόμου. Οι δειγματοληψίες πρέπει να συνεχίζονται μέχρι τα μέσα Ιουνίου. Η εκτίμηση του ύψους των πληθυσμών του ρυγχίτη γίνεται με τινάγματα κλάδων μήκους 50 εκ. τις πρωινές ώρες επάνω από ένα πανί ή δίσκο και με καταμέτρηση των ρυγχιτών που πέφτουν ανά κλάδο σε 10 ή περισσότερους κλάδους.
Εάν βρεθούν περισσότερα από 3 άτομα κατά μέσο όρο (ανά κλάδο), τότε θα πρέπει να γίνει ψεκασμός. Ψεκασμοί που στόχο έχουν τον πυρηνοτρήτη μπορούν να βοηθήσουν και στην αντιμετώπιση του ρυγχίτη.
Οι ψύλλες της ελιάς
Συχνά παρατηρείται το φαινόμενο ανθοταξίες της ελιάς να καλύπτονται από λευκά νημάτια (βαμβακάδα) (Εικόνα 7). Την προβολή αυτή προκαλούν οι ψύλλες της ελιάς (Euphyllura spp). Είναι μικρά έντομα με μήκος 2-3 mm που μοιάζουν με πολύ μικρά τζιτζίκια.
Τα ενήλικα που διαχείμασαν ωοτοκούν στις αναπτυσσόμενες ταξιανθίες και τα ανήλικα αναπτύσσονται κατά ομάδες, με τα λευκά κηρώδη εκκρίματά τους να καλύπτουν τις ταξιανθίες της ελιάς. Αν και τα συναντάμε συχνά, συνήθως δεν προκαλούν οικονομική ζημιά, γιατί πολύ σύντομα ελέγχονται από τους φυσικούς τους εχθρούς.
Μάλιστα, αυτοί οι φυσικοί εχθροί θα μας βοηθήσουν αργότερα και στην αντιμετώπιση του πυρηνοτρήτη, της μαργαρόνιας και των κοκκοειδών. Επομένως συνιστάται να αποφεύγονται οι ψεκασμοί γι’ αυτό το έντομο.
Η μαργαρόνια της ελιάς
Το έντομο αυτό (Palpita unionalis) είναι πολύ ιδιαίτερο καθώς παρουσιάζει πληθυσμιακές εξάρσεις. Συνήθως συναντάται σε μικρούς πληθυσμούς και οι ζημιές που προκαλεί είναι χωρίς οικονομική σημασία. Το τέλειο άτομο είναι ένα μικρό λεπιδόπτερο (πεταλούδα) με άνοιγμα πτερύγων 2-3 cm με χρώμα λευκό και γυαλιστερό (μαργαριτώδες).
Η προνύμφη στην αρχή είναι κίτρινη και μετά αποκτά πράσινο χρωματισμό με τελικό μήκος περίπου 2,5 cm. Οι προνύμφες προκαλούν επιφανειακά ή βαθύτερα φαγώματα στα φύλλα των κορυφών των βλαστών. Γενικά, σε περιπτώσεις υψηλών πληθυσμών του μπορεί να προκαλέσει οικονομική ζημιά αλλά μόνο σε δενδρύλλια ή νεαρά ελαιόδενδρα, ενώ στα μεγαλύτερα δένδρα οι ζημιές συνήθως δεν είναι σημαντικές. Σε συνθήκες αφθονίας τρυφερής βλάστησης εμφανίζεται έξαρση των πληθυσμών του.
Η παρακολούθηση των πληθυσμών του γίνεται με φερομονικές παγίδες. Θα πρέπει να επισκεπτόμαστε τους ελαιώνες συχνά και να ελέγχουμε τα δένδρα για εμφάνιση προσβολών αλλά και προνυμφών του εντόμου.
Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και ένα από τα… θύματά της είναι η αγροτική παραγωγή και ο πρωτογενής τομέας. Αν και το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής δεν απασχολεί μεμονωμένες περιοχές αλλά ολόκληρο τον πλανήτη, η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια πλήττεται σοβαρά από το καταστροφικό της πέρασμα.
Η συχνότητα και η σοβαρότητα των ακραίων κλιματικών και καιρικών φαινομένων, όπως οι καύσωνες, η ξηρασία και οι πλημμύρες, αυξάνονται διαρκώς, ενώ ανεξίτηλο θα μείνει στις μνήμες το σημάδι που άφησε ο Daniel στη Θεσσαλία, του οποίου οι καταστροφικές συνέπειες είναι ορατές ακόμα και σήμερα.
Η αυξανόμενη ζέστη, η ανομβρία και η ξηρασία αποτελούν τους νέους «εχθρούς» των αγροτών, οι οποίοι όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την Ευρώπη, βλέπουν καλλιέργειες να καταστρέφονται, παραγωγές και κοπάδια να χάνονται και οι ίδιοι να οδηγούνται σε σημαντική απώλεια του εισοδήματος τους.
Θύματα στην κλιματική αλλαγή
Στην Ελλάδα οι ακραίες καιρικές συνθήκες μείωσαν τις αποδόσεις των καλλιεργειών, καθώς σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο ζεστός χειμώνας δεν επέτρεψε στα δέντρα να πέσουν σε λήθαργο, για να ξεκουραστούν και να καταφέρουν να παράξουν. Αντίστοιχα, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού και για μεγάλο διάστημα έκαναν ακόμη πιο δύσκολη την κατάσταση, καθώς, δεν ήταν λίγες οι περιοχές στις οποίες το νερό ήταν λίγο για να καλύψει τις ανάγκες.
Σειρά καλλιεργειών έπεσαν θύματα της κλιματικής αλλαγής το 2024, με τους παραγωγούς να βλέπουν το κόστος να ανεβαίνει, ενώ η ποσότητα του τελικού προϊόντος βαίνει συνεχώς μειούμενη.
Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις καλλιεργειών που έχει αναδείξει και ο ΟΤ και οι οποίες μέτρησαν σημαντικές απώλειες. Έτσι, η ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες φαίνεται ότι επηρέασαν περισσότερο καλλιέργειες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για νερό, όπως το βαμβάκι, ο αραβόσιτος, τα σιτηρά, τα κηπευτικά, τα εσπεριδοειδή και οι λοιπές αρδευόμενες δενδρώδεις καλλιέργειες. Όμως, ανθεκτικές σε αυτές τις κλιματικές συνθήκες είναι οι ξερικές καλλιέργειες όπως η ελιά και το αμπέλι.
Αντίστοιχα, προϊόντα ΠΟΠ, όπως ο Κρόκος Κοζάνης, η πατάτα Νάξου, η επιτραπέζια ελιά, ήρθαν αντιμέτωπα με απώλειες στην παραγωγή.
Ενδεικτικό της κατάστασης, όπως έχει αναδείξει και ο ΟΤ, είναι η περίπτωση του Κρόκου Κοζάνης, όπου η παραγωγή του περιορίστηκε στον 1 τόνο με 1,1 τόνους. «Με βάση τα 5.600 στρέμματα που καλλιεργούμε, η παραγωγή έχει πέσει στο 50% με 60%. Σκεφτείτε ότι με τα ίδια στρέμματα το 2017, χρονιά ρεκόρ, είχαμε παραγωγή στους 4 τόνους. Όμως από τότε βλέπουμε κάθε χρόνο να πέφτει η παραγωγή. Μάλιστα, την τελευταία 20ετία μεσοσταθμικά η απόδοση είναι μισό κιλό το στρέμμα. Αυτή την στιγμή βρισκόμαστε στα 200 γραμμάρια με 300 γραμμάρια το στρέμμα», δήλωνε στον ΟΤ ο πρόεδρος του Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης Βασίλης Μητσόπουλος.
«Χτυπημένη» από την κλιματική αλλαγή είναι και η ΠΟΠ πατάτα Νάξου, της οποίας η παραγωγή από το 2022 βαίνει μειούμενη. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2022 η Νάξος συγκόμισε 6.000 τόνους πατάτα. Το 2023 η ποσότητα αυτή μειώθηκε σε 4.000 τόνους, ενώ φέτος η παραγωγή άγγιξε τους 1.800 τόνους, ενώ η φθινοπωρινή συγκομιδή έφτασε μόλις τους 100 τόνους. «Ζήτημα αν όλη η Νάξος βγάλει 100 τόνους φέτος. Πέρσι τέτοια εποχή η παραγωγή έφτασε περίπου τους 1.200 τόνους», ανέφερε στον ΟΤ στα τέλη του Νοεμβρίου 2024, ο πρόεδρος της ΕΑΣ Νάξου Δημήτρης Καπούνης.
Το «χτύπημα» στη Θεσσαλία
Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει το χτύπημα από τις κακοκαιρίες, Daniel και Elias, στη Θεσσαλία, όπου επηρεάστηκε το σύνολο των καλλιεργειών αλλά και των εκτροφών, ενώ τα καταστροφικά αποτελέσματα είναι εμφανή μέχρι και σήμερα. Οι αγρότες ακόμα προσπαθούν να ορθοποδήσουν, να αναστήσουν τις καλλιέργειές τους, αλλά και να καταφέρουν να παραμείνουν στον τόπο τους.
Η περσινή χρονιά κατέγραψε λόγω της καταστροφής ακόμη και μηδενικές αποδόσεις σε μια σειρά προϊόντων. Όμως και φέτος είναι σημαντικά μειωμένη, με τα σοβαρότερα προβλήματα να εντοπίζονται στα μήλα, αχλάδια, αμύγδαλα, κάστανα, αμπέλια, βαμβάκι κ.ά.
Την ίδια στιγμή, αποκαλυπτική είναι έκθεση για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη Θεσσαλίας, σύμφωνα με την οποία αναμένεται μια ένταση των τάσεων ερημοποίησης του εδάφους, με αποτέλεσμα τον περιορισμό και την υποβάθμιση των καλλιεργήσιμων γαιών, αλλά και περαιτέρω μειώσεις στην παραγωγή κατά 3,6% σε όλες τις καλλιέργειες σε διαβρωμένα εδάφη.
Οι οικονομικές απώλειες
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία έρευνας της Κομισιόν, όπου επισημαίνεται ότι την τελευταία δεκαετία, οι μέσες οικονομικές απώλειες από τα ακραία κλιματικά φαινόμενα στην ΕΕ ανέρχονταν σε 26 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Δεδομένου του οριζόντιου χαρακτήρα των δράσεων που σχετίζονται με την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η εκτίμηση της σχετικής ενωσιακής χρηματοδότησης είναι δύσκολη. Ωστόσο, τουλάχιστον 8 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2014-2020 και 26 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2021-2027 εγγράφηκαν στον προϋπολογισμό για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Πάντως στην ευρωπαϊκή στρατηγική για το κλίμα, τίθεται ο στόχος να καταστεί η ΕΕ ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή έως το 2050.
Ο χειμώνας έφτασε επιτέλους στην Ελλάδα, με τις θερμοκρασίες να πέφτουν από 20 ºC σε περίπου 14 ºC στα νότια της χώρας και να παραμένουν κάτω από τους 10 ºC στα βόρεια. Αν και αυτές οι συνθήκες είναι συνηθισμένες, οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες αποτελούν σοβαρή απειλή για τα ελαιόδεντρα, θέτοντας σε κίνδυνο ακόμη και την επιβίωσή τους. Έρευνες δείχνουν ότι οι διαφυλλικοί ψεκασμοί με κάλιο μπορούν να αποτελέσουν μια αποτελεσματική λύση για την προστασία τους από το ψύχος.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα, ιδίως κάτω από 7°C, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στα υπέργεια μέρη της ελιάς, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα. Σε ακραίες περιπτώσεις, όπως στους -12°C, η ζημιά μπορεί να απειλήσει την ίδια την επιβίωση του δέντρου. Συμπτώματα όπως χλώρωση φύλλων, μαύρισμα βλαστών, φυλλόπτωση, ραγισμένος φλοιός και αλλοιώσεις σε άνθη και καρπούς είναι χαρακτηριστικά των επιπτώσεων του παγετού.
Η αντοχή της ελιάς στο ψύχος διαφέρει ανάμεσα σε ποικιλίες και επιμέρους μέρη του δέντρου, όπως ο κορμός, οι βλαστοί και τα φύλλα. Το κάλιο (Κ), ένα απαραίτητο θρεπτικό στοιχείο, συμβάλλει καθοριστικά στην ανθεκτικότητα των φυτών, ενισχύοντας τη φυσιολογική και βιοχημική τους άμυνα. Μέσω της αύξησης των επιπέδων ενδογενών μεταβολιτών, όπως το ασπιστικό οξύ, τα φαινολικά οξέα και τα διαλυτά σάκχαρα, βοηθά στην προστασία από την αφυδάτωση και στη μείωση του σημείου πήξης του κυτταρικού χυμού.
Ερευνητική μελέτη σε ελαιόδεντρα 16 ετών αξιολόγησε την επίδραση διαφυλλικών εφαρμογών θειικού καλίου (0,0%, 0,5%, 1,0% και 2,0%) στην αντοχή στο ψύχος. Οι ψεκασμοί πραγματοποιήθηκαν τρεις φορές, με διαλείμματα μιας εβδομάδας, ξεκινώντας στις 22 Αυγούστου 2016, ενώ οι δειγματοληψίες εκτείνονταν από τον Νοέμβριο έως τον Ιούλιο.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το κάλιο σε ποσοστό 2% βελτίωσε σημαντικά την αντοχή στο ψύχος, με τις υψηλότερες τιμές ανοχής (-6,98°C) να καταγράφονται τον Ιανουάριο. Επιπλέον, η εφαρμογή καλίου αύξησε τη συγκέντρωση υδατανθράκων, προλίνης, πρωτεϊνών και φαινολών, ενισχύοντας την αντιοξειδωτική δράση και την αναλογία ακόρεστων/κορεσμένων λιπαρών οξέων.
Η διαφυλλική εφαρμογή καλίου αποδεικνύεται μια αποδοτική πρακτική για την προστασία των ελαιοδέντρων από το ψύχος, ενισχύοντας τη φυσική τους αντοχή μέσω στοχευμένων φυσιολογικών και βιοχημικών μεταβολών.
Πηγή Elaiaskarpos.gr
Για περισσότερες Ειδήσειςκαι όλα τα Αγροτικά Νέα επισκεφθείτε το e-Agrotis.gr
”Θα ακολουθήσουν την πληρωμή της εξισωτικής αποζημίωσης που έγινε σήμερα, οι πληρωμές επιδοτήσεων των τελευταίων ετών από το 2015 έως το 2019. Έπεται η εξόφληση των υπολοίπων για όσους δεν έλαβαν χρήματα όσον αφορά στις μεταβιβάσεις δικαιωμάτων, ένα πολύ μικρό ποσοστό δηλαδή που έμεινε εκτός από την πληρωμή του Δεκεμβρίου, μέσα στο επόμενο δεκαπενθήμερο”, δήλωσε ο Υφ.Α.Α.Τ Χρήστος Κέλλας, μιλώντας στην εκπομπή ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ.
Ακουστε τις δηλώσεις του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από το 10.21 στο παρακάτω VIDEO
Γιορτινές µέρες µε κάπως µειωµένη εµπορική δραστηριότητα στην αγορά ζωοτροφών, κάτι που δεν έχει περάσει απαρατήρητο από τις επιχειρήσεις εµπορίας, οι οποίες βλέπουν τους κτηνοτρόφους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί φέτος µε τις αγορές τους.
Στο χύµα καλαµπόκι, οι τιµές έχουν σταθεροποιηθεί µισό µε ένα λεπτό κάτω από τα προηγούµενα επίπεδα, στο εύρος 21 µε 23 λεπτά το κιλό για Βόρεια Ελλάδα και Βοιωτία – Φθιώτιδα αντίστοιχα, καθώς έγιναν κάποιες συµφωνίες για παραδόσεις σε λιµάνια Βόλου και Πάτρας από Ρουµανία στα 235 ευρώ ο τόνος CIF, έναντι 255 ευρώ ο τόνος πριν ένα µήνα, οι οποίες έκοψαν το ανοδικό σερί. Άνθρωποι της αγοράς µοιράζονται στην Agrenda πως η απότοµη αύξηση της ζήτησης στη Μαύρη Θάλασσα ελέω Τουρκίας τελείωσε. Οι γείτονες έκλεισαν άµεσα περίπου 800.000 τόνους από Ουκρανία και Ρουµανία και πλέον δεν προβαίνουν σε αγορές.
Κλείνει η ψαλίδα ∆υτικής και Ανατολικής Ευρώπης
Αντιστροφή πορείας για τις τιµές στο χύµα καλαµπόκι σε ∆υτική και Ανατολική Ευρώπη, µε το καλαµπόκι σε Γαλλία – Ιταλία να τσιµπά δειλά δειλά µερικά ευρώ ο τόνος τις τελευταίες βδοµάδες, ενώ το ρουµάνικο σπυρί έχασε 15-20 ευρώ ο τόνος στα FOB. Πλέον η απόκλιση στις τιµές της ευρωπαϊκής ηπείρου παίζει στα 20-25 ευρώ ο τόνος έναντι σχεδόν 50 ευρώ ο τόνος πριν ένα µήνα. Το ενεργό συµβόλαιο στη Γαλλία παίζει χαµηλά στα 205-210 ευρώ ο τόνος, όµως δουλειές γίνονται και για τον Ιούνιο µε κέρδος 10-15 ευρώ ο τόνος, ενίοτε πάνω από τα 220 ευρώ FOB. Σε Βουλγαρία και Ρουµανία, οι τοπικές τιµές επέστρεψαν στα 210 µε 220 ευρώ ο τόνος.
Κάπως έτσι, η αγορά αναµένεται σταθερή µέχρι να βγει ο χειµώνας, δίχως ιδιαίτερες µεταβολές. To xύµα σπυρί από το εµπόριο συνεχίζει βέβαια να παίζει στα 25 µε 26 λεπτά ανάλογα την περιοχή, ενώ σε Σέρρες και ∆ράµα βγαίνει 1 µε 2 λεπτά φθηνότερο για παράδοση στο στάβλο. Στο σακιασµένο τώρα χύµα καλαµπόκι, το εύρος τιµών µένει ως έχει από 28 έως 32 λεπτά το κιλό. Στα τριφύλλια τώρα, τα πράγµατα είναι λιγότερο ξεκάθαρα, καθώς ακόµα δεν έχει εκδηλωθεί η εποχική ζήτηση για προµήθεια ποσοτήτων από τους κτηνοτρόφους. Οι παραγωγοί φέτος ευνοήθηκαν λόγω καιρικών συνθηκών και «κέρδισαν» ένα χέρι ακόµα, συνολικά δηλαδή επτά, µε τις τιµές να παίζουν από 15-17 λεπτά στο πρώτο χέρι, έως 28-30 λεπτά αρχές καλοκαιριού, όµως η σοδειά τους ακόµη δεν έχει αρχίσει να φεύγει, καθώς η ζήτηση θυµίζει περισσότερο Οκτώβριο παρά ∆εκέµβριο.
Λίγες και µικρότερες οι παραγγελίες
«Λείπει χρήµα από την αγορά και το γνωρίζουν όλοι. Τις τελευταίες µέρες χτύπησε το τηλέφωνο και έγιναν κάποιες παραγγελίες, καθώς πληρώθηκαν οι γνωστές επιδοτήσεις και εξοφλήθηκαν τα τιµολόγια γάλακτος του προηγούµενου µήνα. Επιβεβαιώνω πως από έτος σε έτος παρατηρείται µια µείωση στη ζήτηση κατά 15-20% και αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση ίσως χρειαστεί από Φεβρουάριο µια καθοδική αναπροσαρµογή στις τιµές εµπορίου ώστε να αδειάσουν οι αποθήκες πριν αρχίσει η παραγωγή του 2025», εξηγεί στην Agrenda στέλεχος επιχείρησης που δραστηριοποιείται στο εµπόριο ζωοτροφών της Κεντρικής Ελλάδας. Για την ώρα, οι τιµές εµπορίου για µηδική σε Βοιωτία και Φθιώτιδα παίζουν στα 38 µε 40 λεπτά το κιλό µε αναγωγή για τις υψηλής ποιότητας µπάλες και µερικά λεπτά κάτω στα 34-35 λεπτά το κιλό για παράδοση στο στάβλο σε άλλες ζώνες βορειότερα.
Ορατός ο κίνδυνος κορεσµού
Σε σχέση µε 1-2 χρόνια πριν, βρίσκονται σε µέγιστους ρυθµούς παραγωγής σηµαντικά περισσότερα στρέµµατα µε µηδική και πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος κορεσµού, πόσο δε µάλλον όταν η κατάσταση στην κτηνοτροφία παραµένει όσο περίπλοκη όσο σήµερα ( χαµηλότερες τιµές παραγωγού στο γάλα, απώλειες ζωικού κεφαλαίου, έλλειµµα ρευστότητας). Όσοι αγρότες έχουν αποθήκες και κρατάνε καθαρό τριφύλλι από τα καλά «χέρια», περιµένουν να το δώσουν στο εµπόριο (ή στους κτηνοτρόφους απευθείας) µε αναγωγή γύρω στα 32 µε 35 λεπτά το κιλό. Να σηµειωθεί βέβαια, πως οι αυξηµένες ποσότητες λόγω νέων φυτεύσεων δεν ισοδυναµεί µε περισσότερες αποθηκευµένες ποσότητες στα χέρια παραγωγών, καθώς δεν υπάρχουν συνήθως τα ιδία κεφάλαια για κατασκευή αποθηκευτικού χώρου.
Πηγή Agronews.gr
Για περισσότερες Ειδήσεις και όλα τα Αγροτικά Νέα επισκεφθείτε το e-Agrotis.gr
Φωνή απελπισίας από του κτηνοτρόφους που φοβούνται ότι η γενιά τους θα είναι οι τελευταίοι που θα ασχοληθούν με τον κλάδο αυτό του πρωτογενούς τομέα. Η εξισωτική για φέτος δεν έχει δοθεί ακόμη στους κτηνοτρόφους ενώ τα ποσά που τους δόθηκαν αφορούν κάποιες ενισχύσεις που δίνονται πάντα αυτές τις μέρες.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Κτηνοτρόφων της Δυτικής Φθιώτιδας Διονύσης Κυριόπουλος μέσα από τον ΛΑΜΙΑ FM1 96.2 τόνισε ότι έτσι όπως διαμορφώνονται τα δεδομένα με βάση τις κυβερνητικές αποφάσεις φαίνεται ότι στόχος είναι ο «αφανισμός» των κτηνοτρόφων.Πρόβλημα υπάρχει με τους βοσκοτόπους που φαίνεται ότι ο αρμόδιος οργανισμός ορίζει τους βοσκοτόπους σε περιοχές «άσχετες» απο τον τόπο διαμονής και δραστηριότητας του κτηνοτρόφου.
Μάλιστα ο ίδιος πριν από δυο περίπου χρόνια είχε προβλέψεις τι θα συμβεί με τις τιμές των προϊόντων για όλοι έβλεπαν ότι το ζωικό κεφάλαιο μειώνεται δραματικά και τώρα έχουν φτάσει στο σημείο να αποτρέπουν νέους να ασχοληθούν με τον κλάδο.
Για περισσότερες ειδήσεις και αναλύσεις γύρω από την κτηνοτροφία, επισκεφθείτε το e-Agrotis.gr.
Αλλαγές στην αγορά ελαιολάδου φέρνει η ΑΑΔΕ το 2025, επιβάλλοντας αυστηρά πρόστιμα για την πώληση αδήλωτου ελαιολάδου. Το νέο πλαίσιο στοχεύει στη διαφάνεια και την προστασία των καταναλωτών.
Πώς θα επηρεαστεί ο κλάδος και τι πρέπει να γνωρίζουν οι παραγωγοί;
Η τριπλέτα µέτρων που έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είναι δοκιµασµένη σε άλλες χώρες µεγάλους παραγωγούς ελαιοκοµικών προϊόντων και επικεντρώνεται στους ελαιοπαραγωγούς κανονικού καθεστώτος. Με το ψηφιακό ∆ελτίο Αποστολής σε πρώτο χρόνο και µε τη ∆ήλωση Συγκοµιδής σε δεύτερο χρόνο, θα υπάρχει σαφής εικόνα για τα κιλά ελαιόκαρπου που φεύγουν από το λιοστάσι, όπως επίσης και για τα κιλά ελαιολάδου που βγαίνουν από το µαλακτήρα.
Έρχεται ψηφιακό µητρώο συσκευαστηρίων
Για την πορεία της πρώτης ύλης από το ελαιοτριβείο µέχρι το ράφι, το υπουργείο θα πάρει νέα µέτρα. Αρχικά, θα δηµιουργηθεί ψηφιακό µητρώο τυποποιητηρίων και συσκευαστηρίων ελαιολάδου για την ηλεκτρονική χορήγηση αλφαριθµητικού κωδικού έγκρισης, αρµοδιότητας του ΥπΑΑΤ. Επίσης, σχεδιάζεται η υλοποίηση ψηφιακής δήλωσης παραγωγής και τυποποίησης ελαιολάδου και ελιάς και θα απευθύνεται στα ελαιοτριβεία, τα τυποιητήρια και τα συσκευαστήρια της χώρας, όπως άλλωστε είχε προαναγγείλει ο Γενικός Γραµµατέας του ΥπΑΑΤ, Γιώργος Στρατάκος τον Οκτώβριο σε ηµερίδα του ΣΕΒΙΤΕΛ. Να σηµειωθεί πως τα πρόστιµα θα είναι όντως τσουχτερά. Από µόνη της η διακίνηση καρπού µε χειρόγραφο ∆ελτίο θα επιφέρει διοικητικό πρόστιµο 5.000 ευρώ. Άνθρωποι της αγοράς υποστηρίζουν πως µε αποδοτική υιοθέτηση των παραπάνω µέτρων:
Α) Θα µπορούν µε σαφήνεια να διασταυρωθούν οι επιπτώσεις εξωγενών παραγόντων (χαλάζια, ανοµβρία, µπόρες, ανεµοθύελλες) στην παραγωγή ανά περιοχή και νοµό, δίνοντας τη δυνατότητα στις ∆ΑΟΚ να βγάζουν εύκολα συµπέρασµα αναφορικά µε τις ασύµµετρες απώλειες στην ελαιοπαραγωγή/παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς. Με αυτό τον τρόπο, σε περίπτωση που κριθεί αναγκαία τυχόν παρέµβαση της Πολιτείας/ΕΛΓΑ στο µέλλον, η στοιχειοθέτηση θα αποτελεί εύκολη υπόθεση και δεν θα βασίζεται µονάχα στον κόπο και των ιδρώτα των πολλές φορές υποστελεχοµένων τµηµάτων των ∆ΑΟΚ. Οι ζηµιές σε χρονιές όπως η φετινή, που ξεκίνησε δυναµικά στην ανθοφορία και κατέληξε θύµα της ανοµβρίας, θα είναι ολοφάνερες.
Β) Σαφώς περιορίζεται το πεδίο δράσης του ανώνυµου τενεκέ από τους αγρότες κανονικού καθεστώτος, καθώς το ελαιοτριβείο θα είναι υποχρεωµένο να «ανακοινώσει» την έκθλιψη και την παραγωγή, αφού πρώτα ο παραγωγός έχει «ανακοινώσει» στο mytimologio την κατ’ εκτίµηση ποσότητα ελαιοκάρπου που οδηγεί προς έκθλιψη. Τώρα, από την στιγµή που ο κρατικός µηχανισµός θα γνωρίζει από τα τριγύρω ελαιοτριβεία, που παίζουν οι αποδόσεις, θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο για οποιονδήποτε επιτήδειο να προβεί σε παράτυπες – παράνοµες πράξεις εις βάρος του παραγωγού ή των κρατικών ταµείων. Βέβαια, οι αγρότες ειδικού καθεστώτος δεν υποχρεούται σε δελτίο αποστολής, οπότε ίσως θα συνεχίσει να επιβιώνει «κάτω από τα ραντάρ» ο 17κιλος τενεκές. ∆εν έχει βέβαια ακόµη αποσαφηνιστεί αρµοδίως αν θα πρέπει να κάνουν ηλεκτρονικά ∆ήλωση Συγκοµιδής και οι αγρότες ειδικού καθεστώτος.
Γ) Σε περίπτωση που «περπατήσει» καλά το σηµείο Β., θα µπουν οι βάσεις από την επόµενη ελαιοκοµική σεζόν 2025/26 για ένα τριµηνιαίο ή µηνιαίο ισοζύγιο πωλήσεων – αποθεµάτων ανά ποιοτική κατηγορία ελαιολάδου, που θα δηµοσιεύει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και όχι ιδιωτικός φορέας, κατ’ εικόνα της Ισπανίας και της Ιταλίας. Μία τέτοια εξέλιξη θα διευκολύνει σαφώς τους αγοραστές να γνωρίζουν αξιόπιστα πόση πρώτη ύλη υπάρχει διαθέσιµη στην ελληνική αγορά, αλλά και τους πωλητές ώστε να µην γίνονται έρµαια αθέµιτων εµπορικών πρακτικών και αχρείαστης σπέκουλας, φέρνοντας ξεκάθαρα οφέλη στο σύνολο της αλυσίδας αξίας του ελαιοκοµικού τοµέα. Επίσης, θα διευκολύνει τον έλεγχο τυχών ευκαιριακών ελληνοποιήσεων ελαιολάδου, που απασχολεί σποραδικά ως φαινόµενο κυρίως τα νησιά, σύµφωνα µε ανώνυµες καταγγελίες που βλέπουν κατά καιρούς τα φώτα της δηµοσιότητας, συνήθως σε τοπικά µέσα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει τον δρόμο για τη μεταφορά ανενεργών κονδυλίων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) από το 2025. Το μέτρο αυτό στοχεύει στην άμεση στήριξη αγροτών που έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές από φυσικές καταστροφές. Πώς θα υλοποιηθεί η νέα πρωτοβουλία και ποια τα οφέλη για τον αγροτικό τομέα
∆ύο νέες νοµοθετικές πράξεις, οι οποίες έλαβαν «πράσινο φως» λίγο πριν την εκπνοή του έτους, δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη µέλη που υπέστησαν καταστροφές από φυσικά φαινόµενα µετά την 1η Ιανουαρίου 2024 να λάβουν µε διαδικασίες fast track χρηµατοδότηση για µέτρα ανάκαµψης από τα ταµεία Συνοχής (ΕΤΠΑ) και Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Και οι δύο κανονισµοί εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο µε γραπτή διαδικασία, προκειµένου να τεθούν άµεσα σε εφαρµογή.
Τα εν λόγω µέτρα, σύµφωνα µε σχετική ανακοίνωση, είναι µια άµεση απάντηση στις καταστροφικές πληµµύρες και τις πυρκαγιές που κατέστρεψαν την Κεντρική, Ανατολική και Νότια Ευρώπη το φετινό φθινόπωρο, καθώς:
Ο κανονισµός για την Περιφερειακή Υποστήριξη Έκτακτης Ανάγκης για Ανασυγκρότηση (Regional Emergency Support to Reconstruction – RESTORE) θα διασφαλίσει ότι τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής της ΕΕ µπορούν να κινητοποιηθούν γρήγορα και µε ευελιξία για να βοηθήσουν τα πληγέντα κράτη µέλη στις προσπάθειες ανάκαµψης και ανοικοδόµησης µετά την καταστροφή.
Οι τροποποιήσεις στον κανονισµό που διέπει το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) θα δώσουν στα κράτη µέλη µεγαλύτερη ευελιξία για την παροχή έκτακτης υποστήριξης και στοχευµένης ρευστότητας σε αγρότες, κατόχους δασών και συναφείς επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Κανονισµός RESTORE
Ο κανονισµός RESTORE τροποποιεί τον κανονισµό που διέπει το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταµείο Συνοχής, καθώς και τον κανονισµό για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταµείου Plus (ΕΚΤ+) για την προγραµµατική περίοδο 2021-2027, προκειµένου να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη µέλη να επαναπρογραµµατίσουν κονδύλια για τις προτεραιότητες RESTORE. Προσφέρει πρόσθετη βοήθεια στα κράτη µέλη που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές που συµβαίνουν το 2024 και το 2025 , καλύπτοντας µέτρα όπως επισκευή κατεστραµµένων υποδοµών και εξοπλισµού και παροχή τροφής και βασικής υλικής βοήθειας και κοινωνικής και υγειονοµικής υποστήριξης.
Τέτοια µέτρα θα επωφεληθούν από ένα αυξηµένο µέγιστο ποσοστό συγχρηµατοδότησης 95%, µαζί µε ένα πρόσθετο ποσοστό προχρηµατοδότησης 25% για να µειωθεί η δηµοσιονοµική πίεση στα επηρεαζόµενα κράτη µέλη. Οι συνολικοί διαθέσιµοι πόροι για επαναπρογραµµατισµό στο πλαίσιο του RESTORE περιορίζονται στο 10% της αρχικής συνολικής εθνικής κατανοµής για το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ+.
Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Αγροτικής Ανάπτυξης
Ο κανονισµός σχετικά µε το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα επιτρέψει στα κράτη µέλη να ανακατανείµουν τα αχρησιµοποίητα κεφάλαια 2014-2020 µέσω τροποποίησης των προγραµµάτων αγροτικής ανάπτυξης τους. Αυτό θα τους επιτρέψει να παρέχουν γρήγορα επείγουσα βοήθεια σε αγρότες, κατόχους δασών και µικροµεσαίες επιχειρήσεις σε εκείνους τους τοµείς που έχουν πληγεί από καταστροφές που σχετίζονται µε το κλίµα που έχουν σηµειωθεί από την 1η Ιανουαρίου 2024 .
Η βοήθεια µπορεί να χρηµατοδοτηθεί 100% µέσω αχρησιµοποίητων κονδυλίων της ΕΕ από το ΕΓΤΑΑ 2014-2020, µε τη µορφή κατ’ αποκοπή ποσών έως 42.000 ευρώ ανά δικαιούχο .
Επιπλέον, τα κράτη µέλη θα έχουν την ευελιξία να εισαγάγουν και να ενισχύσουν µέτρα για την αποκατάσταση του παραγωγικού δυναµικού των επηρεαζόµενων αγροκτηµάτων και δασών. Τα µέτρα δεν τροποποιούν τις υφιστάµενες δηµοσιονοµικές δεσµεύσεις και, ως εκ τούτου, δεν θα έχουν αντίκτυπο στον προϋπολογισµό της ΕΕ.
Ταχύτερη αποδέσµευση µη δαπανηθέντων κεφαλαίων για όσους τα χρειάζονται επειγόντως
Μόλις τεθούν σε ισχύ οι κανονισµοί, τα κράτη µέλη θα µπορούν να επανακινητοποιήσουν τη χρηµατοδότηση για την αντιµετώπιση πρόσφατων καταστροφών, µε βάση τις ανάγκες τους. Στη συνέχεια θα τους ζητηθεί να υποβάλουν τροποποιήσεις του προγράµµατος για επανεξέταση και έγκριση. Σε δήλωση του ο Younous Omarjee (Αριστερά, Γαλλία), ο εισηγητής για τον κανονισµό «RESTORE», µεταξύ άλλων, ανέφερε «Πρέπει να προσαρµόσουµε την αντιµετώπιση των καταστροφών και την περιφερειακή πολιτική µας στις νέες πραγµατικότητες της κλιµατικής αλλαγής, για να ανταποκριθούµε αποτελεσµατικά σε µελλοντικές καταστροφές». Αντίστοιχα η εισηγήτρια για τον κανονισµό για το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Αγροτικής Ανάπτυξης Veronika Vrecionova (Συντηρητικοί, Τσεχία), δήλωσε ότι «η απόφαση θα βοηθήσει πολλά κράτη µέλη να αποδεσµεύσουν ταχύτερα τα µη δαπανηθέντα κεφάλαια για όσους τα χρειάζονται επειγόντως».
