ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ολομέλεια: Σήμερα η κρίσιμη ψηφοφορία για Προανακριτική κατά Λιβανού – Αραμπατζή

Μέρα κρίσης για την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ. Σήμερα Πέμπτη 21 Μαΐου η Ολομέλεια της Βουλής αποφασίζει με μυστική ψηφοφορία για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής κατά δύο πρώην κυβερνητικών αξιωματούχων. Για τον αγροτικό κόσμο, δεν είναι απλώς μια πολιτική διαδικασία — είναι η λογοδοσία για τον οργανισμό που κρατά τα χρήματά του.

Η Ολομέλεια της Βουλής μετατρέπεται σήμερα σε επίκεντρο της πολιτικής ζωής. Στο τραπέζι βρίσκεται η σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ — με στόχο τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Σπήλιο Λιβανό και την πρώην υφυπουργό Φωτεινή Αραμπατζή.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο την πολιτική σκηνή. Αφορά άμεσα τον κάθε αγρότη που περίμενε — και πολλές φορές δεν έλαβε έγκαιρα — τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις που διαχειρίζεται ο ΟΠΕΚΕΠΕ.

Τι αποφασίζεται σήμερα — η διαδικασία

Η Ολομέλεια εξετάζει δύο προτάσεις — μία του ΠΑΣΟΚ και μία του ΣΥΡΙΖΑ-Νέας Αριστεράς — για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής.

Η διαδικασία προβλέπει:

• Δύο κύκλους τοποθετήσεων με συνολικά 30 βουλευτές
• Παρεμβάσεις εισηγητών, κοινοβουλευτικών εκπροσώπων και πολιτικών αρχηγών οποιαδήποτε στιγμή
• Μυστική ψηφοφορία με κάλπη για την τελική απόφαση

Σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής, οι δύο πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν ψηφίζουν για υποθέσεις που τους αφορούν — αλλά μπορούν να μιλήσουν από το βήμα.

Τι λένε Λιβανός και Αραμπατζή

Και οι δύο έχουν πάρει θέση εκ των προτέρων: αρνούνται κάθε εμπλοκή στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ και δηλώνουν αθώοι. Σήμερα θα έχουν την ευκαιρία να υπερασπιστούν τη θέση τους ενώπιον της Ολομέλειας — πριν η κάλπη δώσει την τελική απάντηση.

Το πολιτικό κλίμα — 48 ώρες αντιπαράθεσης

Η σημερινή συνεδρίαση είναι η δεύτερη μέρα ενός ιδιαίτερα φορτισμένου κοινοβουλευτικού 48ώρου. Χθες, η Ολομέλεια ψήφισε νυχτερινή τροπολογία για fast track δίκες βουλευτών — η οποία, σύμφωνα με σύσσωμη αντιπολίτευση, φτιάχτηκε με γνώμονα ακριβώς την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ.

Όπως είχαμε αναλύσει στο ρεπορτάζ μας «Τροπολογία fast track για βουλευτές: Σφοδρή αντιπαράθεση — ΟΠΕΚΕΠΕ στο επίκεντρο», η συγχρονία των δύο ψηφοφοριών δεν εκτιμάται ως τυχαία από την αντιπολίτευση.

Γιατί ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει σημασία για τον αγρότη

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι απλώς ένα ακόμα κρατικό ακρωνύμιο. Είναι ο φορέας που διαχειρίζεται 2,23 δισ. ευρώ αγροτικών ενισχύσεων ετησίως — τα χρήματα για τη Βασική Ενίσχυση, τα Οικολογικά Σχήματα, την Εξισωτική, τα Συνδεδεμένα. Τα χρήματα που κάθε παραγωγός περιμένει για να πληρώσει εισροές, δάνεια και λογαριασμούς.

Ήδη η ΕΟΑΣΝΛ έχει αποκαλύψει ότι αυτό το σύστημα λειτουργεί με τριγμούς — καθυστερήσεις, εκκρεμότητες, αμφιβολίες για το αν θα τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα. Όπως είχαμε αναλύσει στο «Αγροτικές πληρωμές 2026: Αναλυτικά το χρονοδιάγραμμα», τα 2,23 δισ. ευρώ αναμένεται να διανεμηθούν σε ~600.000 παραγωγούς — υπό την προϋπόθεση ότι το σύστημα λειτουργεί σωστά.

Η λογοδοσία για τη διαχείριση του παρελθόντος είναι συνθήκη για τη βελτίωση του παρόντος.

Η σημερινή μέρα σηματοδοτεί κάτι μεγαλύτερο

Πέρα από το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, η σημερινή μέρα έχει συμβολική αξία: είναι η πρώτη φορά που η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ φτάνει επίσημα στην Ολομέλεια με αίτημα κοινοβουλευτικής έρευνας.

Για τους αγρότες που βλέπουν χρόνια καθυστερήσεις, αδικαιολόγητες περικοπές και συστημικές δυσλειτουργίες — και για εκείνους που έχουν υποστεί κατασχέσεις αποζημιώσεων, όπως έγινε με τους κτηνοτρόφους της ευλογιάς, όπως καταγράψαμε πρόσφατα στο «”Άνθρακας ο θησαυρός”: Εφορία και τράπεζες άρπαξαν τις αποζημιώσεις της ευλογιάς» — η σημερινή συνεδρίαση αφορά πολύ περισσότερα από ονόματα και ψηφοφορίες.

Αφορά αν το σύστημα διαχείρισης αγροτικών κονδυλίων λογοδοτεί — ή αν συνεχίζει να λειτουργεί ατιμώρητα.

Αυστηρότερους κανόνες για την κατασκευή φωτοβολταϊκών, καθώς και «κόφτη» για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, προβλέπει μεταξύ άλλων το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Το νέο Χωροταξικό βγαίνει από σήμερα, Τετάρτη (20/5) σε δημόσια διαβούλευση το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου να δηλώνει σε πως το νέο ΕΧΠ δημιουργεί ένα πλαίσιο ανάπτυξης με μεγαλύτερη σαφήνεια και πιο αυστηρούς κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θέτει κανόνες, κριτήρια και περιορισμούς, ενώ δίνονται κατευθύνσεις ως προς την εγκατάσταση των νέων σταθμών ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης. Λαμβάνει, δε, υπόψη τις νέες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, με απώτερο σκοπό την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας έως το 2050.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας «απαντά» σε όσα αλλάζουν με τις παρακάτω 17 δεκαεπτά ερωταπαντήσεις:

1) Τι περιλαμβάνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και γιατί αποτελεί σημαντική θεσμική μεταρρύθμιση; Τι αλλάζει στην πράξη σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς;

Για πρώτη φορά θεσπίζονται σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αυστηρότερα κριτήρια αποκλεισμού, μεταξύ άλλων, για:

• περιοχές Natura 2000, με έμφαση στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας,
• λοιπές ειδικά προστατευόμενες περιοχές,
• δάση και δασικές εκτάσεις,
• περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 m.,
• μνημεία και αρχαιολογικές ζώνες,
• νησιωτικές και τουριστικές περιοχές,

ενώ δημιουργείται ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις.

Ειδικότερα, το νέο ΕΧΠ βάζει σαφείς κανόνες στη χωροθέτηση των ΑΠΕ, ώστε η βιώσιμη ανάπτυξη να προχωρήσει με σχέδιο, προστασία του περιβάλλοντος και σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες.

2) Ποιες τεχνολογίες ΑΠΕ καλύπτει το νέο πλαίσιο και ποιες εξαιρούνται;

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο καλύπτει το σύνολο των βασικών τεχνολογιών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αποθήκευσης ενέργειας.

Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει: φωτοβολταϊκούς σταθμούς, αιολικά πάρκα, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, μονάδες βιομάζας, βιοαερίου και βιορρευστών, γεωθερμικές εγκαταστάσεις, καθώς και -για πρώτη φορά- τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως μπαταρίες.

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου και να μην ανατρέπονται υφιστάμενες επενδύσεις και μικρές ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Εκτός πεδίου εφαρμογής παραμένουν:

• έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης,
• μικρές εγκαταστάσεις ΑΠΕ που εξαιρούνται από αδειοδοτικές διαδικασίες,
• μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα και έργα αντλησιοταμίευσης,
• καθώς και φωτοβολταϊκά που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.

Με αυτόν τον τρόπο, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εστιάζει κυρίως στη χωροθέτηση των μεγάλων έργων που έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στο περιβάλλον, στο τοπίο και στις χρήσεις γης, διαμορφώνοντας για πρώτη φορά ένα ενιαίο και ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων σε εθνικό επίπεδο.

3) Πού απαγορεύεται πλέον η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών;

Για πρώτη φορά θεσπίζονται ενιαίοι και αυστηροί κανόνες προστασίας για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε ολόκληρη τη χώρα.

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο προβλέπει ότι φωτοβολταϊκά δεν μπορούν να εγκαθίστανται σε περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής, φυσικής και πολιτιστικής αξίας, ώστε η ανάπτυξη των ΑΠΕ να γίνεται με σεβασμό στο τοπίο, τη βιοποικιλότητα και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Στις περιοχές όπου πλέον απαγορεύεται οριζόντια η χωροθέτηση φωτοβολταϊκών περιλαμβάνονται:

• όλες οι περιοχές Natura 2000,
• δάση, καθώς και δασικές εκτάσεις,
• υγρότοποι Ραμσάρ και μικροί νησιωτικοί υγρότοποι,
• εθνικοί δρυμοί, αισθητικά δάση και προστατευόμενα τοπία,
• μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και αρχαιολογικές ζώνες αυξημένης προστασίας,
• σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και σε πυρήνες εθνικών δρυμών,
• περιοχές με προστατευόμενες ή εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες,
• περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται από το ΥΠΕΝ,
• ακτές κολύμβησης.

Με τις νέες ρυθμίσεις μπαίνει τέλος στην άναρχη χωροθέτηση έργων σε ευαίσθητες περιοχές και δημιουργείται, για πρώτη φορά, ένα σαφές εθνικό πλαίσιο προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της χώρας.

4) Πέραν των περιοχών αποκλεισμού των φωτοβολταϊκών, τι όρια μπαίνουν πλέον στην κάλυψη γης από φωτοβολταϊκά;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θεσπίζει για πρώτη φορά οριζόντιο, για όλη την επικράτεια, όριο στην κάλυψη γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, προκειμένου να προστατευθεί το τοπίο, η αγροτική γη και η ισορροπία των τοπικών χρήσεων.

Συγκεκριμένα, το μέγιστο ποσοστό κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης.

Ο περιορισμός αυτός αφορά έργα που δεν έχουν ήδη περιβαλλοντική αδειοδότηση και εισάγεται ώστε:

• να αποτραπεί η υπερσυγκέντρωση έργων σε συγκεκριμένες περιοχές,
• να περιοριστεί η οπτική και περιβαλλοντική επιβάρυνση,
• να προστατευθεί η παραγωγική γη και η τοπική οικονομία,
• και να διασφαλιστεί πιο ισόρροπη και δίκαιη ανάπτυξη των ΑΠΕ σε όλη τη χώρα.

Με αυτόν τον τρόπο, η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών αποκτά σαφή χωρικά όρια και προχωρά με κανόνες βιωσιμότητας, προστασίας του περιβάλλοντος και σεβασμού στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

5) Πού δεν επιτρέπεται πλέον η εγκατάσταση αιολικών πάρκων;

Για πρώτη φορά η χώρα αποκτά σαφείς, αυστηρούς και ενιαίους κανόνες για τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, βάζοντας τέλος στην αβεβαιότητα και διασφαλίζοντας ουσιαστική προστασία για το περιβάλλον, το τοπίο και τις τοπικές κοινωνίες.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θεσπίζει ξεκάθαρες ζώνες αποκλεισμού, ώστε η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας να προχωρήσει με τάξη, ισορροπία και σεβασμό στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

Αιολικά πάρκα εφεξής δεν επιτρέπονται, οριζόντια:

• Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
• Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 m.
• Εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) – δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000. Επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις:
• προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και
• το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ)
• Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
• Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών
• Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986
• Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ. χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης)
• Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
• Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής.
• Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά
• Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
• Σε ακτές κολύμβησης.

Με το νέο πλαίσιο, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της Ελλάδας, που δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά δύο πλευρές της ίδιας εθνικής στρατηγικής.

6) Σε ποιες περιοχές θα μπορούν να αναπτύσσονται αιολικά πάρκα;

Για πρώτη φορά το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ καθορίζει συγκεκριμένες «Περιοχές Καταλληλότητας» για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων, με βάση επιστημονικά και αντικειμενικά κριτήρια.

Αιολικά πάρκα θα μπορούν να αναπτύσσονται μόνο σε Δημοτικές Ενότητες με επαρκές αιολικό δυναμικό, όπως αυτό αποτυπώνεται στον επίσημο αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ, και πάντα υπό αυστηρές προϋποθέσεις προστασίας του περιβάλλοντος και του τοπίου.

Επισημαίνεται ότι η χωροθέτηση αιολικών σταθμών επιτρέπεται μόνο σε αυτές τις περιοχές και υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ανωτέρω (ειδικότερους) περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα με τη φέρουσα ικανότητα, όπως ισχύει έως σήμερα.

Στόχος είναι η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας να γίνεται οργανωμένα, με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.

7) Πώς προστατεύονται τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ ενισχύει την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ προχωρά με σεβασμό στην πολιτιστική ταυτότητα κάθε περιοχής.

Στις περιπτώσεις όπου σχεδιάζονται φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις κοντά σε μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, αρχαιολογικούς χώρους ή ζώνες προστασίας, προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης.

Η μελέτη αυτή αξιολογεί την οπτική ένταξη του έργου στο τοπίο, τη σχέση του με τον ιστορικό και πολιτιστικό χαρακτήρα της περιοχής, καθώς και την πιθανή επίδρασή του στην εικόνα σημαντικών μνημείων και αρχαιολογικών τόπων.

Στόχος είναι η βιώσιμη μετάβαση να προχωρά με ισορροπία, συνδυάζοντας την ενεργειακή ανάπτυξη με την ουσιαστική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και του ιδιαίτερου χαρακτήρα των τοπίων της χώρας.

8) Γιατί η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί εθνική προτεραιότητα;

Η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί στρατηγική επιλογή για την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αυτονομία και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της χώρας.

Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και ενεργειακών προκλήσεων, οι ΑΠΕ μειώνουν την εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ενισχύουν τη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος και συμβάλλουν στη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί βασικό πυλώνα του εθνικού και ευρωπαϊκού σχεδιασμού για την κλιματική ουδετερότητα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων επενδύσεων και υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ έρχεται ακριβώς να στηρίξει αυτή τη μετάβαση, με σαφείς κανόνες, χωρική οργάνωση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

9) Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ περιορίζει ή διευκολύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ;

Με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ ενισχύουμε το πλαίσιο για την ισορροπημένη ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Ελλάδα, με πιο σαφείς και αυστηρούς κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και μέριμνα για τις τοπικές κοινωνίες.

Με ξεκάθαρες περιοχές καταλληλότητας, ενιαίους κανόνες χωροθέτησης και σαφή όρια προστασίας, μειώνονται οι αβεβαιότητες, οι συγκρούσεις χρήσεων γης και οι καθυστερήσεις που συχνά δημιουργούσαν προβλήματα τόσο στις τοπικές κοινωνίες όσο και στις ίδιες τις επενδύσεις.

Για πρώτη φορά, η ανάπτυξη των ΑΠΕ εντάσσεται σε έναν ολοκληρωμένο εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό που συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη αναπτυξιακή προοπτική κάθε περιοχής.

Με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά τους σαφείς κανόνες και τον στρατηγικό σχεδιασμό που απαιτούνται για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των ΑΠΕ με σταθερό και βιώσιμο τρόπο.

10) Τι συμβαίνει με τα ήδη αδειοδοτημένα ή υπό διαδικασία αδειοδότησης έργα;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ διασφαλίζει τη συνέχεια και τη σταθερότητα των επενδύσεων που έχουν ήδη δρομολογηθεί, προστατεύοντας παράλληλα την ασφάλεια δικαίου.

Τα έργα που λειτουργούν ήδη, καθώς και όσα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης, εξακολουθούν να διέπονται από το ισχύον χωροταξικό πλαίσιο.

Η πρόβλεψη αυτή αφορά έργα που είτε έχουν ήδη λάβει άδεια, είτε έχουν ήδη λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους, πριν από τη δημόσια διαβούλευση του νέου πλαισίου.

Με αυτόν τον τρόπο, προστατεύεται η ασφάλεια των επενδύσεων, αποφεύπονται αιφνίδιες αλλαγές κανόνων, ενώ παράλληλα τίθενται οριζόντιοι και ενιαίοι κανόνες χωροθέτησης για όλες τις νέες εγκαταστάσεις.

11) Τι προβλέπει το νέο ΕΧΠ για τον θαλάσσιο χώρο;

Για πρώτη φορά η χώρα αποκτά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού και για τον θαλάσσιο χώρο, συνδέοντας την ανάπτυξη των θαλάσσιων ΑΠΕ με τον συνολικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εισάγει ειδικούς κανόνες χωροθέτησης για αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στη θάλασσα, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία του θαλάσσιου χώρου για την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αυτονομία και τη γεωπολιτική θέση της χώρας.

Για πρώτη φορά προβλέπονται συγκεκριμένες περιοχές προστασίας και αποκλεισμού, ειδικά κριτήρια χωροθέτησης, καθώς και υποχρεωτικές εξειδικευμένες μελέτες για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα περνά για πρώτη φορά σε μια νέα εποχή συνεκτικού χερσαίου και θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, με σαφείς κανόνες, στρατηγική κατεύθυνση και ισχυρές περιβαλλοντικές δικλίδες προστασίας.

12) Πώς προστατεύονται οι περιοχές με υψηλό τουριστικό ενδιαφέρον;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ αναγνωρίζει για πρώτη φορά με σαφή τρόπο ότι ο τουρισμός, το τοπίο και η ιδιαίτερη φυσιογνωμία πολλών περιοχών της χώρας αποτελούν εθνικό αναπτυξιακό κεφάλαιο που πρέπει να προστατεύεται.

Γι’ αυτό προβλέπονται αυστηροί περιορισμοί στην ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, όπως αυτές καθορίζονται από το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

13) Τι αλλάζει για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εισάγει για πρώτη φορά ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο προστασίας για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000, δηλαδή τις περιοχές που προστατεύουν ειδικά την ορνιθοπανίδα της χώρας.

Στις περιοχές αυτές, η εγκατάσταση αιολικών πάρκων επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση και υπό πολύ αυστηρές προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, απαιτείται, σωρευτικά:

• να προβλέπεται ρητά από την εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη της περιοχής,
• και να τεκμηριώνεται υψηλό αιολικό δυναμικό άνω των 7,5 m/s.

Στόχος είναι η ανάπτυξη των ΑΠΕ να προχωρά με επιστημονικά κριτήρια, περιβαλλοντική ευθύνη και ισορροπία ανάμεσα στην ενεργειακή μετάβαση και την προστασία του φυσικού πλούτου της χώρας.

14) Τι σημαίνει η συγχρονισμένη προσέγγιση με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία;

Για πρώτη φορά η χώρα προχωρά ταυτόχρονα στον σχεδιασμό τριών κρίσιμων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων – για τις ΑΠΕ, τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία – ώστε οι μεγάλες αναπτυξιακές πολιτικές να λειτουργούν συντονισμένα και όχι αποσπασματικά.

Αυτό σημαίνει ότι η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ δεν εξετάζεται πλέον μεμονωμένα, αλλά σε συνάρτηση με τις τουριστικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική ανάπτυξη, τις χρήσεις γης και τις ανάγκες προστασίας του περιβάλλοντος και του τοπίου.

Με αυτόν τον τρόπο, η χώρα αποκτά έναν σύγχρονο και στρατηγικό χωροταξικό σχεδιασμό με ορίζοντα δεκαετιών.

15) Ποιες είναι οι βασικές οικονομικές και αναπτυξιακές επιπτώσεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί ένα σαφές, ενιαίο και προβλέψιμο πλαίσιο κανόνων για την ανάπτυξη των ΑΠΕ σε όλη τη χώρα.

Με ξεκάθαρους όρους χωροθέτησης, ζώνες προστασίας και συγκεκριμένα όρια ανάπτυξης, μειώνεται σημαντικά η αβεβαιότητα για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις, ενώ ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου για πολίτες, επενδυτές και τοπικές κοινωνίες.

Η χώρα αποκτά πλέον ένα σταθερό πλαίσιο κανόνων, ώστε η ανάπτυξη των ΑΠΕ να προχωρά με βιώσιμο τρόπο, χωρική ισορροπία και μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό ορίζοντα.

16) Πώς διασφαλίζεται η συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση των νέων ρυθμίσεων;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ τίθεται σε δημόσια διαβούλευση για 35 ημέρες, ώστε πολίτες, τοπικές κοινωνίες, δήμοι, επιστημονικοί φορείς και επιχειρήσεις να συμμετάσχουν ενεργά στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου.

Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει διαφάνεια, δημόσιο διάλογο και ουσιαστική συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων πλευρών σε έναν σχεδιασμό που αφορά το μέλλον της ενέργειας, του περιβάλλοντος και της ανάπτυξης της χώρας.

17) Ποιο είναι το όραμα για τις ΑΠΕ έως το 2050;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ αποτελεί μέρος ενός συνολικού εθνικού σχεδιασμού με ορίζοντα το 2050, που στόχο έχει να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αυτονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.

Το πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και προβλέπει περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, ενίσχυση των υποδομών αποθήκευσης ενέργειας και των διασυνδέσεων, καλύτερη αξιοποίηση του χερσαίου και θαλάσσιου δυναμικού της χώρας και σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο καθαρό, ανθεκτικό και σύγχρονο ενεργειακό μοντέλο.

Στόχος είναι η Ελλάδα να παραμείνει ισχυρός ενεργειακός κόμβος στη νοτιοανατολική Ευρώπη, συνδυάζοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη με την προστασία του περιβάλλοντος, τη χωρική ισορροπία και τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.

Πηγή cnn.gr

Σε τεντωμένο σχοινί ακροβατεί η φετινή αμπελουργική χρονιά, καθώς η έντονη καιρική αστάθεια δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Σε συνέχεια του πρόσφατου Συναγερμού για τον Περονόσπορο σε Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, στο «κόκκινο» μπαίνει πλέον και η Κεντρική Ελλάδα.

Το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου, εξέδωσε στις 20 Μαΐου 2026 νέο Τεχνικό Δελτίο, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου. Η καλλιέργεια βρίσκεται στο εξαιρετικά ευαίσθητο βλαστικό στάδιο της έναρξης της άνθησης, καθιστώντας τις επόμενες ημέρες απολύτως καθοριστικές.

Η Τριπλή Απειλή: Περονόσπορος, Ωίδιο και Βότρυτης

Η υγρασία, οι βροχές και οι δροσερές θερμοκρασίες έχουν δημιουργήσει το τέλειο «θερμοκήπιο» για την ανάπτυξη μυκητολογικών ασθενειών.

• Περονόσπορος: Ο κίνδυνος είναι τεράστιος. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι γεωπόνοι υπενθυμίζουν τις ανυπολόγιστες ζημιές που προκάλεσε η ασθένεια το 2023 στην ευρύτερη περιοχή του Τυρνάβου. Συστήνεται άμεση προστασία του φυλλώματος και των ανθοταξιών με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα, ειδικά στις ευαίσθητες ποικιλίες.
• Ωίδιο: Ομοίως, οι συνθήκες ευνοούν την εξάπλωσή του. Η καταπολέμησή του μπορεί (και πρέπει, για λόγους οικονομίας) να συνδυαστεί με τον ψεκασμό για τον περονόσπορο.
• Βότρυτης: Η ασθένεια παραμονεύει, ειδικά αν υπάρξει χαλαζόπτωση ή ισχυροί άνεμοι που πληγώνουν τη νεαρή βλάστηση.

Για την αντιμετώπιση και των τριών ασθενειών, οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία των καλλιεργητικών μέτρων. Τα θερινά κλαδέματα, η καταστροφή των ζιζανίων και ο περιορισμός της αζωτούχου λίπανσης εξασφαλίζουν καλύτερο αερισμό, επιτρέποντας στα φυτά να στεγνώνουν γρήγορα από τη βροχή και τη δροσιά.

Το Παράδοξο με την Ευδεμίδα: «Μην Ψεκάζετε»

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα —και ίσως σωτήρια για την τσέπη των παραγωγών— οδηγία αφορά την Ευδεμίδα. Σε μια περίοδο που το κόστος των εφοδίων έχει εκτροχιαστεί (όπως επιβεβαίωσε πρόσφατα η Eurostat με τη νέα αύξηση 8% στα λιπάσματα), οι γεωπόνοι είναι κατηγορηματικοί: Δεν συνιστάται η καταπολέμηση του εντόμου σε αυτό το βλαστικό στάδιο.

Ο λόγος; Παρότι η πρώτη πτήση του εντόμου συνεχίζεται και οι προνύμφες τρέφονται με τα άνθη, η ζημιά δεν έχει οικονομική σημασία. Αντιθέτως, η δράση της Ευδεμίδας λειτουργεί ως μια μορφή «εξισορροπητικής μείωσης της φυσικής ανθόρροιας». Τα αμπέλια έχουν τεράστια αποθέματα ανθέων και μπορούν να αναπληρώσουν έως και το 50% της ανθοταξίας. Παράλληλα, αυτή την εποχή είναι πολύ ενεργοί οι φυσικοί εχθροί του εντόμου, οι οποίοι ελέγχουν τον πληθυσμό.

Ψευδόκοκκοι και Θρίπες: Τα Κόλπα του Ελέγχου

Τέλος, το δελτίο εφιστά την προσοχή σε δύο ακόμη εχθρούς:

1. Ψευδόκοκκοι: Αν εντοπιστούν, οι παραγωγοί πρέπει να “μαρκάρουν” τα προσβεβλημένα πρέμνα για να μην μεταφέρουν τα έντομα στα διπλανά αμπέλια με τα ρούχα ή τα εργαλεία τους. Ο ψεκασμός πρέπει να είναι τοπικός (μόνο στα προσβεβλημένα και τα γειτονικά τους), “λούζοντας” καλά τον κορμό, τις κεφαλές και τους βραχίονες.
2. Θρίπες: Ο έλεγχος για την παρουσία τους μπορεί να γίνει πανεύκολα: Με ελαφρά τινάγματα των ανθοταξιών πάνω σε ένα λευκό φόντο (π.χ. ένα λευκό χαρτί) ή με την τοποθέτηση ειδικών χρωματικών παγίδων. Μόνο σε περίπτωση υψηλού πληθυσμού απαιτείται ψεκασμός με εξειδικευμένα, φιλικά προς το περιβάλλον εντομοκτόνα.

Πηγή Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου.

Αντί για την πολυπόθητη ανάσα ρευστότητας, οι κτηνοτρόφοι βρέθηκαν το Σαββατοκύριακο μπροστά σε έναν νέο εφιάλτη. Οι αποζημιώσεις για τη θανάτωση των κοπαδιών τους από την ευλογιά αποδείχθηκαν τελικά… άνθρακας, καθώς η κρατική μηχανή και το τραπεζικό σύστημα ενήργησαν κόντρα στους ίδιους τους νόμους.

Το μείζον αυτό θέμα, που είχε ήδη προκαλέσει σάλο όπως καταγράψαμε στο ρεπορτάζ για τις Παράνομες Κατασχέσεις Αποζημιώσεων Ευλογιάς από την ΑΑΔΕ, παίρνει πλέον τεράστιες διαστάσεις. Η πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Δυτικής Αχαΐας και της Συντονιστικής Επιτροπής Πληγέντων Κτηνοτρόφων, Άννα Παπαζαφείρη, καταγγέλλει ότι η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και οι τράπεζες προχώρησαν σε μαζικές κατασχέσεις των ποσών, έναντι παλαιότερων οφειλών των παραγωγών.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες της, το διατραπεζικό σύστημα (ΔΙΑΣ) λειτούργησε σαν «σκούπα», αγνοώντας επιδεικτικά τα σχετικά ΦΕΚ και τις ρητές νομοθετικές ρυθμίσεις που προστατεύουν τα συγκεκριμένα χρήματα.

Επιστολή-Παρέμβαση από την Περιφέρεια προς το ΥΠΑΑΤ

Η εξοργιστική αυτή κατάσταση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις πρόσφατες διαβεβαιώσεις της πολιτικής ηγεσίας (όπως ρητά επισημάνθηκε και στην Ομιλία Καββαδά στη Βουλή για τα 213 Εκατ. Ευρώ και το Ακατάσχετο), προκαλώντας την άμεση παρέμβαση της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης, Ανδρέας Φίλιας, απέστειλε επείγουσα επιστολή ζητώντας την άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ώστε να σταματήσει αυτή η αδικία.

Μιλώντας σήμερα στην ΕΡΤ Πύργου, ο κ. Φίλιας τόνισε ότι η επιστολή του απευθύνεται προσωπικά στον Υφυπουργό, Αθανάσιο Καββαδά, καθώς και στον Γενικό Γραμματέα, Σπύρο Πρωτοψάλτη. Στο κείμενο επισημαίνεται το παράδοξο που βίωσαν οι παραγωγοί:

«Πολλοί κτηνοτρόφοι της Δυτικής Ελλάδας διαπίστωσαν το Σαββατοκύριακο πως τα ποσά των αποζημιώσεων δεσμεύτηκαν από τράπεζες λόγω οφειλών προς την εφορία, παρά το γεγονός ότι υπάρχει σαφής νομοθετική πρόβλεψη που χαρακτηρίζει τις συγκεκριμένες αποζημιώσεις ως αφορολόγητες, ακατάσχετες και ανεκχώρητες», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ο Αντιπεριφερειάρχης.

Ο κτηνοτροφικός κόσμος απαιτεί πλέον την άμεση αποδέσμευση των τραπεζικών του λογαριασμών, ξεκαθαρίζοντας πως η επιβίωση των εκμεταλλεύσεων είναι αδύνατη όταν το ίδιο το κράτος κατασχέτει τα μέτρα στήριξης που εξαγγέλλει.

Πηγή: ΕΡΤ