Ολοκληρωτική είναι η καταστροφή που άφησε πίσω της σε καλλιέργειες η χαλαζόπτωση που έπληξε με μεγάλη σφοδρότητα όλο το παραλιακό μέτωπο της Χαλκιδικής, το βράδυ του Σαββάτου προς τα ξημερώματα της Κυριακής, σκορπώντας απογοήτευση στους παραγωγούς, οι οποίοι είδαν τους κόπους και τις ελπίδες τους να χάνονται μέσα σε λίγη ώρα.

Χιλιάδες στρέμματα με αμπέλια, βερίκοκα, σιτηρά, ελιές και κηπευτικά ισοπεδώθηκαν από το χαλάζι που είχε μέγεθος ρεβιθιού και έπεφτε για περίπου δύο ώρες, σε μια μεγάλη έκταση, κυρίως στα όρια του Δήμου Προποντίδας, καλύπτοντας το έδαφος με ένα άσπρο πέπλο ύψους από 5 έως και 15 εκατοστά, ανάλογα το σημείο, λες και είχε πέσει χιόνι.

Στο επίκεντρο της χαλαζόπτωσης βρέθηκαν περιβόλια και χωράφια στα χωριά Ηράκλεια, Άγιος Παύλος, Καλλικράτεια, Νέα Γωνιά, Νέα Σύλλατα, Ελαιοχώρια, Νέα Τρίγλια, Νέα Πλάγια, Νέα Φλογητά, Νέα Τένεδος, Διονυσίου, μέρος από την Πορταριά και τα Σήμαντα, τα Νέα Μουδανιά, ο Άγιος Μάμας, η Νέα Φώκαια μέχρι και η Βάλτα, στο «πρώτο πόδι». Οι ζημίες στους συγκεκριμένους οικισμούς δεν περιορίζονται μόνο στην υφιστάμενη παραγωγή, αλλά προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία, καθώς επεκτείνονται και στο φυτικό κεφάλαιο, θέτοντας σε κίνδυνο και τις παραγωγές των επόμενων ετών.

Το καιρικό φαινόμενο ξεκίνησε γύρω στις 10:30 το βράδυ του Σαββάτου και χτύπησε αρχικά τον Άγιο Παύλο, την Ηράκλεια και την Καλλικράτεια, όπου κυριαρχούν καλλιέργειες με αμπέλια και δενδρώδη. «Μιλάμε για ολική καταστροφή. Στα ανοικτά αμπέλια, τόσο με τα επιτραπέζια, όσο και με τα οινοποιήσιμα σταφύλια, η ζημιά είναι στο 100% και σε κάποια κτήματα στα πρέμνα έπεσαν όλα τα φύλλα κι έχει μείνει μόνο ο κορμός, ενώ και στα σκεπαστά, όπου η χαλαζόπτωση ήταν πολύ δυνατή, έχουν προκληθεί και σε αυτά ζημίες», τόνισε στο Agronews και την Agrenda ο Κώστας Αφταράς, αντιπρόεδρος του Α.Σ. Αγίου Παύλου. Παρόμοια είναι η εικόνα που μας μεταφέρει και στα κτήματα με τα βερίκοκα, ενώ στους ελαιώνες το μέγεθος της καταστροφής θα αρχίσει να διαφαίνεται σιγά – σιγά μέσα τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.

Στην καταβολή του ποσού των 12 εκατ. ευρώ για ζημιές του 2023 – εκτός των θεομηνιών – θα προχωρήσει ο ΕΛΓΑ στις 30 Απριλίου 2024 σε παραγωγούς της Θεσσαλίας, ενώ η εξόφληση των ζημιών ύψους 110 εκατ. ευρώ από τις θεομηνίες «Daniel» και «Elias» προβλέπεται ότι θα ολοκληρωθεί το 2ο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου 2024.

Συγχρόνως, αναμένεται απόφαση από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με σκοπό την έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης ήσσονος σημασίας (de minimis) στους πλοιοκτήτες των επαγγελματικών αλιευτικών σκαφών των Περιφερειών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας με σκοπό τη στήριξή τους από την κακοκαιρία Daniel κατά το έτος 2023, συνολικού ύψους κατά ανώτατο όριο 1.662.000 ευρώ. Σημειώνεται ότι ήδη έχουν καταβληθεί 976.558 ευρώ σε 403 δικαιούχους.

Εντός Απριλίου αναμένεται να πληρωθούν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ οι συνδεδεμένες ενισχύσεις ύψους 245 εκατ. ευρώ, ενώ πριν το Πάσχα, σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, θα ολοκληρωθεί η πληρωμή των 425 εκατ. ευρώ για τα οικολογικά σχήματα, των 88 εκατ. ευρώ της βασικής ενίσχυσης.

Το μέτρο 5.2

Έως 30 Απριλίου 2024 θα μείνει ανοιχτή η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων των παραγωγών της Θεσσαλίας και του Έβρου για συμμετοχή στο μέτρο 5.2 «Επενδύσεις αποκατάστασης των ζημιών που προκαλούνται στο γεωργικό κεφάλαιο (φυτικό, ζωικό, και πάγιο) από φυσικά φαινόμενα, δυσμενείς καιρικές συνθήκες και καταστροφικά γεγονότα», μέσω του οποίου παρέχεται στήριξη στους παραγωγούς (φυσικά και νομικά πρόσωπα, συνεταιρισμούς) να αποκαταστήσουν το παραγωγικό δυναμικό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων τους (γεωργικές καλλιέργειες, ζωικό κεφάλαιο και υποδομές).

Η ένταση ενίσχυσης για τις εν λόγω επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις ανέρχεται έως 100%. Το Μέτρο διαθέτει πόρους της τάξης των 45 εκ. ευρώ δημόσια δαπάνη και την ευθύνη εφαρμογής του έχει αναλάβει ο ΕΛΓΑ.

Η ενεργοποίηση του συγκεκριμένου Μέτρου, όπως έχει ανακοινωθεί αφορά στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, καθώς και χρηματοδότηση αποκατάστασης ζημιών σε σταβλικές εγκαταστάσεις για τις περιοχές που επλήγησαν από το φαινόμενο DANIEL και τις καταστροφικές πλημμύρες.

Απονιτροποίηση

Εντός του Μαΐου αναμένεται να εκδοθεί η σχετική ΥΑ και η πρόσκληση για το νέο πρόγραμμα για την απονιτροποίηση από την αρμόδια Διεύθυνση Χωροταξίας και Περιβάλλοντος του ΥπΑΑΤ, ενώ για την παράταση έχει υπογραφεί η σχετική ΥΑ.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, προβλέφθηκε η ενεργοποίηση δύο προγραμμάτων για την απονιτροποίηση ύψους 150 εκατ. ευρώ. Το ένα με νέα πρόσκληση για τις περιοχές της Θεσσαλίας, Β. Φθιώτιδας και Έβρου, ύψους 100 εκατ. ευρώ και το άλλο με παράταση της υφιστάμενης πρόσκλησης, με εφαρμογή σε όλη τη χώρα, ύψους 50 εκατ. ευρώ. Οι περιοχές εφαρμογής του μέτρου είναι αυτές που είναι χαρακτηρισμένες ως ευαίσθητες στα νιτρικά, σύμφωνα με τους χάρτες του υπουργείου Περιβάλλοντος.

Παρακάρλιες

Τέλος, για την στήριξη των παραγωγών των πλημμυρισμένων παρακάρλιων περιοχών διερευνήθηκε σε συνεργασία με την Ε. Επιτροπή (DG AGRI) η δυνατότητα ένταξης στο ΠΑΑ νέου γεωργοπεριβαλλοντικού Μέτρου διετούς διάρκειας με τίτλο «Βελτίωση και προστασία κατάστασης υδροφόρου ορίζοντα παρακάρλιων περιοχών με παύση καλλιεργητικής δραστηριότητας».

Η συγκεκριμένη πρόταση, σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, συνάντησε δυσκολίες στην αποδοχή της από την ΕΕ, οπότε και κατά τη διαδικασία της άτυπης διαβούλευσης προκρίθηκε η λύση της αξιοποίησης των πόρων του αποθεματικού κρίσης ύψους 43 εκατ. ευρώ, όπως και έγινε μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας του ΥπΑΑΤ.

Δικαιούχοι είναι αυτοί που θα δηλώσουν στο ΟΣΔΕ τις πλημμυρισμένες εκτάσεις, με την προϋπόθεση να έχουν υποβάλλει δήλωση ΟΣΔΕ και το 2023».