Απομαγνητοφωνημένα αποσπάσματα από ραδιοφωνική εκπομπή στον σταθμό 98.4, στις 18/6/14, στην οποία συμμετείχε ο Γιώργος Στουρνάρας, καθηγητής Υδρογεωλογίας και Τεχνικής Γεωλογίας, Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Μελέτης της τράπεζας της Ελλάδος για τις κλιματικές αλλαγές και τις επιπτώσεις της.

Στο συγκεκριμένο απόσπασμα θίχτηκε μεταξύ άλλων το θέμα των αιολικών πάρκων της Τήνου και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα επιφέρει η εγκατάστασή τους στο νησί.

… Είναι δυνατόν τα αιολικά να μειώνουν τις βροχοπτώσεις;

Γ.Σ. «Κι όμως αυτό είναι η πραγματικότητα κύριε Σαχίνη. Ξέρετε, τα αιολικά πάρκα είναι κάτι το πρόσφατο και τώρα, σιγά-σιγά, συνειδητοποιούμε, πέρα απ’ τις γενικότερες άλλες επιπτώσεις, ενεργειακές, οικονομικές, χωροταξικές ή αισθητικές αν θέλετε, που είναι πολύ σοβαρές επιπτώσεις, και κάποιες άλλες μορφές τις οποίες ανακαλύπτουμε με πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον θα έλεγα. Όντως, τα αιολικά πάρκα επηρεάζουν το υδατικό δυναμικό μιας περιοχής από τη γένεση μιας βροχόπτωσης μέχρι τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα.»

Παρότι δεν είστε ένα τυχαίο πρόσωπο, πέρα από την πανεπιστημιακή σας ιδιότητα έχετε σχέση και με τις ομάδες μελετών της τραπέζης Ελλάδος. …Δηλαδή θέλετε να μου πείτε ότι τα αιολικά πάρκα είναι ανεμιστήρες και διώχνουν τα σύννεφα και διώχνουν τις βροχές;

Γ.Σ. «Κάπως έτσι. Καταρχήν, κάνατε μνεία της μελέτης της τραπέζης Ελλάδος και πολύ καλά κάνατε γιατί είναι μια μελέτη η οποία αγνοήθηκε –κακώς βέβαια– από την ελληνική πολιτεία και από τον τύπο θα έλεγα, διότι ήταν μια μελέτη εικοσιπέντε περίπου καθηγητών πανεπιστημίου, που δούλεψαν επί δυο χρόνια χωρίς αμοιβή και ίσως αυτό γίνεται απίστευτο και για αυτό δεν δημοσιεύτηκε, δεν πήρε έκταση αυτή η μελέτη, στην οποία βγήκαν πάρα πολύ σοβαρά συμπεράσματα και πρέπει να πω ότι ίσως είμαστε και η μοναδική χώρα η οποία έχει κάνει μελέτη σε τέτοια κλίμακα, δηλαδή σε εθνική κλίμακα … Οι επιπτώσεις οι οποίες μελετήσαμε ήταν οι περιβαλλοντικές αλλά και οι οικονομικές και οι κοινωνικές επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή. Οι οποίες κοινωνικές και περιβαλλοντικές καταλήγουν να είναι κι αυτές οικονομικές επιπτώσεις στο τέλος. …Για την Ελλάδα, η κλιματική αλλαγή έχει κάποια χαρακτηριστικά. Δεν είναι ίδια η κλιματική αλλαγή σε όλον το πλανήτη, αλλά για τη Μεσόγειο και ειδικά για την Ελλάδα, η κλιματική αλλαγή χαρακτηρίζεται από μείωση των βροχοπτώσεων και αύξηση των θερμοκρασιών.»

Για πάμε όμως στα αιολικά …

Γ.Σ. «Δεν ξέρω αν έχετε υπόψη σας τι γίνεται στις μεγάλες καλλιέργειες των εσπεριδοειδών, στο Άργος, στην Άρτα. Εκεί λοιπόν έχουν τοποθετηθεί ανεμομείκτες, οι οποίοι είναι έλικες. Και τι κάνουν αυτοί οι έλικες; Ενεργοποιούνται όταν η ατμόσφαιρα έχει υγρασία κοντά στο έδαφος όταν η θερμοκρασία κατέβει, για να μην δημιουργηθεί παγετός, διότι με τον παγετό θα παγώσουν οι χυμοί των εσπεριδοειδών. Επομένως εκεί τους θέλουμε αυτούς τους έλικες και τους ενεργοποιούμε και κάνουν πολύ καλά τη δουλειά τους.»

Λοιπόν;

Γ.Σ. «Τα αιολικά πάρκα λοιπόν, οι ανεμογεννήτριες, είναι έλικες κι αυτές. Και γυρίζουν. Ίδια λειτουργία κάνουν. Εκεί, εμποδίζουν τον παγετό, εμποδίζουν την πάχνη, εμποδίζουν την ομίχλη κυρίως από τη χαμηλή νέφωση και δεν αφήνουν τους υδρατμούς αυτούς να κάτσουν στο έδαφος. Θα μου πείτε είναι σοβαρό αυτό; Εγώ θα σας πω ότι είναι παρά πολύ σοβαρό, ειδικά στα μέρη στα οποία δεν έχει πάρα πολύ νερό, διότι οι υδρατμοί αυτοί, η δρόσος, η πάχνη, ο παγετός, η ομίχλη, καλύπτουν τις ανάγκες της εδαφικής ζώνης, δηλαδή συντηρούν τη χλωρίδα και την πανίδα της εδαφικής ζώνης και συγχρόνως εμποδίζουν τους υδροφόρους ορίζοντες να ανέλθουν τριχοειδώς και να εξατμιστούν. Ξέρετε ότι αν η εδαφική ζώνη είναι ξερή το νερό που είναι στον υδροφόρο ορίζοντα από κάτω, ανεβαίνει τριχοειδώς και εξατμίζεται. Οι υδρατμοί, λοιπόν, κοντά στην επιφάνεια του εδάφους παίζουν αυτό το ρόλο, δηλαδή συντηρούν την πανίδα και την χλωρίδα στην εδαφική ζώνη και εμποδίζουν την ανύψωση και εξάτμιση του νερού του υδροφόρου ορίζοντα. Αυτό, όσον αφορά τους υδρατμούς κοντά στην ατμόσφαιρα, δηλαδή λειτουργούν σαν ανεπιθύμητοι ανεμομείκτες. Αλλά υπάρχουν και είδη βροχών, κυρίως οι τοπικές βροχές, τις οποίες οι μετεωρολόγοι τις ονομάζουν κατακόρυφης μεταφοράς ή ορογραφικής, κυρίως αυτές που είναι δίπλα στα βουνά. 

Οι υδρατμοί που είναι μαζεμένοι εκεί δεν μπορούν να συμπυκνωθούν και να δημιουργήσουν βροχή, γιατί δεν τους αφήνει να συμπυκνωθούν η δράση των ανεμογεννητριών, επομένως έχουμε μια, θα λέγαμε, καταστροφή εν τη γενέσει τους των τοπικών βροχών και έναν εμποδισμό των υδρατμών κοντά στο έδαφος να κάτσουν στο έδαφος και να πάρουν μέρος στον υδρολογικό κύκλο της περιοχής. Τώρα, στην Τήνο υπάρχουν κι άλλα προβλήματα. Εκεί η επίδραση των ανεμογεννητριών φτάνει μέχρι τον υδροφόρο ορίζοντα, διότι τα πετρώματα της Τήνου είναι πετρώματα μεταμορφωμένα και πυριγενή, δηλαδή μικρής συλλεκτικής ικανότητας, αλλά καλής κυκλοφορίας στο εσωτερικό τους, δηλαδή αν μπει το νερό μέσα, έχει χώρο να κυκλοφορήσει, το πρόβλημα είναι ότι δεν μπαίνει εύκολα. Αν λοιπόν, με τις εκσκαφές, τις ισοπεδώσεις και όλα αυτά, τις στεγανοποιήσεις, αποψιλώσεις των αιολικών πάρκων, καταστραφεί, απομονωθεί, στεγανοποιηθεί θα λέγαμε, ένα 20% της υδρολογικής λεκάνης, επειδή είναι και μικρές οι υδρολογικές λεκάνες εκεί, καταλαβαίνετε ότι αυτό το 20% της στέρησης, της κατείσδυσης του νερού, θα είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο σε μια περιοχή που έχει φοβερές πιέσεις ειδικά το καλοκαίρι και επομένως είναι μια πρόσθετη ζημιά για την υδατική κυκλοφορία και διαχείριση.»

Θα σας πει κάποιος, μήπως τα λέτε κινούμενοι όλοι πίσω από τη βρώμικη τεχνολογία διότι η αιολική ενέργεια και οι ανανεώσιμες πηγές ενεργείας, πάνε να πάρουν το πάνω χέρι και να μας λύσουν και το πρόβλημα και φτηνό ρεύμα για το λαό;

Γ.Σ. «Εδώ είναι ακριβώς το πρόβλημα, εδώ είναι, θα λέγαμε, η λανθασμένη αντίληψη. Όλοι όταν εμφανίστηκαν οι Α.Π.Ε., οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όλοι γίναμε θιασώτες και φίλοι τους, έτσι δεν είναι; Δεν υπήρχε κανένας άνθρωπος λογικός που ήταν αντίθετος μ’ αυτές. Ωστόσο, έχουν δυο προβλήματα. Πρώτον, δεν είναι πάντα φιλικές στο περιβάλλον, δηλαδή είναι φιλικές κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Να σας πω ένα απλό παράδειγμα: Γεμίζετε μια κορυφογραμμή με ανεμογεννήτριες. Σε ένα τοπίο το οποίο είναι και αισθητικό τοπίο, είναι και ιστορικό τοπίο, είναι και οτιδήποτε άλλο θέλετε. Ε, αυτό είναι φιλικό προς το περιβάλλον; Νομίζω ότι μόνο αυτό θα αρκούσε, χωρίς να καταφύγει κανείς σε άλλα στοιχεία. Θα μπορούσαν να βρεθούν ουδέτερα τοπία που θα μπορούσαν εκεί να δημιουργούνται τα αιολικά πάρκα. Δεν είναι ανάγκη να μπουν τα αιολικά πάρκα στην βιτρίνα κάθε περιοχής.»

με πληροφορίες  chronos.fairead.net

Πηγή video – Ράδιο 98.4

Οι απάτες στο ελαιόλαδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν φτάσει σε ρεκόρ επίπεδα, προκαλώντας ανησυχία τόσο στους καταναλωτές όσο και στους παραγωγούς. Οι αρμόδιες αρχές καταβάλλουν προσπάθειες για την καταπολέμηση αυτής της απάτης και την προστασία της ποιότητας του ελαιολάδου. Διαβάστε περισσότερα για τα σοκαριστικά δεδομένα και τις ενέργειες που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου.

Το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους η ΕΕ είχε ρεκόρ υποθέσεων πιθανής απάτης και λανθασμένης επισήμανσης ελαιολάδου, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις τροφοδότησαν την αύξηση της κρυφής αγοράς του βασικού προϊόντος της κουζίνας.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, το κόστος του ελαιολάδου έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2018 με την παραγωγή να πλήττεται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από την κλιματική κρίση και άλλους παράγοντες.

Καθώς η τιμή έχει εκτοξευθεί, αυξήθηκε και ο αριθμός των «διασυνοριακών κοινοποιήσεων στην ΕΕ», οι οποίες περιλαμβάνουν λανθασμένη επισήμανση, πιθανή απάτη και υποθέσεις ασφάλειας που αφορούν μολυσμένα έλαια.

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2018, η ΕΕ κατέγραψε μόλις 15 τέτοιες περιπτώσεις. Αυτό αυξήθηκε σε 50 περιπτώσεις ρεκόρ τους πρώτους τρεις μήνες του τρέχοντος έτους, υπερτριπλάσια αύξηση, σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα στον Guardian βάσει των νόμων περί ελευθερίας της πληροφόρησης.

Ωστόσο, τα κρούσματα αυτά είναι μόνο εκείνα που έχουν εντοπιστεί και αναφερθεί από τα κράτη μέλη στη Γενική Διεύθυνση Υγείας της ΕΕ. Ο αριθμός αυτός δεν περιλαμβάνει εγχώριες περιπτώσεις και η πραγματική κλίμακα της απάτης είναι πιθανώς πολύ μεγαλύτερη.

Οι αναφορές περιστατικών περιλάμβαναν έλαια μολυσμένα με μη εγκεκριμένες ουσίες, όπως φυτοφάρμακα, ορυκτέλαια και μία περίπτωση όπου ανακαλύφθηκαν θραύσματα γυαλιού.

Υπήρχαν επίσης πολλές περιπτώσεις όπου το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κρίθηκε ότι ήταν νοθευμένο, για παράδειγμα με την ανάμειξή του με έλαια κατώτερης ή φθηνότερης ποιότητας, περιπτώσεις όπου το παρθένο ελαιόλαδο αναγραφόταν ως έξτρα παρθένο (ένα πιο υψηλής ποιότητας μη εξευγενισμένο λάδι με χαμηλότερη οξύτητα) και αρκετές περιπτώσεις παραπλανητικής ή ψευδούς επισήμανσης προέλευσης.

Τον Φεβρουάριο, σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Γερμανία ανέφερε μια περίπτωση από το Ισραήλ όπου το «λαμπάντε λάδι», μια ποιότητα που θεωρείται ακατάλληλη για ανθρώπινη κατανάλωση χωρίς περαιτέρω εξευγενισμό, κυκλοφορούσε στην αγορά ως «έξτρα παρθένο ελαιόλαδο». Ορισμένα έλαια διέσχισαν πολλά σύνορα, με τη Γερμανία να αναφέρει τον Μάρτιο μια περίπτωση «παραπλανητικής εσφαλμένης επισήμανσης ελαιολάδου από τη Συρία, μέσω των Κάτω Χωρών».

Από τις 182 κοινοποιήσεις απάτης και μη συμμόρφωσης με το ελαιόλαδο που εστάλησαν στην ΕΕ από τις αρχές του 2023, 54 αφορούσαν προϊόντα από την Ιταλία, 41 από την Ισπανία και 39 από την Ελλάδα.

Η ΕΕ θέσπισε νέους κανόνες για τους ελέγχους συμμόρφωσης των προδιαγραφών εμπορίας του ελαιολάδου, καθώς και τις μεθόδους ανάλυσής του, τον Ιούλιο του 2022.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι ο υψηλότερος αριθμός κοινοποιήσεων στο σύστημα δεν υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο για τους καταναλωτές. Είπαν: «Ο ετήσιος υψηλότερος αναφερόμενος αριθμός κοινοποιήσεων αποτελεί απόδειξη της καλύτερης ανταλλαγής πληροφοριών από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και της επαγρύπνησής τους έναντι της απάτης στην αγροδιατροφική αλυσίδα.

«Η Επιτροπή έχει μηδενική ανοχή στην απάτη. Με στόχο να παρέχει στους καταναλωτές ελαιόλαδο καλής ποιότητας στην ΕΕ, η Επιτροπή διοργανώνει ετήσια εργαστήρια και προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των χωρών της ΕΕ για να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των ελέγχων αυτών και να διασφαλίσει την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών για όσους εργάζονται στον τομέα του ελαιολάδου.»

Ο Chris Elliott, καθηγητής ασφάλειας τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Queen’s του Μπέλφαστ, δήλωσε ότι ενώ οι συνέπειες της κατάποσης μολυσμένου ελαιολάδου θα μπορούσαν να είναι σοβαρές, είναι πολύ απίθανο να εμφανιστεί στα ράφια των μεγάλων σούπερ μάρκετ. Ο ίδιος δήλωσε: «Το ελαιόλαδο είναι ένα από τα πιο δημοφιλή προϊόντα που θα πωλείται σε όλα τα καταστήματα: «Οι περισσότεροι άνθρωποι που κλέβουν είναι πιθανό να το κάνουν σε περιοχές όπου δεν υπάρχει κανένας έλεγχος ή επιτήρηση. Οι μικρές επιχειρήσεις ή οι υπηρεσίες τροφίμων είναι πιο ευάλωτες στην απάτη».

Υγρός χρυσός
Η παγκόσμια θέρμανση έχει οδηγήσει σε πτώση των επιπέδων παραγωγής ελαιολάδου τα τελευταία χρόνια. Οι καλλιέργειες στην Ισπανία, η οποία παρήγαγε περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου ελαιολάδου το 2018-19, έχουν πληγεί από ξηρασία και καύσωνες άνω των 40C (104F).

Τα προσωρινά στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου (IOC) δείχνουν ότι τα παγκόσμια επίπεδα παραγωγής αναμένεται να μειωθούν στους 2,4 εκατ. τόνους το 2023-24, μειωμένα κατά 27% σε σχέση με το 2018-19 και χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα επίπεδα κατανάλωσης των 2,6 εκατ. τόνων.

Ως αποτέλεσμα, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί. Εκατό κιλά εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου από το Jaén της Ισπανίας κόστισαν 787 ευρώ τον περασμένο Νοέμβριο, από 262,50 ευρώ πέντε χρόνια νωρίτερα, καθιστώντας το ελαιόλαδο μια πιο ελκυστική αγορά για τους απατεώνες.

Ο Elliott δήλωσε ότι ο πληθωρισμός που προκαλείται από το κλίμα είναι συχνά πίσω από τα αυξανόμενα επίπεδα απάτης: «Κάθε φορά που βλέπουμε διακυμάνσεις στις τιμές ενός εμπορεύματος είναι πάντα ένα σαφές σημάδι αυξημένης απάτης τους επόμενους μήνες, καθώς παρέχει στους ανθρώπους την ευκαιρία να εξαπατήσουν.

«Το ελαιόλαδο είναι ένα παράδειγμα. Υπήρξαν επίσης μαζικές αυξήσεις σε πράγματα όπως η σοκολάτα, όπου η παραγωγή κακάο είναι ένα τεράστιο ζήτημα- λόγω της κλιματικής αλλαγής θα υπάρξουν μεγάλες αυξήσεις σε πράγματα όπως ο καφές. Όσο πιο επεξεργασμένο είναι ένα τρόφιμο, τόσο πιο πιθανό είναι να υπάρξει απάτη».

Η ιταλική κεντρική επιθεώρηση για την προστασία της ποιότητας και την πρόληψη της απάτης στα αγροδιατροφικά προϊόντα (ICQRF) ολοκλήρωσε πέρυσι ένα πρόγραμμα κατά το οποίο κατασχέθηκαν 380 τόνοι ελαιοκομικών προϊόντων αξίας άνω των 2 εκατ. ευρώ και καταγγέλθηκαν 17 άτομα στις δικαστικές ή διοικητικές αρχές για σοβαρές παραβάσεις που αφορούσαν ψευδή ή ελλιπή επισήμανση ή δόλια εμπορία μη εξαιρετικών παρθένων ελαίων ως «εξαιρετικά παρθένα».

Τον Νοέμβριο, οι ιταλικές αρχές κατέσχεσαν 550.000 κιλά λαδιού που δηλώνονταν ως ελαιόλαδο αλλά στην πραγματικότητα αποτελούνταν από μείγμα φυτικών ελαίων. Η αξία των κατασχεθέντων εμπορευμάτων ήταν περίπου 250.000 ευρώ.

Για περισσότερα αγροτικά νέα και άρθρα σχετικά με την προστασία των καταναλωτών και την ποιότητα των αγροτικών προϊόντων, επισκεφτείτε το e-agrotis.gr.

Οι εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών έχουν σημειώσει εντυπωσιακή αύξηση το 2024, κάτι που έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά. Η Ουκρανία, ως ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς σιτηρών, παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών και της προσφοράς σε διεθνές επίπεδο.

Οι εξαγωγές σιτηρών της Ουκρανίας μέχρι στιγμής κατά την περίοδο Ιουλίου-Ιουνίου 2024-25 αυξήθηκαν κατά 67% σε σχεδόν 2,78 εκατομμύρια τόνους, από 1,67 εκατομμύρια τόνους την ίδια περίοδο πριν από ένα χρόνο, ανέφερε το Reuters.

Το σύνολο μέχρι τις 24 Ιουλίου περιελάμβανε 994.000 τόνους σιταριού, 1,39 εκατομμύρια τόνους καλαμποκιού και 380.000 τόνους κριθαριού, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας. Η Ουκρανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων προμηθευτών σιταριού, καλαμποκιού, κριθαριού και ηλιέλαιου παγκοσμίως.

Το υπουργείο εκτιμά ότι η σοδειά σιτηρών και ελαιούχων σπόρων της χώρας για το 2024 θα μπορούσε να μειωθεί σε 77 εκατομμύρια τόνους, συμπεριλαμβανομένων 56 εκατομμυρίων τόνων σιτηρών. 

Οι εξαγωγές την περίοδο 2023-24 ανήλθαν σε 51 εκατομμύρια τόνους, από 49,2 εκατομμύρια τόνους την προηγούμενη περίοδο.

Οι συνδυασμένες εξαγωγές σιτηρών και ελαιούχων σπόρων για την περίοδο 2024-25 εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 60 εκατομμύρια τόνους, περίπου στα ίδια επίπεδα με την περίοδο 2023-24.

Για περισσότερες πληροφορίες και ενημερώσεις σχετικά με τις γεωργικές εξελίξεις και τις αγροτικές ειδήσεις, επισκεφθείτε το e-agrotis.gr. Ανακαλύψτε άρθρα, συμβουλές και αναλύσεις που θα σας βοηθήσουν να παραμείνετε ενημερωμένοι και να βελτιώσετε τις καλλιέργειές σας.