Η ραγδαία επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης, με τις τιμές του πετρελαίου να σπάνε το φράγμα των 100 δολαρίων μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, σήμανε συναγερμό στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπό την πίεση των κρατών-μελών και βλέποντας τον κίνδυνο μιας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης λόγω της εκτόξευσης των τιμών στα λιπάσματα (ουρία), ετοιμάζει ένα γενναίο πακέτο διάσωσης.

Όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχεδιάζεται άμεση χαλάρωση του αυστηρού ευρωπαϊκού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι λύνονται τα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων (άρα και του ΥΠΑΑΤ) για να «ρίξουν» ζεστό χρήμα στους κλάδους που πλήττονται.

Πώς θα επιδοτηθούν τα λιπάσματα και το πετρέλαιο

Η νέα ευρωπαϊκή πρόταση στοχεύει απευθείας στην «καρδιά» του κόστους παραγωγής του πρωτογενούς τομέα. Τα κράτη-μέλη θα αποκτήσουν την ευελιξία να κινητοποιήσουν δημόσιους πόρους για να αποζημιώσουν τους αγρότες για την κατακόρυφη αύξηση που υπέστησαν στις αγορές εφοδίων.

Σύμφωνα με το προσχέδιο, η Κομισιόν προτείνει:

• Τη μερική αποζημίωση των επιχειρήσεων (και των αγροτικών εκμεταλλεύσεων) για τη διαφορά του ενεργειακού κόστους σε σχέση με τις τιμές που ίσχυαν πριν ξεσπάσει η κρίση.
• Ειδική και στοχευμένη στήριξη αποκλειστικά για την αγορά λιπασμάτων και καυσίμων.
• Επιδοτήσεις που μπορεί να φτάσουν ή και να υπερβούν το 50% του επιπλέον κόστους ηλεκτρικής ενέργειας (γεγονός εξαιρετικά κρίσιμο για τους αρδευτές και τα συσκευαστήρια).

Συντονισμένη δράση μετά τα «μοναχικά» μέτρα

Τα στοιχεία που έχει στα χέρια της η Κομισιόν είναι αμείλικτα: Το φυσικό αέριο (από το οποίο παράγεται η ουρία) έχει αυξηθεί κατά 48% και το πετρέλαιο κατά 41%.

Μέχρι σήμερα, ισχυρά κράτη-μέλη όπως η Γερμανία και η Ιταλία προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν μόνα τους την κατάσταση επιβάλλοντας εθνικά πλαφόν και φορολογικές ελαφρύνσεις. Η νέα πρόταση της Ε.Ε. δημιουργεί μια κοινή ευρωπαϊκή «ομπρέλα» προστασίας. Τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, έχουν κληθεί να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους μέσα στον Απρίλιο, ώστε τα μέτρα να οριστικοποιηθούν άμεσα.

Η χαλάρωση των κρατικών ενισχύσεων σημαίνει ότι το Ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα μπορέσει σύντομα να ανακοινώσει νέα πακέτα τύπου “de minimis” ή επιστρεπτέων προκαταβολών για τα λιπάσματα και το αγροτικό πετρέλαιο. Για να είστε εξασφαλισμένοι όταν ανοίξουν αυτές οι πλατφόρμες (όπως άνοιξαν πρόσφατα και τα 8 εκατ. ευρώ για τους τυροκόμους της Λέσβου), φροντίστε να έχετε συγκεντρώσει και να κρατάτε όλα τα τιμολόγια αγοράς εφοδίων (λιπάσματα/πετρέλαιο) της φετινής χρονιάς, καθώς αυτά θα αποτελέσουν τη βάση για τον υπολογισμό της αποζημίωσής σας.

Πηγή: ypaithros.gr

Η γεωπολιτική «φωτιά» στη Μέση Ανατολή δεν καίει μόνο τις αγορές ενέργειας, αλλά απειλεί ευθέως να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, «χτυπώντας» τον πρωτογενή τομέα στην καρδιά του: την παραγωγή λιπασμάτων. Η σύγχρονη γεωργία εξαρτάται απόλυτα από τρία βασικά θρεπτικά συστατικά (άζωτο, φώσφορο και κάλιο), τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τα ορυκτά καύσιμα.

Σύμφωνα με τα σοκαριστικά στοιχεία της εταιρείας συμβούλων CRU, η κλιμάκωση της σύγκρουσης θέτει σε άμεσο κίνδυνο το 43% του παγκόσμιου εμπορίου ουρίας, προκαλώντας τρόμο στους αγρότες παγκοσμίως ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου.

Το «έμφραγμα» στα Στενά του Ορμούζ και το LNG

Το πρόβλημα ξεκινά από την παραγωγή. Τα αζωτούχα λιπάσματα (όπως η αμμωνία και η ουρία) παράγονται από φυσικό αέριο, ενώ ο φώσφορος εξαρτάται από το θείο (ένα υποπροϊόν της διύλισης πετρελαίου).

Αυτή τη στιγμή, περίπου το 45% των παγκόσμιων εξαγωγών θείου μεταφέρεται μέσω των -υψηλού ρίσκου πλέον- Στενών του Ορμούζ. Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές: Οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ανάγκασαν τον ενεργειακό κολοσσό Qatar Energy να σταματήσει την παραγωγή σε ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα ουρίας στον κόσμο. Φορτία καθυστερούν ή εκτρέπονται, εκτοξεύοντας τα κόστη.

«Έχουμε ένα συστημικό σοκ στον κόσμο των τροφίμων, επειδή δύο από τα τρία θρεπτικά συστατικά επηρεάζονται άμεσα, και υπάρχει ένας τρίτος αντίκτυπος μέσω του φυσικού αερίου», προειδοποιεί η Alzbeta Klein, επικεφαλής της Διεθνούς Ένωσης Λιπασμάτων (IFA).

Το ντόμινο στις αγορές και το αδιέξοδο των αγροτών

Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχονται οι χώρες της Νότιας Ασίας. Η Ινδία, για παράδειγμα, εισάγει το 40% του LNG της από το Κατάρ. Λόγω των ελλείψεων, η ινδική κυβέρνηση επέβαλε ήδη δελτίο στο φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα τα εγχώρια εργοστάσια λιπασμάτων να υπολειτουργούν στο 70%. Καθώς οι μουσώνες του Ιουνίου πλησιάζουν (περίοδος μέγιστης χρήσης λιπασμάτων), η κρίση γιγαντώνεται.

Για τους αγρότες —τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο ημισφαίριο— η εξίσωση δεν βγαίνει. Αν τα λιπάσματα ακριβύνουν υπερβολικά ή υπάρξουν ελλείψεις, θα ρίξουν μικρότερες ποσότητες στα χωράφια. Αυτό νομοτελειακά σημαίνει πτώση των αποδόσεων.

Την ίδια ώρα, οι τιμές των σιτηρών παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, αφήνοντας τους παραγωγούς “στριμωγμένους” ανάμεσα στο υπέρογκο κόστος εισροών και τα ελάχιστα έσοδα. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή η ανισορροπία θα “σκάσει” μετά την επόμενη συγκομιδή, εκτοξεύοντας τις τιμές των τροφίμων στο ράφι και αναζωπυρώνοντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό.

Λύση: Τα λιπάσματα ως «Στρατηγικός Πόρος»

Για να αποτραπούν τα χειρότερα, οι ειδικοί καλούν τις κυβερνήσεις να αλλάξουν άμεσα πολιτική. Τα λιπάσματα δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως ένα απλό βιομηχανικό εμπόρευμα, αλλά να αναγνωριστούν ως στρατηγικός πόρος, ακριβώς όπως η ενέργεια. Αυτό προϋποθέτει τη δημιουργία εθνικών αποθεμάτων ασφαλείας και την απόλυτη διασφάλιση των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Πηγή: ellinasagrotis.gr

Αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου πίεση βρίσκεται η ελληνική κτηνοτροφία, γεγονός που αποτυπώθηκε ανάγλυφα στις πρώτες κινήσεις της νέας ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ο νέος Υφυπουργός, Μακάριος Λαζαρίδης, ο οποίος έχει αναλάβει το «καυτό» χαρτοφυλάκιο της κτηνοτροφίας, πραγματοποίησε αιφνιδιαστική επίσκεψη στα Κτηνιατρικά Εργαστήρια της Διεύθυνσης του Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Ο στόχος της επίσκεψης δεν ήταν απλώς εθιμοτυπικός, αλλά είχε σαφή κατεύθυνση: Να δοθεί ρητή εντολή για την άμεση επιτάχυνση των εργαστηριακών αναλύσεων, προκειμένου να προλαμβάνονται τα χειρότερα.

Ο αγώνας δρόμου με τον χρόνο και την ιχνηλάτηση

Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στα εργαστήρια, ο κ. Λαζαρίδης ενημερώθηκε αναλυτικά για τις δυνατότητες και τις ελλείψεις του συστήματος. Αναγνωρίζοντας την επιστημονική επάρκεια και την υπερπροσπάθεια του προσωπικού, έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα την αύξηση της ταχύτητας στην ιχνηλάτηση και την ταυτοποίηση των κρουσμάτων.

Στις ζωονόσους, ο χρόνος είναι ο μεγαλύτερος εχθρός. Μια καθυστέρηση λίγων ημερών στα αποτελέσματα μπορεί να σημάνει την καταστροφή ολόκληρων κοπαδιών σε μια περιοχή.

Η «σκιά» της Λέσβου πάνω από την κτηνοτροφία

Η αγωνία του Υπουργείου δεν είναι τυχαία. Η κατάσταση με την ευλογιά και τον αφθώδη πυρετό παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη. Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε ειδικά στο δράμα που βιώνει αυτή τη στιγμή η Λέσβος, με κτηνοτρόφους και τυροκόμους να βρίσκονται στο χείλος της καταστροφής λόγω του παρατεταμένου lockdown και της απαγόρευσης εξαγωγών.

«Επισκέφθηκα τα κτηνιατρικά εργαστήρια του ΥΠΑΑΤ… Υπογράμμισα την ανάγκη επιτάχυνσης των εργαστηριακών ελέγχων. Ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στη Λέσβο και τον αφθώδη πυρετό, τα μέτρα που εφαρμόζονται είναι αυστηρά αλλά απολύτως αναγκαία για τον περιορισμό της νόσου», τόνισε χαρακτηριστικά σε ανάρτησή του ο κ. Λαζαρίδης.

Πηγή: ΥΠΑΑΤ

Ένα πρωτοφανές περίσσευμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που άγγιξε τα 3 έως 4 γιγαβάτ (GW), κλήθηκε να διαχειριστεί το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας κατά τη διάρκεια των εορτών του Πάσχα. Η αυξημένη παραγωγή από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), σε συνδυασμό με την παραδοσιακά μειωμένη ζήτηση των ημερών, δημιούργησε μια επικίνδυνη ανισορροπία που απείλησε το δίκτυο με μπλακ άουτ.

Ωστόσο, η άμεση κινητοποίηση και ο στενός συντονισμός των αρμόδιων φορέων, κατόπιν έκτακτης σύσκεψης τη Μεγάλη Τετάρτη υπό τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και τον Υφυπουργό, Νίκο Τσάφο, απέτρεψαν τα χειρότερα.

Το σχέδιο δράσης από ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ

Για να διατηρηθεί η ευστάθεια του συστήματος, εφαρμόστηκε ένα στοχευμένο πλέγμα χειρισμών:

• ΑΔΜΗΕ: Προχώρησε σε άμεση αποκοπή παραγωγής σταθμών ΑΠΕ που συνδέονται στην υψηλή τάση. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι εξαγωγές ρεύματος και ενεργοποιήθηκαν οι αντλητικές μονάδες των υδροηλεκτρικών σταθμών για την απορρόφηση της πλεονάζουσας ενέργειας.
• ΔΕΔΔΗΕ: Η «σωτήρια» παράμετρος φέτος ήταν η ραγδαία ανάπτυξη της δυνατότητας τηλελέγχου.

Είναι χαρακτηριστικό πως το Πάσχα του 2025, ο ΔΕΔΔΗΕ μπορούσε να ελέγξει απομακρυσμένα μόλις 1.638 σταθμούς (2.286 MW). Φέτος, το Πάσχα του 2026, το σύστημα αναβαθμίστηκε θεαματικά: ο Διαχειριστής είχε κεντρικό έλεγχο σε 6.200 σταθμούς συνολικής ισχύος 5,4 GW, πραγματοποιώντας στοχευμένες περικοπές σε πραγματικό χρόνο, χωρίς να βασίζεται σε SMS και emails προς τους παραγωγούς, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.

Εθελοντικές περικοπές και το ντεμπούτο των μπαταριών

Αξιοσημείωτη ήταν η στάση πολλών παραγωγών ΑΠΕ (μέσω των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης – ΦΟΣΕ), οι οποίοι προχώρησαν σε αυτόβουλη διακοπή έγχυσης ενέργειας στο δίκτυο. Η κίνηση αυτή υπαγορεύτηκε από την ίδια την αγορά, καθώς καταγράφηκαν μηδενικές ή και αρνητικές τιμές στην προημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου Ενέργειας τις ώρες της υπερπαραγωγής.

Παράλληλα, καθοριστική, αν και σε μικρότερη κλίμακα, ήταν η επιτυχημένη πρώτη λειτουργία δύο νέων σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (μπαταρίες), οι οποίοι συνέβαλαν στην εξομάλυνση του φορτίου.

Το μήνυμα του Υπουργείου

Πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) επισημαίνουν το τεράστιο τεχνολογικό άλμα που συντελέστηκε μέσα σε έναν χρόνο, με τη δημιουργία δύο νέων Κέντρων Ελέγχου από τον ΔΕΔΔΗΕ. Όπως τονίζουν, η ωρίμανση του θεσμικού πλαισίου και η ενίσχυση του ανταγωνισμού, θωρακίζουν πλέον το ηλεκτρικό σύστημα, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη λειτουργία του, με τελικό ωφελημένο τον Έλληνα καταναλωτή.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για χιλιάδες δικαιούχους του προγράμματος Νέων Γεωργών (Δράση 6.1), καθώς σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων της δεύτερης δόσης αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός των επόμενων δύο εβδομάδων (εντός του Απριλίου 2026).

Η εξέλιξη αυτή είναι καθοριστική, δεδομένου ότι οι πρώτες εγκρίσεις του προγράμματος είχαν εκδοθεί τον Ιούλιο του 2022. Με τη συμπλήρωση της προβλεπόμενης περιόδου, οι δικαιούχοι οφείλουν να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες ενέργειες για την εκταμίευση του υπολοίπου της ενίσχυσης.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι

Με το άνοιγμα του πληροφοριακού συστήματος, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να καταθέσουν τις αιτήσεις τους, ξεκινώντας έτσι τη διαδικασία ελέγχου και επιτάχυνσης των πληρωμών.

Τα δύο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας:

1. Πιθανότητα Παράτασης: Οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να δοθεί παράταση στις προθεσμίες, εφόσον παρατηρηθούν καθυστερήσεις, ώστε να διασφαλιστεί ότι κανένας δικαιούχος δεν θα χάσει την ενίσχυση.
2. Γεωργικοί Σύμβουλοι: Η υποβολή της αίτησης συνδέεται άμεσα με την τεχνική υποστήριξη. Η νέα πρόσκληση για τους φορείς παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών βρίσκεται στην τελική ευθεία.

Στο «περίμενε» για τους Γεωργικούς Συμβούλους

Παράλληλα με τη β’ δόση, καταγράφεται έντονη κινητικότητα στο πλαίσιο των Γεωργικών Συμβούλων. Η σχετική Υπουργική Απόφαση που θα καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας των φορέων αναμένεται να εκδοθεί εντός του Απριλίου.

Αυτή τη στιγμή, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων βρίσκεται σε αναμονή των τελικών παρατηρήσεων από την ΑΑΔΕ. Μόλις ενσωματωθούν οι παρατηρήσεις αυτές, θα προχωρήσει η έκδοση της απόφασης, η οποία θα επιτρέψει στους συμβούλους να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην υποστήριξη των εκμεταλλεύσεων των Νέων Γεωργών.

Συμβουλή για τους παραγωγούς

Συνιστάται στους Νέους Γεωργούς να έρθουν σε άμεση επαφή με τους μελετητές τους, ώστε να έχουν προετοιμάσει τον φάκελο και τα απαραίτητα παραστατικά, προκειμένου να υποβάλουν την αίτηση αμέσως μόλις ενεργοποιηθεί το σύστημα και να αποφύγουν τις καθυστερήσεις των τελευταίων ημερών.

Πηγη agronewsbomb.gr