Ισπανία: Επίσημο «πάγωμα» έως 320.000 τόνων ελαιολάδου για τις τιμές

Στην επίσημη ενεργοποίηση του μηχανισμού παρέμβασης για την αγορά ελαιολάδου προχώρησε η Μαδρίτη, δημοσιεύοντας στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (BOE) τη ρύθμιση εμπορίας για την περίοδο 2026/2027. Σύμφωνα με την απόφαση του ισπανικού Υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, τίθεται σε εφαρμογή η υποχρεωτική, προσωρινή απόσυρση ποσοτήτων από τα ελαιοτριβεία, με στόχο να συγκρατηθεί η κατάρρευση των τιμών παραγωγού υπό το βάρος της νέας σοδειάς.

Για τον Έλληνα παραγωγό, η κίνηση αυτή αποτελεί το πιο κρίσιμο ανάχωμα στη γενικευμένη πτώση των τιμών στη Μεσόγειο. Με την ισπανική παραγωγή να εκτιμάται πλέον επισήμως σε 1.602.596 τόνους (αύξηση 23% σε σχέση με πέρυσι) και τα αποθέματα εκκίνησης να φτάνουν τους 357.040 τόνους (+23,3%), η διαθέσιμη προσφορά στην Ιβηρική εκτινάσσεται στους 1,96 εκατ. τόνους. Το υπουργείο θέτει ανώτατο όριο απόσυρσης στο 20% της παραγωγής, πράγμα που σημαίνει ότι έως και 320.519 τόνοι ελαιολάδου μπορούν να «παγώσουν» στις δεξαμενές μέχρι την επόμενη σεζόν, αποτρέποντας το σενάριο ελεύθερης πτώσης της τιμής κάτω από το ψυχολογικό όριο των 3 ευρώ.

Διαφήμιση

Από το προσχέδιο στο ΦΕΚ: Τι αλλάζει τώρα
Όπως είχαμε αναλύσει ήδη από τον Ιούλιο, η ισπανική κυβέρνηση σχεδίαζε έναν έκτακτο «κόφτη» σε περίπτωση υπερπροσφοράς. Ενώ όμως μέχρι πρότινος το μέτρο βρισκόταν σε επίπεδο διαβούλευσης και προθέσεων, η δημοσίευση στο BOE μετατρέπει τη ρύθμιση σε νομικά δεσμευτικό πλαίσιο για όλα τα ελαιοτριβεία της χώρας.

Η απόφαση έρχεται ως άμεση συνέπεια της ασφυκτικής πίεσης στην αγορά, καθώς είχαμε επισημάνει την υποχώρηση της τιμής στα 3,20 ευρώ στην Ισπανία, εξέλιξη που πυροδότησε έντονες αντιδράσεις και κινητοποιήσεις σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό Νότο.

Οι αριθμοί της απόφασης και ο μαθηματικός «κόφτης»
Για να ενεργοποιηθεί η απόσυρση, το ισπανικό υπουργείο όρισε έναν αυστηρό κανόνα: το άθροισμα των αρχικών αποθεμάτων και της προβλεπόμενης παραγωγής πρέπει να φτάνει τουλάχιστον στο 120% του μέσου όρου των προηγούμενων έξι εμπορικών περιόδων. Με τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες και τις βροχές της άνοιξης να εξασφαλίζουν καρπόδεση-ρεκόρ, η προϋπόθεση αυτή εκπληρώθηκε πλήρως.

Πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο στα ελαιοτριβεία
Η υπουργική διάταξη επιβάλλει σαφείς υποχρεώσεις στους παραγωγούς και τις μεταποιητικές μονάδες:
– Υποχρέωση αποθήκευσης: Αφορά όλα τα παραγωγικά ελαιοτριβεία (almazaras) της ισπανικής επικράτειας, τα οποία οφείλουν να δεσμεύσουν τον όγκο που τους αναλογεί είτε σε δικές τους δεξαμενές είτε σε τρίτες εγκαταστάσεις.
– Ελευθερία κατηγορίας: Κάθε επιχείρηση διατηρεί το δικαίωμα να επιλέξει ποια ποιοτική κατηγορία ελαιολάδου θα θέσει σε προσωρινή απόσυρση.
– Διάρκεια: Οι δεσμευμένες ποσότητες θα παραμείνουν αποθηκευμένες υποχρεωτικά έως την έναρξη της επόμενης ελαιοκομικής περιόδου (2027/2028).
– Χρονοδιάγραμμα: Το ακριβές ποσοστό της απόσυρσης και η ημερομηνία έναρξης θα καθοριστούν με νέα υπουργική απόφαση που θα εκδοθεί το αργότερο έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.

Το υπουργείο διατηρεί το δικαίωμα να επαναξιολογεί τα δεδομένα της αγοράς και να μειώσει την αποσυρόμενη ποσότητα αν διαπιστωθεί εξισορρόπηση, ενώ οι έλεγχοι τήρησης ανατέθηκαν στις αρμόδιες αρχές των αυτόνομων κοινοτήτων.

Τι σημαίνει η κίνηση για το ελληνικό λάδι
Η εφαρμογή της απόσυρσης λειτουργεί πρακτικά ως τεχνητή έλλειψη στην αγορά χονδρικής. Εάν η Μαδρίτη εξαντλήσει το πλαφόν του 20%, αφαιρώντας 320.000 τόνους από την κυκλοφορία, η άμεσα διαθέσιμη παραγωγή της Ισπανίας θα περιοριστεί γύρω στα 1,28 εκατ. τόνους — μέγεθος απολύτως διαχειρίσιμο από τις διεθνείς αγορές. Αυτό σημαίνει ότι περιορίζεται άμεσα το ντάμπινγκ τιμών από τα ισπανικά συνεταιριστικά δίκτυα, προσφέροντας σταθεροποιητικό πάτημα στις ελληνικές τιμές παραγωγού, οι οποίες πιέζονταν κάτω από τα 3,50 ευρώ. Το πραγματικό αποτέλεσμα του μέτρου θα κριθεί από την απόφαση της 15ης Νοεμβρίου, η οποία θα καθορίσει αν η απόσυρση θα κινηθεί κοντά στο 10% ή θα αγγίξει το μέγιστο επιτρεπτό όριο.

Πηγή: lavozdealmeria.com