Κτηματολόγιο και ΟΣΔΕ 2026: Τι καλύπτει η υπεύθυνη δήλωση και τι πρέπει να διορθώσετε στα χωράφια σας
Χιλιάδες αγροτεμάχια δεν έχουν καταγραφεί σωστά στο Κτηματολόγιο: έχουν λάθος όρια, εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» ή έχουν εκκρεμότητες με τους δασικούς χάρτες. Επειδή οι αγροτικές ενισχύσεις συνδέονται πλέον με τα κτηματολογικά στοιχεία, το πρόβλημα φτάνει και στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026, που υποβάλλεται έως την Τρίτη 10 Νοεμβρίου. Οδηγό με ερωτήσεις και απαντήσεις δημοσίευσαν «ΤΑ ΝΕΑ», με τη βοήθεια της τοπογράφου-πολεοδόμου μηχανικού Γραμματής Μπακλατσή.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αίτηση ενίσχυσης δεν διορθώνει το Κτηματολόγιο. Η ΑΑΔΕ δίνει φέτος τρόπους να δηλωθεί ένα χωράφι που δεν ταυτοποιείται, όμως το πρόβλημα του ακινήτου μένει και πρέπει να λυθεί ξεχωριστά.
Τι σημαίνει το όριο του 55%
Η ΑΑΔΕ όρισε στο 55% την ελάχιστη επικάλυψη της έκτασης που ψηφιοποιείται στην αίτηση με τον ή τους ΚΑΕΚ που δηλώνονται. Το όριο εφαρμόζεται με δύο προϋποθέσεις (Α.1216/2026):
- το συνολικό εμβαδόν των ΚΑΕΚ να είναι τουλάχιστον ίσο με την έκταση που ψηφιοποιείται,
- η έκταση να μη δηλώνεται από άλλον παραγωγό.
Επικάλυψη κάτω από 55% λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της επιλέξιμης έκτασης και στις κυρώσεις. Όπως επισημαίνει ο οδηγός, πρόκειται για έλεγχο του ΟΣΔΕ και όχι για αποδοχή λάθος ορίων: το 55% δεν επιτρέπει απόκλιση 45% στα όρια του ακινήτου. Αν ο ΚΑΕΚ δεν ταυτοποιείται, μην επιλέξετε αυθαίρετα έναν γειτονικό για να ολοκληρωθεί η δήλωση. Χρειάζεται τεχνικός έλεγχος και, αν το θέμα αφορά την κυριότητα, και νομικός.
Για ακίνητα έως 10 στρέμματα σε περιοχές με Κτηματολόγιο, η ΑΑΔΕ επιτρέπει πλέον να δηλώνεται μόνο ο ΑΤΑΚ αντί για τον ΚΑΕΚ. Δείτε ποια χωράφια μπαίνουν και πώς το ελέγχετε. Και αυτό αφορά τη δήλωση, δεν διορθώνει κάτι στο Κτηματολόγιο.
Ανά πρόβλημα: τι χρειάζεται και τι ισχύει στην αίτηση
Η δεύτερη στήλη προέρχεται από τον οδηγό των «ΝΕΩΝ». Η τρίτη δείχνει τον λόγο μη ταυτοποίησης που προβλέπει η ΑΑΔΕ στο myAGRO (Α.1216/2026, Παράρτημα 2), όπου υπάρχει.
| Πρόβλημα | Τι χρειάζεται | Στην ΕΑΕ 2026 |
|---|---|---|
| Λάθος θέση, σχήμα ή όρια | Έλεγχος από τοπογράφο μηχανικό και, όπου απαιτείται, Διάγραμμα Γεωμετρικών Μεταβολών στην πλατφόρμα «metavoles» | Έλεγχος επικάλυψης 55%. Αν εκκρεμεί αίτηση διόρθωσης αρχικών εγγραφών ή πρόδηλου σφάλματος: λόγος 13 |
| «Αγνώστου ιδιοκτήτη» | Έλεγχος τίτλων, προθεσμιών και σταδίου του Κτηματολογίου· εξωδικαστική διόρθωση ή δικαστική διαδικασία | Αν εκκρεμεί αγωγή: λόγος 12. Αν εκκρεμεί αίτηση διόρθωσης: λόγος 13. Με συμφωνητικό χρήσης ή μίσθωσης από κύριο ή επικαρπωτή με εκκρεμότητα εγγραφής: λόγος 15 |
| Χρησικτησία | Αποδεικτικό υλικό και νομική αξιολόγηση | Λόγος 14, όταν εκκρεμεί η εκδίκαση ή η καταχώριση αίτησης έκτακτης χρησικτησίας |
| Κληρονομικό χωράφι | Έλεγχος των κληρονομικών πράξεων, της καταχώρισής τους και των ποσοστών | Λόγος 2, όταν καθυστερεί η καταχώριση της αποδοχής κληρονομιάς στο Κτηματολόγιο |
| Γραμμένο στο Δημόσιο | Έλεγχος τίτλων, κτηματολογικών στοιχείων και δασικού χάρτη· η γεωμετρική διόρθωση δεν αρκεί | Λόγος 10: χρήση αγροτεμαχίου με εμφανιζόμενο ΚΑΕΚ Δημοσίου |
| Δασικός χάρτης (ΔΔ) | Παρακολούθηση της αντίρρησης, αν έχει ασκηθεί· αλλιώς έλεγχος για διόρθωση πρόδηλου σφάλματος ή άλλη νόμιμη διαδικασία | Δεν θεωρείται αυτομάτως επιλέξιμο επειδή καλλιεργείται. Αν εκκρεμεί σχετική αίτηση στην Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων: λόγος 13 |
| Εκχερσωμένα (ΔΑ, ΧΑ) | Έλεγχος των προϋποθέσεων· η εξαγορά δεν επιτρέπεται με το σημερινό καθεστώς | Κατά τον οδηγό, ο ν. 5037/2023 προβλέπει υπό προϋποθέσεις διατήρηση της γεωργικής χρήσης όσο λαμβάνεται η ενίσχυση |
Οι λόγοι δηλώνονται κατά την υποβολή και μπορούν να ελεγχθούν με διοικητικό, επιτόπιο ή άλλο έλεγχο.
Πότε μπαίνει το «metavoles»
Η πλατφόρμα του Κτηματολογίου χρησιμοποιείται όταν πρέπει να διορθωθεί η θέση, το σχήμα ή τα όρια του ακινήτου στο διάγραμμα. Ο τοπογράφος μηχανικός ελέγχει την περίπτωση, συντάσσει όπου απαιτείται το διάγραμμα και καταχωρίζει τον Κωδικό Ηλεκτρονικού Διαγράμματος. Η διαδικασία είναι ψηφιακή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αίτηση γίνεται δεκτή χωρίς έλεγχο ή ενημέρωση των ιδιοκτητών που επηρεάζονται. Αν το πρόβλημα αφορά την κυριότητα, η γεωμετρική διόρθωση δεν το λύνει.
«Αγνώστου ιδιοκτήτη», χρησικτησία και κληρονομιές
Το «αγνώστου ιδιοκτήτη» είναι θέμα εγγραφής στο Κτηματολόγιο και όχι απλό λάθος σχεδίασης. Η καταχώριση στο Ε9 και η δήλωση ΟΣΔΕ δεν αρκούν από μόνες τους. Ανάλογα με τις προθεσμίες και το στάδιο λειτουργίας του Κτηματολογίου, εξετάζεται αν γίνεται διόρθωση χωρίς δίκη ή αν χρειάζεται δικαστική διαδικασία.
Στη χρησικτησία, η μακροχρόνια νομή μπορεί να στηρίξει δικαίωμα κυριότητας όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. Παλιές αεροφωτογραφίες, έγγραφα και στοιχεία κατοχής μπορούν να βοηθήσουν, αλλά χρειάζεται και σωστή νομική αξιολόγηση. Στα κληρονομικά, συχνά εμφανίζεται ακόμη ο ιδιοκτήτης που έχει πεθάνει ή έχουν καταχωριστεί λάθος ποσοστά. Άλλο θέμα είναι τα όρια και άλλο η νόμιμη καταχώριση του δικαιούχου.
Δασικοί χάρτες: ΔΔ και εκχερσωμένα
Η σημερινή καλλιέργεια δεν αίρει τον δασικό χαρακτήρα. Οι εκτάσεις ΔΔ τον διατηρούν και δεν μπορούν να θεωρούνται αυτομάτως επιλέξιμες επειδή καλλιεργούνται. Αν ο χαρακτηρισμός είναι λάθος, εξετάζεται η νόμιμη διόρθωση του χάρτη. Αν το ακίνητο έχει καταχωριστεί στο Δημόσιο, χρειάζεται ξεχωριστός έλεγχος της εγγραφής.
Για τις εκτάσεις ΔΑ (δάσος ή δασική έκταση παλαιότερα, άλλη μορφή σήμερα) και ΧΑ (χορτολιβαδική παλαιότερα, άλλη μορφή σήμερα), ο οδηγός αναφέρει ότι ο ν. 5037/2023 προβλέπει υπό προϋποθέσεις διατήρηση της γεωργικής χρήσης όσο λαμβάνεται η ενίσχυση. Ο δασικός χαρακτηρισμός και οι κτηματολογικές εκκρεμότητες όμως παραμένουν. Η επιδότηση δεν νομιμοποιεί την εκχέρσωση και δεν αναγνωρίζει κυριότητα.
Αν το χωράφι είναι μισθωμένο
Ελέγξτε μαζί με τον ιδιοκτήτη ότι το χωράφι αντιστοιχεί στον σωστό ΚΑΕΚ και ότι τα όρια και το εμβαδόν του είναι σωστά. Αν υπάρχει σφάλμα στο Κτηματολόγιο, τη διόρθωση την εξετάζει ο ιδιοκτήτης με τη βοήθεια τοπογράφου μηχανικού. Το μισθωτήριο δεν διορθώνει από μόνο του την εγγραφή.
Τι δεσμεύεστε να κάνετε με την υπεύθυνη δήλωση
Με το υπόδειγμα της ΑΑΔΕ δηλώνετε ότι έχετε τα δικαιολογητικά για τον λόγο εξαίρεσης, ότι θα τα δείξετε σε όποιον έλεγχο σας ζητηθούν και ότι θα δηλώσετε τα σωστά στοιχεία ΑΤΑΚ ή ΚΑΕΚ όταν αρθεί το κώλυμα ή ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Η δήλωση αυτή δεν αντικαθιστά τη διόρθωση στο Κτηματολόγιο και, όπως σημειώνει ο οδηγός, δεν εξασφαλίζει αυτομάτως τις ενισχύσεις των επόμενων ετών. Αν δεν λυθούν οι εκκρεμότητες ή δεν πληρούνται οι όροι επιλεξιμότητας, υπάρχει κίνδυνος να χαθούν μελλοντικές ενισχύσεις ή να ζητηθούν πίσω ποσά που πληρώθηκαν αχρεωστήτως. Γι’ αυτό μην περιμένετε την επόμενη δήλωση ΟΣΔΕ: ζητήστε έλεγχο από τοπογράφο μηχανικό και ξεχωρίστε αν το πρόβλημα είναι στα όρια, στην κυριότητα ή στον δασικό χάρτη, γιατί η κάθε περίπτωση έχει άλλη διαδικασία.
Διαβάστε επίσης
- ΕΑΕ 2026: Παράταση έως τις 10 Νοεμβρίου
- Κτηματολόγιο: Πώς τα λάθη στα ΚΑΕΚ μπλοκάρουν τις επιδοτήσεις
Πηγές: «ΤΑ ΝΕΑ», μέσω creta24.gr · ΑΑΔΕ, Α.1216/2026 (ΦΕΚ Β΄ 6224/13.10.2026) · ΑΑΔΕ, Δελτίο Τύπου 30/10/2026
