Έκτακτη επιδότηση για το αγροτικό πετρέλαιο ζητούν 5 χώρες της ΕΕ
Επίσημο αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διεύρυνση των έκτακτων ενισχύσεων και στα καύσιμα κατέθεσαν πέντε κράτη μέλη της ΕΕ κατά το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας (AGRIFISH). Την πρωτοβουλία ανέλαβε η Ιταλία, λαμβάνοντας τη ρητή στήριξη της Κύπρου, της Τσεχίας, της Ρουμανίας και της Σλοβακίας.
Στόχος της κοινής παρέμβασης είναι να επιτραπεί στις εθνικές αρχές να αξιοποιήσουν πόρους από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) ώστε να επιδοτηθεί άμεσα η αγορά γεωργικού πετρελαίου, συμπληρώνοντας την ήδη θεσπισμένη κάλυψη για τα λιπάσματα. Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα τη ρευστότητα των παραγωγών, καθώς οι τιμές στα καύσιμα κίνησης των αγροτικών μηχανημάτων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα λόγω της διεθνούς αστάθειας.
Από τη θεωρία στην επίσημη κατάθεση: Τι αλλάζει τώρα
Σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας, όπου αποκαλύψαμε την πρωτοβουλία για επιδότηση στο αγροτικό πετρέλαιο ενόψει AGRIFISH, η πρόταση πλέον δεν αποτελεί απλή συνδικαλιστική διεκδίκηση αλλά επίσημο ευρωπαϊκό έγγραφο.
Το μέτωπο διευρύνθηκε επίσημα με τη συμμετοχή της Κύπρου, της Τσεχίας, της Ρουμανίας και της Σλοβακίας στο πλευρό της Ρώμης. Τα κράτη επισημαίνουν ότι τα Στενά του Ορμούζ και η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχουν δημιουργήσει ένα διπλό κύμα ακρίβειας: ταυτόχρονα σε ενέργεια και εισροές. Όπως υποστηρίζουν, είναι νομικά και πρακτικά παράδοξο η ΕΕ να επιδοτεί μόνο τα σκευάσματα θρέψης, αγνοώντας το ντίζελ κίνησης που απαιτείται για να καλλιεργηθούν τα χωράφια.
Το νομικό κενό μεταξύ Κανονισμού 2026/1768 και Γεωργικού Αποθεματικού
Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας των πέντε χωρών βρίσκεται μια σαφής ανακολουθία στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Από τη μία πλευρά, ο κανονισμός (ΕΕ) 2026/1768 –που εισήγαγε το άρθρο 78-β στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115– περιόρισε ρητά την έκτακτη ενίσχυση του ΕΓΤΑΑ αποκλειστικά στο κόστος των λιπασμάτων.
Από την άλλη, ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2026/1894 για το Γεωργικό Αποθεματικό του 2026 κινήθηκε σε εντελώς διαφορετική γραμμή: επέτρεψε στα κράτη μέλη να αποζημιώνουν παραγωγούς τόσο για τα λιπάσματα όσο και για το κόστος ενέργειας.
| Κανονισμός ΕΕ | Ταμείο Χρηματοδότησης | Επιλέξιμες Δαπάνες Στήριξης |
|---|---|---|
| Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1768 (άρθρο 78-β) | ΕΓΤΑΑ (Πυλώνας 2) | Μόνο αυξημένο κόστος λιπασμάτων |
| Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1894 | Γεωργικό Αποθεματικό 2026 | Λιπάσματα, ενέργεια/καύσιμα ή και τα δύο |
| Πρόταση 5 Κρατών (Υπό εξέταση) | ΕΓΤΑΑ (Τροποποίηση 78-β) | Διεύρυνση και στο αγροτικό πετρέλαιο |
Τα πέντε κράτη ζητούν από την Κομισιόν να ευθυγραμμίσει άμεσα τους δύο μηχανισμούς. Στόχος είναι η στοχευμένη τροποποίηση του άρθρου 78-β, ώστε να αφαιρεθεί ο περιορισμός και να δοθεί η ευχέρεια στις χώρες να κατευθύνουν κοινοτικούς πόρους του 2ου Πυλώνα στα καύσιμα.
Τι σημαίνει η ρύθμιση για τον παραγωγό: Εθελοντική εφαρμογή μέσω ΣΣ ΚΑΠ
Η αποδοχή του αιτήματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα σημάνει αυτόματη οριζόντια καταβολή σε όλους τους αγρότες της ΕΕ. Η τροποποίηση θα λειτουργήσει σε εθελοντική βάση ανά κράτος μέλος, μέσα από τα εθνικά Στρατηγικά Σχέδια της ΚΑΠ.
Αυτό πρακτικά σημαίνει:
- Ποιοι επηρεάζονται: Κάθε υπουργείο Γεωργίας θα έχει τη νομική ευχέρεια να ανακατανείμει αδιάθετους πόρους του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης απευθείας σε έκτακτη ενίσχυση πετρελαίου.
- Ποιοι μένουν εκτός: Αγρότες χωρών των οποίων οι κυβερνήσεις είτε έχουν εξαντλήσει τα κονδύλια του ΕΓΤΑΑ είτε θα επιλέξουν να μην τροποποιήσουν το Στρατηγικό τους Σχέδιο.
- Ελληνικό ενδιαφέρον: Για την Ελλάδα, όπου το κόστος άρδευσης και μηχανικών καλλιεργητικών εργασιών παραμένει ασφυκτικό, το μέτρο προσφέρει ένα έτοιμο θεσμικό κανάλι άντλησης κοινοτικών κονδυλίων χωρίς να επιβαρύνεται ο κρατικός προϋπολογισμός.
Υπενθυμίζεται ότι η συζήτηση αυτή εξελίσσεται παράλληλα με τις ευρύτερες παρεμβάσεις για την αγορά εισροών, καθώς η Κομισιόν είχε εξετάσει κρατικές ενισχύσεις για καύσιμα και λιπάσματα υπό το καθεστώς κρίσης. Η διαφορά είναι ότι η τωρινή ιταλική πρωτοβουλία επιδιώκει να δώσει μόνιμη ευελιξία απορρόφησης μέσω του τακτικού προϋπολογισμού της ΚΑΠ.
Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των Βρυξελλών. Αν η Επιτροπή προχωρήσει στην τεχνική τροποποίηση, θα ανοίξει ο δρόμος για ταχεία έγκριση των εθνικών αιτημάτων ενίσχυσης πριν από την έναρξη της νέας καλλιεργητικής περιόδου.
