Σχέδια Βελτίωσης σε νησιά και περιοχές Δίκαιης Μετάβασης: Υψηλότερη επιδότηση, χαμηλότερη βάση βαθμολογίας και τα ειδικά όρια
Η πρόσκληση των Σχεδίων Βελτίωσης δεν αντιμετωπίζει όλη τη χώρα με τον ίδιο τρόπο. Για τις εκμεταλλεύσεις στα νησιά και στις ηπειρωτικές περιοχές Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ) προβλέπονται υψηλότερη ένταση στήριξης, μικρότερο ελάχιστο μέγεθος, χαμηλότερη βάση βαθμολογίας και ειδικά όρια δαπανών.
Χρειάζεται όμως προσοχή: η πρόσκληση χρησιμοποιεί τρεις διαφορετικές έννοιες «νησιού» —τα Μικρά Νησιά του Αιγαίου (ΜΝΑΠ), τα νησιά πλην Κρήτης και Εύβοιας και τα νησιά με λιγότερους από 3.100 κατοίκους— και κάθε πλεονέκτημα ισχύει για τη δική του κατηγορία.
Ποιες περιοχές αφορά
- Ηπειρωτικές περιοχές ΕΣΔΙΜ: η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και η περιοχή της Μεγαλόπολης (Δήμοι Μεγαλόπολης, Οιχαλίας, Γορτυνίας και Τρίπολης), σύμφωνα με τα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης.
- Μικρά Νησιά του Αιγαίου Πελάγους (ΜΝΑΠ): κατά τον ενωσιακό ορισμό (Καν. (ΕΕ) 229/2013), όλα τα νησιά του Αιγαίου εκτός από την Κρήτη και την Εύβοια.
- Νησιά πλην Κρήτης και Εύβοιας: περιλαμβάνουν και τα Ιόνια, που δεν ανήκουν στα ΜΝΑΠ. Σε αυτή την κατηγορία ισχύουν το μικρότερο ελάχιστο μέγεθος, τα μειωμένα όρια μελών για τα συλλογικά σχήματα και ορισμένα ειδικά όρια δαπανών.
- Νησιά με λιγότερους από 3.100 κατοίκους: παίρνουν τα μόρια του κριτηρίου 8.
Ένταση στήριξης: έως 70%
Η ένταση στις κατηγορίες δαπανών 1.2 και 1.3 αυξάνεται κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στα ΜΝΑΠ. Στις ηπειρωτικές περιοχές ΕΣΔΙΜ η αύξηση είναι 5 μονάδες για την κατηγορία 1.2 και 10 μονάδες για την κατηγορία 1.3. Για τους «λοιπούς γεωργούς» τα ποσοστά διαμορφώνονται ως εξής:
| Κατηγορία δαπάνης | ΕΣΔΙΜ | ΜΝΑΠ | Λοιπές περιοχές |
| Νερό (Παράρτημα 7) και ενέργεια (Π3-73-2.6) | 70% | 70% | 70% |
| 1.2: τεχνολογία αιχμής, εξοπλισμός μείωσης λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, κτηνοτροφικά και μελισσοκομικά κτίρια και εξοπλισμός | 65% | 70% | 60% |
| 1.3: τρακτέρ, φορτωτές, bobcat, παρελκόμενα και λοιπές δαπάνες | 60% | 60% | 50% |
Για τους γεωργούς νεαρής ηλικίας και τους γεωργούς έως 40 ετών με εμπειρία άνω των 5 ετών ή γεωτεχνικό πτυχίο, η ένταση είναι 70% στην κατηγορία 1.2 και 60% στην κατηγορία 1.3 σε όλη τη χώρα.
Οι προσαυξήσεις δεν αθροίζονται. Η πρόσκληση ορίζει ότι η ένταση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ξεπεράσει το 70% για την κατηγορία 1.2 και το 60% για την κατηγορία 1.3. Ένας νέος αγρότης σε μικρό νησί του Αιγαίου παίρνει επομένως 70% και 60%, όχι περισσότερο.
Μικρότερο ελάχιστο μέγεθος εκμετάλλευσης
Σύμφωνα με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του 2025, η εκμετάλλευση πρέπει να έχει τυπική απόδοση τουλάχιστον 12.000 ευρώ στην ηπειρωτική χώρα, την Κρήτη και την Εύβοια. Σε νησί πλην Κρήτης και Εύβοιας το όριο είναι 8.000 ευρώ — ισχύει δηλαδή και για τα Ιόνια.
Χαμηλότερη βάση βαθμολογίας: 30 αντί για 35
Μια αίτηση είναι επιλέξιμη μόνο αν συγκεντρώσει την ελάχιστη βαθμολογία. Η βάση είναι 30 βαθμοί στις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων και Νοτίου Αιγαίου και 35 βαθμοί στις υπόλοιπες. Αιτήσεις κάτω από τη βάση απορρίπτονται.
Η χαμηλότερη βάση αφορά ολόκληρη την Περιφέρεια, όχι μόνο τα μικρά νησιά. Αντίθετα, η Κρήτη, η Εύβοια και τα νησιά άλλων Περιφερειών έχουν βάση 35 βαθμών.
Κριτήριο 8: 4 βαθμοί για την έδρα
Το κριτήριο 8 (βαρύτητα 4%, 100 μόρια) δίνει 4 βαθμούς σε όσους έχουν έδρα σε ηπειρωτική περιοχή ΕΣΔΙΜ ή σε νησί με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων. Δεν απαιτείται δικαιολογητικό.
Συλλογικά σχήματα: τα μισά μέλη
Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί και οι οργανώσεις παραγωγών χρειάζονται κανονικά τουλάχιστον 30 μέλη (φυτική παραγωγή) ή 20 μέλη (ζωική παραγωγή). Για σχήματα με έδρα σε νησί πλην Κρήτης και Εύβοιας τα όρια μειώνονται κατά 50%, με ελάχιστο τα 5 μέλη.
Ειδικά όρια δαπανών για τα νησιά
- Στάβλοι: σε νησιωτικές περιοχές πλην Κρήτης και Εύβοιας, το ανώτατο κόστος ανά τ.μ. μπορεί να ξεπεραστεί έως 30%, με τεκμηρίωση της αναγκαιότητας.
- Μετεγκατάσταση εξοπλισμού (αποσυναρμολόγηση, μεταφορά, συναρμολόγηση): έως 25.000 ευρώ στη νησιωτική χώρα πλην Κρήτης και Εύβοιας, έναντι 15.000 ευρώ στην ηπειρωτική.
- Περιβάλλων χώρος και περίφραξη εγκαταστάσεων: έως 10.000 ευρώ σε νησιά με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους, έναντι 8.000 ευρώ στην υπόλοιπη χώρα.
- Χορτοδετική άνω των 20.000 ευρώ ή ρυμούλκα αυτοφόρτωσης: μία από τις προϋποθέσεις είναι καλλιέργεια σανοδοτικών ή αροτραίων σε 100 στρέμματα στα νησιά πλην Κρήτης και Εύβοιας, αντί για 200 στρέμματα στην ηπειρωτική χώρα, την Κρήτη και την Εύβοια.
Τι να προσέξετε
- Τόπος επένδυσης και έδρα: η αυξημένη ένταση ισχύει όταν οι επενδύσεις υλοποιούνται στα ΜΝΑΠ ή στις ΕΣΔΙΜ, ενώ το κριτήριο 8 κοιτά την έδρα του υποψηφίου.
- Ίδια Περιφέρεια: οι επενδύσεις πρέπει να υλοποιούνται εντός της Περιφέρειας όπου βρίσκεται η έδρα σας.
- Κατηγορία κάθε δαπάνης: το ποσοστό εξαρτάται από το αν μια δαπάνη ανήκει στην κατηγορία 1.2 ή 1.3. Ζητήστε από τον μελετητή σας να το επιβεβαιώσει για κάθε γραμμή του προϋπολογισμού.
Διαβάστε επίσης: Σχέδια Βελτίωσης: πόσο παίρνεις για τρακτέρ, στάβλο και στάγδην · Σχέδια Βελτίωσης: πώς μοριοδοτείται ο φάκελος – οδηγός · Σχέδια Βελτίωσης 2026: Πόσα χρήματα έχει κάθε Περιφέρεια και ποιες καλλιέργειες παίρνουν τα περισσότερα μόρια
Χρονοδιάγραμμα και βασικοί κανόνες της πρόσκλησης
- Υποβολή αιτήσεων: από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 3 Φεβρουαρίου 2027, ώρα 13:00, ηλεκτρονικά μέσω του ΟΠΣΚΕ (opske.gr).
- Μία αίτηση ανά ΑΦΜ. Η συνολική δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης είναι 263.539.000 ευρώ.
- Σωρευτικό όριο: ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός και από τις τρεις παρεμβάσεις μαζί δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 750.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα (1.250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα).
- Ο ΦΠΑ δεν επιδοτείται και τα μεταχειρισμένα αγαθά δεν είναι επιλέξιμα.
Πηγή: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος των Παρεμβάσεων Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 («Σχέδια Βελτίωσης»), ΑΔΑ ΡΘΗΟ4653ΠΓ-ΧΙ7.
