Προανθικό 2025: Στην τελική ευθεία τα 50 εκατ. ευρώ – Ο ρόλος της 30ής Οκτωβρίου

Στην τελική ευθεία για την πίστωση των λογαριασμών περνά το ad hoc πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων για το προανθικό 2025, συνολικού προϋπολογισμού 50 εκατομμυρίων ευρώ. Όπως ανακοίνωσε στη Βουλή ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννης Ανδριανός, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Λεωνίδα Στολτίδη, ο μηχανισμός του ΕΛΓΑ βρίσκεται πλέον σε φάση ολοκλήρωσης ώστε τα ποσά να καταβληθούν στους δικαιούχους το αμέσως επόμενο διάστημα σε περιοχές όπως η Ημαθία, η Πέλλα, η Λάρισα και η Δυτική Μακεδονία.

Για τους παραγωγούς, το κλειδί για να εμφανιστεί το υπόλοιπο στο ΑΤΜ συνδέεται άμεσα με την αυστηρή προθεσμία της 30ής Οκτωβρίου 2026. Μέχρι αυτή την ημερομηνία απαιτείται η πλήρης εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών του ΕΛΓΑ για το έτος 2025. Όποιος δεν τακτοποιήσει τις οφειλές του μένει αυτόματα εκτός πληρωμής, ενώ το ανώτατο όριο ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση έχει οριστεί στα 200.000 ευρώ.

Το χρονοδιάγραμμα και η επίσημη τοποθέτηση

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να δώσει σαφή ορίζοντα μετά τις αλλεπάλληλες μεταθέσεις του χρονοδιαγράμματος, όπως είχαμε αναλύσει στο e-agrotis.gr για τις καθυστερήσεις στην έκδοση των αποφάσεων.

Από το βήμα του κοινοβουλίου, ο κ. Ανδριανός σημείωσε χαρακτηριστικά: «Η διαδικασία βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη για την καταβολή των προβλεπόμενων ενισχύσεων στους δικαιούχους παραγωγούς, η οποία σύμφωνα με τον ΕΛΓΑ αναμένεται το επόμενο διάστημα».

Παρότι αρχικά οι τοπικοί φορείς προσδοκούσαν πιστώσεις νωρίτερα μέσα στο φθινόπωρο, όπως καταγράψαμε στις αρχικές δεσμεύσεις για το πότε πιστώνονται τα ποσά στους παραγωγούς, η ενεργοποίηση του μηχανισμού εκκαθάρισης ξεκινά ουσιαστικά αμέσως μόλις κλείσει η πλατφόρμα των ασφαλιστικών εισφορών στο τέλος του μήνα.

Ποιες καλλιέργειες μένουν εκτός ενίσχυσης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διευκρίνιση του Υφυπουργού για τα προϊόντα που δεν θα λάβουν οικονομική στήριξη από το συγκεκριμένο πακέτο. Σύμφωνα με την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, υφίστανται σαφείς διαχωρισμοί με βάση το στάδιο ανάπτυξης και τις διαπιστώσεις των γεωπόνων:

• Αχλάδια: Διαχωρίζονται αυστηρά οι ποικιλίες. Όσες βρίσκονταν σε καλυπτόμενο ασφαλιστικά στάδιο κατά τον παγετό (όπως «κοντούλες» και «κρυστάλλια») έχουν ήδη εκτιμηθεί και αποζημιωθεί παλαιότερα μέσω του τακτικού καθεστώτος, αποκλείοντας επιπλέον ενίσχυση από το ad hoc πρόγραμμα.
• Μήλα: Ενισχύονται αποκλειστικά οι ζώνες που τεκμηριώθηκαν ζημιές, αφήνοντας εκτός τα μήλα εκτός Βεγορίτιδας.
• Λοιπές δενδρώδεις: Όσες καλλιέργειες εξετάστηκαν αλλά οι επισημάνσεις του ΕΛΓΑ δεν επιβεβαίωσαν ζημιές από παγετό στο προκαταρκτικό στάδιο, αποκλείονται οριστικά από τη διαδικασία.

Η γραμμή αυτή επιβεβαιώνει ότι το πρόγραμμα λειτουργεί αυστηρά ως συμπληρωματικός μηχανισμός ζημιών που δεν καλύπτονταν από τον βασικό κανονισμό, αφήνοντας ανικανοποίητα αιτήματα παραγωγών από περιοχές εκτός της οριοθετημένης περιμέτρου.

Ο μαθηματικός τύπος υπολογισμού των ποσών

Για τον καθορισμό του τελικού ποσού ανά στρέμμα και δικαιούχο δεν εφαρμόζεται οριζόντια αποζημίωση, αλλά υπολογίζεται η Αξία Απωλεσθείσας Παραγωγής (ΑΑΠ).

Ο μαθηματικός τύπος που εφαρμόζει ο ΕΛΓΑ προσδιορίζεται ως εξής: `ΑΑΠ = (ΜΑΠΑ × ΜΤΠΑ) – (ΑΕΖ × ΜΤΕΖ)`

Όπου οι συντελεστές ορίζονται βάσει των επίσημων στατιστικών δεδομένων της χώρας:

• ΜΑΠΑ: Μέση Απόδοση Περιόδου Αναφοράς (τριετία 2022, 2023, 2024).
• ΜΤΠΑ: Μέση Τιμή ίδιας Περιόδου Αναφοράς (2022–2024).
• ΑΕΖ: Απόδοση Έτους Ζημιάς 2025 (προκύπτει από: Μέση Απόδοση Περιόδου Αναφοράς × ποσοστό ζημιάς).
• ΜΤΕΖ: Μέση Τιμή Έτους Ζημιάς 2025.

Με αυτό το σύστημα, η τελική πίστωση για κάθε παραγωγό συναρτάται άμεσα τόσο από το πιστοποιημένο ποσοστό καταστροφής όσο και από τις διακυμάνσεις των τιμών διάθεσης της περιόδου 2022–2024 σε σύγκριση με το 2025.